Woensdag 20/11/2019

'Dokter die meer verdient dan premier? Kan niet'

Onredelijk, onhoudbaar, onverdedigbaar. Het debat, over de honderdduizenden euro's die dokters jaarlijks verdienen, laait opnieuw op. Volgens sommigen is de oplossing simpel: als iedereen in loondienst gaat werken, dan haal je excessen eruit en blijft de zorg betaalbaar.

Een onhoudbare kloof. Daarover had voorzitter van de Christelijke Mutualiteit Luc Van Gorp het gisteren. Hij verwees daarmee naar de artsenlonen. Die zijn niet alleen een veelvoud van wat verpleegkundigen op hun loonbrief zien, maar verschillen ook onderling te veel van elkaar. Hij riep op om die onredelijk situatie eindelijk eens aan te pakken.

Jan De Maeseneer, professor huisartsgeneeskunde aan de Universiteit Gent, gelooft dat een loondienstmodel het antwoord is. "Het huidige financieringsmodel, waarbij artsen in het ziekenhuis zelfstandig werken en hoofdzakelijk vergoed worden per prestatie, is pervers. Het systeem is zo georganiseerd dat ze een groot deel van hun loon aan de ziekenhuizen moeten afstaan en dat ze zo onrechtstreeks aangezet worden om meer te presteren en om supplementen aan te rekenen."

Volgens de man zou een vast loon per maand de zorg betaalbaarder maken. "In het model dat ik voor ogen heb, is er ook variatie in loon. Dat is logisch: je kunt niet anders dan rekening houden met expertise en verantwoordelijkheden. Maar de excessen, die gaan eruit. Het kan niet dat een arts meer dan een eerste minister verdient."

De Maeseneer denkt aan lonen die variëren tussen 10.000 en 20.000 bruto, oftewel 4.500 en 9.000 netto. "Dat moet voldoende zijn om een kwaliteitsvol leven te leiden. En je wordt zo ook beter beschermd en bouwt meteen een stevig pensioen op."

Volgens de professor is een groeiende groep voor het idee gewonnen. "De verwachtingen van artsen zijn vandaag volstrekt anders dan vijftig jaar geleden. Toen was de arts in de eerste plaats een man, die de enige kostwinner was in een gezin, en daardoor liefst honderd uur per week werkte. Nu zijn er veel meer vrouwen die de weg naar de geneeskunde hebben gevonden, en zijn er veel meer tweeverdieners. Artsen vinden het belangrijk om ook voldoende tijd thuis door te brengen. Ze zijn meer gebaat bij een correct loon dat daar tegenover staat."

Professor Inez Rodrigus vindt dat De Maeseneer een punt heeft. De cardiochirurge werkt zelf al sinds 1993 in loondienstverband aan het UZ Antwerpen. Op het einde van de maand prijkt op haar rekening een nettobedrag dat zich ergens de 5.000 en 10.000 euro situeert. "In het begin denk je: is het dat? Maar je leert ermee leven. Ik besef nu ook welke voordelen het met zich meebrengt. Als ik op bepaalde momenten in mijn carrière minder moet werken, door onderzoek of door ziekte, dan weet ik dat mijn verloning dezelfde blijft. Die zekerheid vind ik belangrijk. En eerlijk: met dit loon kan ik comfortabel leven."

De situatie van Rodrigus geldt voor alle artsen die in universitaire ziekenhuizen werken. Maar niet iedereen neemt er genoegen mee. Enkele jaren geleden liet professor Johan Bellemans, kniechirurg, optekenen: "Wij leiden getalenteerde artsen op, maar zien ze massaal vertrekken naar de perifere ziekenhuizen. Enkel en alleen omdat ze daar een vaste benoeming krijgen met een betere verloning en meer administratieve ondersteuning." Bellemans ruilde niet veel later zelf het UZ Leuven in voor het ZOL in Genk.

Niet op de agenda

"We zien dat het loondienstmodel in de universitaire ziekenhuizen allesbehalve ideaal is", reageert Marc Moens van het Vlaams Artsensyndicaat. Hij wijst naar de klachten van patiënten. "Die hebben vaak geen flauw idee bij welke arts ze zullen belanden. Logisch, als je 38 uur per week gaat werken, dan krijg je een grotere roulatie en zie je het ene moment dokter Jans en het andere dokter Peters." Moens gelooft niet dat het kostenbesparend is. "Studies uit 2001 tonen net aan dat de uitgaven in zulke gevallen net stijgen. Je hebt immers meer mensen nodig."

De kans dat het loondienstmodel van De Maeseneer er zal komen, lijkt heel klein. Op het kabinet van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) klinkt het dat "een dergelijk model niet op de agenda staat". De Block is zelf bezig met wat ze een "herijking" van de artsenlonen noemt. Ze bekijkt dat samen met de hervorming van de ziekenhuisfinanciering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234