Woensdag 21/10/2020

Doet de koning van de talkshow zijn masker af?

Als Stephen Colbert vanavond voor het eerst David Letterman opvolgt als presentator van 'The Late Show', is de vraag: welke Colbert gaan we zien? De narcistische fake-Republikein die we kennen van 'The Colbert Report'? De familieman? Of toch iemand anders?

In België is hij vrijwel onbekend, maar bij onze noorderburen toch al iets minder. Toen Nederland met schaatscoach Jillert Anema in 2014 een recordaantal van 21 medailles won tijdens de Winterspelen in Sotsji verscheen Anema op de Amerikaanse televisie om het trotse volk een lesje te leren: de VS waren niet altijd de beste. Het filmpje ging de wereld rond.

En toen liet Colbert van zich horen. "Steek die maar in je dijk!", riep hij en stak zijn middelvinger op. Zoals altijd was hij omringd door Amerikaanse vlaggen en zat hij aan zijn C-vormig bureau. "Jullie kunnen niet eens beslissen hoe jullie land heet. Holland? The Netherlands? The Low Country? Belgium's Canada?" Nee, zei hij, laten we het gewoon noemen wat het is: "Hitler's left turn lane."

Het was vintage Colbert: onredelijk, gevat, agressief en vaderlandslievend. De fans - vooral progressieve, jonge Democraten - genoten ironisch van dit spelletje, want dat was het: een satire op populistische Fox-presentatoren als Bill O'Reilly, wier kijkers wel gefrustreerd, rechts en xenofoob zijn.

The Colbert Report kwam in 2005 voort uit The Daily Show, waarin Colbert een van de correspondenten van Jon Stewart was. Eerst deed hij verslag als Alberto Stegeman: van alle sensationele items was hijzelf het onderwerp. Gaandeweg groeide het personage dat later een eigen show kreeg en bijna even populair werd als Stewart.

De twee shows trokken de jongste kijkers van alle grote nieuwsbronnen in de Verenigde Staten: 39 procent is onder de dertig. Voor hen is het volkomen vanzelfsprekend dat een komiek als een persiflage op de gepolariseerde Amerikaanse media toch op een waardevolle manier actualiteiten behandelt.

Het eerste interviewende typetje was Colbert beslist niet. Ali G, Borat (beiden Sacha Baron Cohen) en anderen gingen hem voor. Maar toch was dit anders: niet alleen de kijker was op de hoogte van de grap, ook de geïnterviewde zelf. En Colbert stapte vrijwel nooit uit zijn rol sinds hij een eigen programma kreeg. Interviews deed hij niet, tenzij geheel in character.

Toen werd aangekondigd dat Colbert Letterman zou vervangen als presentator van The Late Show besefte Amerika dat eigenlijk niemand wist wie hij echt is. Tot mannenblad GQ hem onlangs sprak. In een mooi profiel liet hij zich voor het eerst uitvoerig uit over het jeugddrama dat hem heeft gevormd.

Colbert groeide op in een zuidelijk dorp als jongste van elf kinderen (de elfde van elf - hij moest wel komiek worden, noteerde The New York Times). Toen hij tien jaar oud was verloor hij zijn vader en twee jongste broers in een vliegtuigcrash. Alle andere kinderen waren al het huis uit en Colbert woonde acht jaar alleen met zijn moeder. Hij deed niets meer voor school en las bijna een boek per dag.

Eminem

Een identiteitscrisis volgde, die er uiteindelijk toe leidde dat hij de eerste uit zijn familie werd die zijn achternaam op zijn Frans ging uitspreken, met een stille t. Na een mislukte studie filosofie ging hij naar de toneelschool en belandde in Chicago bij het legendarische improvisatiecomedygezelschap Second City (ook bekend van John Belushi, Bill Murray en Joan Rivers).

Daar leerde hij wat zijn grote kracht is: in een fractie van een seconde een grap bedenken en uitvoeren. Colbert is de allerbeste in improvisatie, volgens zijn oude mentor Jon Stewart. "De snelheid waarmee hij schakelt is ongeëvenaard. Het is alsof hij de show in een tweede taal presenteert." Colbert zit elke avond zo diep in zijn rol dat hij - tegen de wil van de tv-zender in - 's nachts alleen naar huis rijdt, zodat hij een halfuur heeft om normaal, als vader en echtgenoot, thuis te komen. Het masker past hem zo goed, omdat hij zich erachter kon verschuilen: hij hoefde nooit zijn echte zelf te laten zien, de getraumatiseerde jongen.

Maar gek genoeg is hij geen getroebleerde comedian, maar juist een erg vrolijk persoon. Hoe kan dat, vroeg GQ hem. Het antwoord: zijn moeder. Zij heeft hem geleerd dankbaar te zijn dat hij leeft. Op zijn 35ste besefte hij dat hij zich schuldig voelde dat hij dankbaar was voor zijn grote verlies. Hij voelt zich bevrijd om als zichzelf The Late Show te presenteren. Toch blijft hij een uitvergrote versie van zichzelf spelen. De afgelopen maanden zette hij filmpjes online om zichzelf scherp en de kijkers warm te houden. Zo kregen we een glimp van de nieuwe Colbert te zien: iets braver, minder politiek, maar nog steeds even megalomaan, flauw en Amerikaans als altijd.

Op 1 juli nam Colbert (onaangekondigd) een uitzending van Only in Monroe over, op een lokale zender in de staat Michigan, van een stadje met slechts 20.000 inwoners. Na een minuut of twintig kondigde hij een gast aan: een lokale 'Michigander' die hij omschreef als een rijzende ster. Rapper Eminem schoof aan bij Colbert, die zogenaamd geen idee had wie hij voor zich had.

Wat volgde was een gesprek zoals je dat nooit ziet bij de andere laatavondshows: ongemakkelijk, schurend en onthullend. Eminem leek op sommige momenten echt niet te weten wat gespeeld was en liet een nieuwe kant van zichzelf zien. Als dat een voorbode is van wat komen gaat, krijgen zijn zoete broodjes bakkende collega's als Jimmy Fallon en Jimmy Kimmel het lastig; bij Colbert staat er wel iets op het spel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234