Dinsdag 07/12/2021

Doem op de Millennium Dome

Nauwelijks een maand na de opening trekken zich donkere wolken samen boven de Millennium Dome. Het reusachtige bolwerk aan de rand van Londen, dat kapitalen heeft gekost en het uithangbord van het 'Nieuwe Engeland' moest worden, trekt véél te weinig volk. Tot overmaat van ramp moet er een Fransman worden aangetrokken om de Dome te redden.

Anne de Graaf

LONDEN

Dome? Je maakt een grapje, zeker", murmelt Jeff Watt, terwijl hij de lijnen tussen de parkeerplaatsen met betonverf bij strijkt. 'Temple of the doom, zul je bedoelen!" De toon is gezet. En dit is nog maar het parkeerterrein van de Dome.

Het was een kind van Blair, de Millennium Dome. Oké, de Labour-premier erfde het project van de Conservatieven, maar hij dacht zijn voordeel te kunnen doen met het prestigeproject. Als het ding een succes zou worden, zou hij een streepje voor hebben, ook bij volgende verkiezingen. Het sprookje is nog niet uit, maar de vraag is of het nog goed kan aflopen.

"Het stoort me", zegt Jeff, "dat er vorige week alweer 60 miljoen pond (3,6 miljard frank) uit de loterijpot in dit ding werd gepompt. Wij Britten kopen een lot om te winnen. Als we niet winnen, moet dat geld naar een goed doel gaan. Blinden, oorlogsinvaliden, dát leeft in Engeland." Is de Dome dan geen goed doel? "Don't ask me, ik ben maar een simpele schilder." Hij kijkt naar de witte koepel. "Onbeduidende kwaaltjes, daar hebben wij Britten gauw last van. We zijn met zo velen, met zo veel andersdenkenden: moslimbezoekers mijden de Dome bijvoorbeeld."

Zit het hem in het loterijgeld? Volgens Iqbal Sacrani, voorzitter van de Britse Islamraad, wel: hij wil dat er niet gebeden wordt in een ruimte die gefinancierd werd door gamble money. "We hebben er geen moeite mee dat de Dome gebouwd werd om de geboorte van Christus te herdenken. Alleen verbiedt de koran het gokken. Einde discussie."

Nog een ongemak in de meditatiehoek van de Dome, voor de goede vrede 'Faith Zone' genoemd: de Tsjechische stiliste Eva Jiricna noemde de intrede van God er irrelevant. Ze weigerde een kruis op te stellen in de christelijke bezinningshoek. "Te zeer verbonden met pijn", vond ze. Dat kon niet de bedoeling zijn. Dan maar een tent, met daarin: het bijbelverhaal verteld, van a tot z. Iedereen blij. Hoopte ze.

Was de investering van 758 miljoen pond loterijgeld nodig in wat Antwerpenaars een "proper kopieke van 't Sportpaleis" noemen? Twee op de drie kijkers die op oudejaarsavond van tijdzone naar tijdzone zapten, herinneren zich de "vlammende" brug in Sydney en de Eiffeltoren. "Een toorts die me rillingen gaf, van strottenhoofd, tot staartbeen." Maar de Millennium Dome? Waar?

Natuurlijk kostten de tonnen vuurwerk, rotjes en gillende keukenmeiden fortuinen, maar geen 758 miljoen pond. Het waren er maar 700. En dan moet het gezegd worden: de Dome zelf kwam tijdens de festiviteiten op televisie magertjes over. Het had, met alle respect, iets van de Night of the Proms, met wat franjes. Camera's focusten op het uitzinnige publiek, en op details: de mathematische stapjes van her Majesty over de hoogpolige loper, het champagnefluitje aan Cherie's waaierende lippen, en de geschoren Mick Hucknell. Simply Red in smoking. Onuitgegeven, maar de Dome bleef decor.

Vernikkelden de vip's op de openingsavond voor de kassa, dan draait de Dome vandaag op halve kracht. De Dome-directie gaf een week geleden met blozende wangen een verlies van 23 miljoen pond toe. Het gevolg van een enigszins overschatte kaartverkoop. "Gebrek aan interesse", bleef diplomatisch steken achter de bovenlippen van de Millennium Commissie. Het hing nochtans in de lucht: volgens een rondvraag die The Daily Telegraph in december uitvoerde, vonden zes op de tien Britten de Dome toen al "geen adequaat symbool" van Groot-Brittannië. De aartsbisschop van York, Dr. David Hope, meende dat er geen Dome nodig was. Er was er al een: Saint Paul's Cathedral. Als daar geen dome bovenop stond. "Bovendien straalde dit 'momument' veeleer de menselijke arrogantie uit, op de verjaardag van Christus."

Er komt heil. De Dome is amper open, maar in nu al aan zijn derde redder toe. Hij heet Pierre-Yves Gerbeau. Ooit hockeycoach, maar - belangrijker - voormalig directeur van Disneyland Parijs. Nu al wordt hij Mickey genoemd, op zijn nieuwe werkplek.

"Hoho, wij willen geen triviale dome", gromden de bewindsvoerders nog voor Gerbeau getekend had bij de New Millennium Experience Company (NMEC), het financiële raderwerk achter de Dome. "Geen draaimolentjes, geen suikerspinnen. Hoed ons voor een Disneyland aan de Theems, of voor de glijbanen van Blackpool Pleasure Beach."

Een Franse revolutie aan de Theems. Gerbeau moest komen vanwege Disney, maar mag de Dome geen Mickey-oren opzetten. Anders gezegd: hij moet klanten lokken naar de tent, maar mag niet hetzelfde recept gebruiken. Dat is bijna onbegonnen werk voor Gerbeau, die er nochtans het zieltogende Disneyland in Parijs bovenop hielp met goedkopere kaartjes, andere attracties en lagere hoteltarieven. Resultaat: 11,7 bezoekers, een record. Mickey mag alles, maar de organisatie die hem overkocht, wil vermijden dat de Dome zijn "educatieve rol" verliest. Loketbediende Doris Hill: "Geen enkele dag volgeboekt voor de volgende drie maanden. Sad, isn't it. Look for your self."

Wie in de geborgenheid van de Dome treedt, mag niet vooringenomen zijn. "Niet in dezelfde val trappen als, toen, bij dat eerste bezoek aan het centre Pompidou", denkt de eenzame bezoekster. De Dome is niet dom. Het gefilterde licht, het gedempte geluid verdooft meteen de vooroordelen. Ook al doemt even de gedachte aan een schoolbezoek aan Evoluon op. De bezoeker vergeet weer en wandelt, geïntrigeerd, door de 'Body Zone', een groezelige grot binnen. Geen geur, wel geluid, en veel kleur.

De aartsbisschop van York had gelijk. De tot korenaren uitvergrote schaamharen, met daarin krioelende insecten en ander gespuis, staan niet direct symbool voor de Britse waarden, veeleer voor de elektronenmicroscoop. Maar feministe Camilla Paglia zou dit rechtvaardig, nee prachtig vinden: de vrouw als in- en uitgang, het begin van alle leven. Blijft - even - de vraag wat Tony Blair vindt van het ontbreken van vaderlijke inbreng in de Body Zone.

Bong-bong-bong-bong-bong-bong. Het sidderende hart, opgehangen aan de ribbenkast, slokt en spuwt aderen leeg en vol. Klapperende kleppen en agressieve aorta's beklemmen de bezoeker. Met zijn ik. Met zijn meccano in vlees en bloed. De Faith Zone, vlak achter zoveel menselijke vleselijkheid, verdrijft de gedachte aan al die meegedragen organen, eileiders, zuurstofarm en -rijk bloed. Stilte vult de christelijke tent zonder kruis, in de moslimhoek waar de koran het bidden verbiedt. "So what", denkt de bezoekster bij de uitgang. "Misschien is dat net de bedoeling: so what.

Een bescheiden tip. Mickey: ga even langs de Body en de Faith Zone voor je aan je Franse Revolutie begint.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234