Zondag 24/10/2021

'Doing the dikkenek, dat doe ik nooit'

Nee, 1997 was zeker niet het jaar van voetballer Emmanuel Ebiede. Het ene drama na het andere kondigde zich aan. In het voorjaar verbleef hij in een Belgische gevangeniscel op verdenking van verkrachting, in september verloor hij zijn vader. Alsof de 19-jarige Nigeriaan nog niet genoeg had doorstaan, kon hij niet ingaan op een uitnodiging voor de nationale ploeg omdat er geen plaats was in het vliegtuig. Een droom viel in duigen. Maar toch, hij heeft zijn paradijs gevonden. In het Friese Heerenveen voelt de Afrikaanse balkunstenaar zich thuis.

thea swierstra

Behaaglijk kruipt de smaakmaker van SC Heerenveen op zijn beige draaistoel. Een voet leunt nonchalant op de tafel. Televisie en cd-speler komen aan. De eerste levert de beelden, de laatste verzorgt het geluid. Ze zorgen samen met de goudvissen voor wat levendigheid in het eenmanshuishouden van de dit jaar zo geplaagde Afrikaan.

De gebeurtenissen die de voormalige speler van Eendracht Aalst in België heeft meegemaakt houden hem nog steeds bezig. De ochtend in april dat de politie aan zijn deur stond was de eerste keer dat hij een agent ontmoette. "Ik lag te slapen, totdat de politie me wakker maakte om negen uur 's ochtends. Ik zei: 'Kom binnen, wat is er?' Bang was ik niet, want ik wist dat ik niks gedaan had. Ik dacht dat ze kwamen om over iemand te praten of vragen te stellen. Toen vertelden ze me dat ik een meisje had verkracht."

"Ik zei: 'Ik?' Maar ik kleedde me aan en ging met ze mee naar het politiebureau." Hij kwam er niet meer vandaan, twee maanden lang in een cel. Zonder dat er recht gesproken werd. "Ik zat daar alleen maar. Wat moest ik doen in de gevangenis? They wanted to take my life away from me. Ik wilde me bijna overgeven aan hen. Maar ik kan het niet accepteren dat ze mij een verkrachting in de schoenen willen schuiven."

In maart had Ebiede namelijk een meisje ontmoet in de spelershome van Aalst. Eigenlijk kwam ze voor een andere voetballer, maar Ebiede vond ze ook wel aardig. "Ongelukkigerwijs zag ik haar. Ze droeg een korte broek en had lippenstift op en zo. Een man heeft een vrouw nodig, weet je. Ik ben een man en ik wilde met haar praten. Ze vond me erg leuk, meer dan de jongen waar ze voor kwam. Ze was blij dat ik met haar praatte en dat ze de tijd met me had doorgebracht."

Mis. De vader van het meisje kwam er achter dat Ebiede met zijn dochter het bed had gedeeld. Hij stapte naar de politie om aangifte te doen van verkrachting. Ebiede gruwt er nog van. "Een vrouw verkrachten die niet schreeuwt. Weet je wat dat is, iemand verkrachten? Ik zou er niet aan denken. Het zou niet in mij opkomen om een vrouw zoiets aan te doen. Ik vind het leuk met vrouwen te praten. In Aalst had ik veel vriendinnen. Ik leid geen slecht leven en ik ga niet naar clubs of wat dan ook.

"Een vrouw verkrachten in een gebouw waar als er een spons valt de buren al weten dat ik thuis ben... Ze schreeuwde niet, ze deed niets. Ze heeft bij mij vandaan haar familie gebeld en ik heb haar geld gegeven om een taxi naar huis te nemen. Maar ze ging niet naar huis. Ze ging naar het park of zo met een paar jongens. Ik weet niet wat er verkeerd ging. Weet je, ze was veertien. Wat zou ik met een veertienjarige doen?" blaast de voetballer. "Ze zei dat ze zeventien was. Ik heb daar zelfs nooit contact met zestienjarigen gehad. I was really pissed off. Het is net een grap.

"Ze speelden met mijn leven. We zaten in het politiebureau met dat meisje. Geloof jij dat een meisje dat ik verkracht zou hebben naar mij kijkt en me uitlacht?" Ebiede lacht cynisch. "Ze huilde niet en ze voelde zich niet slecht of boos dat ik zoiets zou hebben gedaan bij haar. Ze glimlachte alsof er niets was gebeurd en ze voelde zich goed. Ik weet niet waarom ze het deed. En dan nog die stomme dokter. Die keek naar mijn gezicht en zei dat ik het weer zou doen en dat ze me niet moesten laten gaan.

"Wat wilde ze? Mijn leven of mijn geld? Ik had geen geld. Ze wilde gewoon geld hebben, wat anders? Van iemand die eerlijk is. Maar ze krijgen niets van me. Als ik een slecht leven heb geleid en dingen verkeerd heb gedaan, vertel het me dan."

Al die tijd zat Ebiede te wachten op een advocaat die hem uit de cel kon krijgen. Nadat een eerste advocaat geen schot kreeg in de zaak, zorgde Eendracht Aalst dan maar voor een nieuwe raadsman. "Dat wilde ik eigenlijk niet, omdat alles zich dan ook tegen de club keert. Aalst had al zoveel problemen met die omkoopaffaire. Veel mensen hebben een hekel aan de club. Ik was het toch die ze wilden bestraffen. De eerste keer dat deze advocaat het dossier zag stelde hij enkele vragen en lachte. 'Zie je in de rechtbank,' zei hij. Ik snapte niet wat er gaande was. I was just sitting there like a fool. Hij zei dat ze met me speelden. Dat is waar. Ik begon hoop te krijgen, omdat de advocaat mij de indruk gaf dat ik die plek ging verlaten." Toen een rechter de stukken zag, seponeerde hij de zaak direct.

Thuis, in zijn draaistoel in zijn Heerenveense nieuwbouwwoning snapt de voetballer nog steeds niets van de hele kwestie. Hij trekt zijn rechtervoet terug van de tafel en kijkt afwezig naar nietszeggende televisiebeelden. Zijn ogen staan dof. "Ik zit hier, maar begrijp het niet. In ieder geval hoorde ik niet in de gevangenis te zitten. Ze duwden me er gewoon in en lieten mij daar al die tijd zitten voor iets dat ik niet gedaan heb. Het hoort niet bij mij om een slecht leven te leiden. Dat is mijn levensstijl niet en zo ben ik niet opgevoed. Ik weet hoe ik leef. Waarom zou ik dat leven opgeven om een vrouw te verkrachten?"

Maar het had niet veel langer moeten duren. "Als ik nog in die gevangenis zou zitten, zou ik een dode zijn. Twee maanden... dat is te veel. Ze weten wat ze me aandeden. Ze wilden me niet laten gaan. Alleen een schuldbekentenis wilden ze, zodat ze een reden hadden om me in de gevangenis te stoppen. Een keer was ik vrij. Ik pakte mijn jas, deed mijn kleren aan en zou naar huis." Dat was te veel gehoopt. Het gevangenispersoneel trok de belofte weer in en plantte Ebiede weer in zijn cel. "Ik weet niet waarom. Het was gewoon treiteren." Met stemverheffing: "Ik bleef daar gewoon omdat zij het wilden." Dan vervolgt hij zacht: "Ik probeerde me hoe dan ook onder controle te houden. Het was niet netjes wat ze me daar hebben aangedaan. Het was zo verkeerd. Die herinneringen komen zo vaak terug. Ik zal het nooit vergeten wat ze me daar hebben aangedaan."

De gebeurtenissen hebben hem veranderd. "Mijn vertrouwen in de mensen was weg. Ik kan niemand vertrouwen nu. Ik denk alleen aan mijn eigen leven en mijn eigen zaken. Ik leid mijn goede leventje, zoals ik dat nu doe. Ik leef op mijzelf met de mensen die om mij geven. De mensen van SC Heerenveen? That's a different thing. Hen kan ik vertrouwen. Met het maken van vrienden pas ik meer op. Ik weet niet meer wie nog goed is. Alleen met mensen die naar mij toe komen praat ik nog. Als je hier komt om met me te praten, dan praat ik met je. Zo is het. Ik houd toch wat afstand."

Aalst liet zich niet onbetuigd in de steun van zijn geplaagde speler. "They did well anyway. Ze betaalden de advocaten. Aardig van ze. Ze hebben veel voor me gedaan toen ik in de gevangenis zat. Ik ben daar blij om. Ik mis mijn vrienden daar heel erg. Zij hadden vertrouwen in me. Ze zijn er altijd voor mij."

Terwijl Roda JC van het ene op het andere been liep te hinken of het Ebiede aan zou werven, sloeg SC Heerenveen zijn slag. De Limburgse club was toch wat bevreesd om 'de reputatie' van de Nigeriaanse speler. Maar het kaalgeplukte Heerenveen wilde na het vertrek van toppers als de Deen Jon Dahl Tomasson en de Rus Igor Korneev wel weer een sierlijke balkunstenaar terug op het middenveld.

De liefde is wederzijds. "Dat Heerenveen me wilde was een blijk van vertrouwen en een teken dat ze me geloofden. Ik was toch niet naar Roda gegaan. Waarom weet ik niet. Dat is geen plek voor mij. Er is iets dat mij leidt. That spirit of God is leading me all the time. Naar waar ik graag naar toe ga en waar het goed is voor mij. Nu ben ik hier. Heerenveen doet alles voor mij. Ze weten dat ik niet schuldig was."

Een rustige plaats van amper dertigduizend inwoners daar in Friesland heeft het hart van Ebiede gestolen. In de gemoedelijke sfeer van een sportgek volkje gedijt de Afrikaanse voetballer goed. "Heerenveen is een fijne stad. Er wonen goede mensen, ze accepteren me als een wezen zoals zij. Daardoor kon ik mij gemakkelijk aanpassen. Zo kon ik gemakkelijk met ze praten en close met ze worden. Ze komen me vaak opzoeken. Ik vind dat leuk. Sommigen kijken niet eens naar het voetbal. Ze wonen bij me in de straat of elders. Ik heb mijn vader onlangs verloren, maar zij houden me gezelschap en bezorgen me een thuisgevoel."

In België had hij ook wel contact met de mensen, veel families, zijn buren... Maar het is toch allemaal een beetje anders. "Mensen communiceren hier anders. Een Belg is moeilijker te bereiken als je er mee wilt praten." Dat was iets dat Ebiede vooral binnen Eendracht miste. "De mensen van SC Heerenveen praten niet alleen over het team, er is genoeg om over te praten. Ze zijn geïnteresseerd in je familie en je gevoelens. Ze willen dat je je echt goed voelt buiten het voetbal. Met veel zaken hebben ze mij geholpen. Met mijn contract, mijn financiën, met het inrichten van mijn huis. Ik voel me er thuis."

Ook over de supporters niets dan lof. "Ik hou van het publiek. Dat zijn echt goede mensen. Het contact is heel leuk. Ze vragen naar je familie en willen weten hoe het met je gaat. Ik krijg veel brieven en heb zelfs kerstkaarten gehad." Dat Ebiede goed ligt bij de supporters blijkt wel na een fotosessie in het Abe Lenstra-stadion, als een vrouw met haar tienerdochter de voetbaltempel betreedt. Ze vraagt hem het hemd van het lijf en overstelpt hem met complimentjes over zijn goede spel. De Nigeriaan antwoordt bedeesd en knikt eens beleefd, terwijl hij wacht op een taxi die hem naar huis zal brengen. Want op het stadion kan hij zijn gast niets aanbieden. De taxichauffeurs van Heerenveen kennen hem al. "Als ik instap zeggen ze: 'Ik weet waar jij naar toe gaat. Naar huis.'"

Het had niet veel gescheeld of Ebiede was echt naar huis gegaan, naar Port Harcourt, waar hij tot zijn zestiende bij The Sharks tegen een bal trapte. Hij wilde terug naar Nigeria, teleurgesteld vanwege de manier waarop hij behandeld was in België. Een eerste uitnodiging van Heerenveen legde hij dan ook naast zich neer. "Maar in de gevangnis ontmoette ik een paar jongens die gek waren van voetbal. Sommigen waren ooit in Heerenveen geweest en vertelden me dat het een leuke plaats was en dat ik er naar toe moest gaan. Dat het een goede kans was die ik moest grijpen. Ik zei: 'Wat doe ik hier eigenlijk in België? Ik kom naar dit land om te moeten constateren dat enkele mensen mijn hele leven aan het verpesten zijn.' Ik was echt van plan terug naar mijn land te gaan.

"Maar ik had het mis. De mensen in de gevangenis overtuigden me. Ze zeiden dat ik niet alles hoefde te verliezen. En ze vroegen me wat ik in Nigeria zou doen. Mijn spel zou achteruitgaan en ik zou niet genoeg verdienen om mijn familie te eten te kunnen geven. Ik moest vooruitkijken, vechten. Zij zaten al tien of twintig jaar in de cel. 'Are we dead?' vroegen ze. De meesten zaten flink in de problemen. Sommigen weten nog steeds niet waarom ze in de gevangenis zitten. Ze gaven me opnieuw moed, weet je, sterkte om me de hele tijd aan op te trekken. Mijn celmakkers bleven me maar aansporen: 'Go, go. Fight.'"

Maar in Aalst blijven, dat kon hij niet meer opbrengen. Dus legde Eendracht contact met Heerenveen. Maar uit het oog is niet uit het hart. Tussen de planten op het hoogpolige blauwe tapijt ligt een vaantje van de club uit Aalst. Als herinnering. En als het regent komt altijd nog die wet-suit met sponsornaam Coppens goed van pas. Ook al vindt hij - ondanks alle goeds dat hij zonet van Aalst vertelde - dat hij daar geen goede kans heeft gekregen. "Persoonlijke interesse, dat miste ik. De enige keer dat je de officials van de club ziet is wanneer er een wedstrijd is. Dat is echt slecht. Het kan ze zelfs niet schelen hoe het met je gaat. Hoe je woont, hoe je je voelt. Ze zagen me alleen in het stadion en dat was het dan. Ze praten niet met je na de training, dan ging iedereen naar huis. Het interesseert ze ook niet echt hoeveel je verdient en of dat voldoende is. They are starving a player.

"Alles wat mij over SC Heerenveen is verteld, klopt. Hoe de mensen je hier behandelen, dat vind ik echt aardig. Daarom houd ik van ze. Je ziet dat ik weer lach. Maar als ik weer aan die zaak denk... I'm really pissed off. Maar ik zal het overwinnen. Ik ga het gevecht in mijn eentje aan. Ik wil het uit mijn gedachten, maar het is er nog steeds. Ik heb nog wat tijd nodig. Het was al die tijd alsof er een oorlog in mijn hersenen woedde. Dat moet voorbij zijn. Daarom ook wil ik mij bewijzen, de mensen vertellen waarom ik hier ben."

De Nigeriaan doet het in Heerenveen zelfs zo voortreffelijk dat hij een uitnodiging ontving van de Nigeriaanse voetbalbond. Maar door brute pech moest hij forfait geven. Er was geen plaats voor hem in het vliegtuig. "Ik was echt teleurgesteld dat ik niet kon spelen. Het was een van de kansen die ik moet grijpen. Iedereen wil op dat niveau spelen, maar ik was er niet. Dit soort kansen krijg je maar een keer. Ik kon de voetbalbond niet bereiken. Heerenveen heeft ze faxen en brieven gestuurd om de situatie uit te leggen. Ik moet echt met de bond praten, anders wordt het een probleem."

Ebiede is inmiddels al vertrokken naar zijn vaderland. Iedereen die het maar wilde horen vertelde hij dat hij de 24ste december naar huis ging. Voor een ticket had hij op de wachtlijst moeten staan, maar nu kon hij zijn familie, vriendin, kind en vrienden weer zien. Want die treft hij doorgaans maar twee keer per jaar.

Eerst vliegt hij naar Lagos, waar hij de volgende dag een vlucht kan nemen naar Port Harcourt. En dan komt hij erachter: "Too bad, I miss Christmas Eve. Shit, Ik kan er niets aan doen. En op kerstdag zit ik weer in het vliegtuig." Ebiede is al druk aan het winkelen geweest bij C&A voor zijn familie. "Kerstavond is net carnaval. Iedereen gaat op straat, is gelukkig en draagt gekke kleren of een masker. Sommigen dansen, zingen. Velen staan te kijken en de mensen maken plezier."

Hij is er na het overlijden van zijn vader de kostwinner voor zijn familie, maar zorgt ook voor zijn vriendin, kind en een aantal vrienden. De Nigerianen zien hem als een grote jongen die het gemaakt heeft in Europa. Ebiede vindt het maar niks. "Ik weet waar ik vandaan kom. Doing the dikkenek, dat doe ik nooit. Dat haat ik."

Echt vakantie vieren zal het niet zijn. Hoewel trainer Foppe de Haan hem aangeraden heeft een rustpauze te nemen traint Ebiede gewoon door. "Ik moet in vorm blijven. Als ik ga rusten, lig ik eruit. Dan is het niet gemakkelijk weer in vorm te geraken. Ik krijg een schema van een coach in Nigeria en train er met andere voetballers. Finidi George (ex-Ajax, nu Betis Sevilla) bijvoorbeeld."

De telefoon gaat. Mr. Brown belt. Dat is Bart Debruyne, de spelersmakelaar die Ebiede bij Aalst onderbracht. De man is voor tien jaar geschorst vanwege de omkoopaffaire bij Aalst. Hij is net in Nigeria geweest. Ebiede vraagt hem hoe de dollarkoers is. "Zo laag? Ik verlies geld."

'Ik leid geen slecht leven en ik ga niet naar clubs of wat dan ook.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234