Donderdag 24/06/2021

Keizersnedes

Doe mij maar een keizersnede, dokter

Evelien en haar dochter, die via een keizersnede ter wereld kwam. Beeld Stefanie Faveere
Evelien en haar dochter, die via een keizersnede ter wereld kwam.Beeld Stefanie Faveere

Keizersnedes op verzoek. Volgens het Federaal Kenniscentrum (KCE) worden ze steeds vaker uitgevoerd. Nochtans is de ingreep niet zonder risico's. "Het is niet als een rits open- en dichtdoen."

"Kan ik een keizersnede krijgen?" Haar eerste echo was nog geen feit, of Evelien had de vraag al aan haar gynaecoloog gesteld. "Ik zag het gewoon niet zitten om nog eens een natuurlijke bevalling mee te maken."

Vier jaar eerder had de dertigjarige moeder al eens op een verlostafel gelegen. "Het is het meest traumatische dat ik ooit heb meegemaakt. Urenlang heb ik moeten persen, maar mijn dochtertje raakte er niet uit. Ze bleek vast te zitten in het geboortekanaal." De verlostang en zuignap boden geen oplossing. Een spoedkeizersnede deed dat wel. "De paniek en de pijn die ik die dag gevoeld heb, wil ik nooit meer opnieuw voelen. Mijn gynaecoloog begreep dat." En dus kwam ook dochter twee ter wereld in een operatiekamer, ook al was er geen dwingende medische noodzaak. "Het litteken had ik toch al."

Persoonlijke argumenten

Hoeveel vrouwen net als Evelien zelf aandringen op een keizersnede, is niet duidelijk. Nergens wordt bijgehouden hoeveel ingrepen om niet-medische redenen plaatsvinden. Het KCE gaat er wel vanuit dat de groep groeit. Het centrum baseert zich daarvoor op internationale studies die stellen dat de medische noodzaak het steeds vaker moet afleggen tegen persoonlijke of organisatorische argumenten. Denk aan: schrik hebben voor de ongemakken die een vaginale bevalling met zich meebrengt, het belangrijk vinden om de geboorte te kunnen inplannen of zeker willen zijn dat een verloskundige beschikbaar is.

Volgens een nieuwe studie van het Intermutualistisch Agentschap schommelt het aandeel keizersneden in België rond de 21 procent (op 125.000 geboorten per jaar). Een aanvaardbaar cijfer, wordt gezegd, dat op het Europees gemiddelde zit. Het Agentschap merkt wel op dat de verschillen tussen ziekenhuizen in ons land groot zijn, te groot zelfs. "Terwijl het ene een aandeel van 11,8 procent heeft, noteert het andere 32,9 procent", zegt Bart Demyttenaere van het Agentschap. "Die verschillen hebben niet alleen te maken met het feit dat sommige ziekenhuizen verwijscentra zijn voor complexe gevallen. Wellicht zijn ze ook gynaecolooggebonden. De ene dokter zal sneller opereren dan een ander."

Geen financiële motieven

Dat niet alle gynaecologen een keizersnede koste wat het kost mijden, bleek ook al uit een bevraging van de Vlaamse beroepsvereniging van gynaecologen twee jaar geleden. 15 procent zei toen bereid te zijn op een dergelijk verzoek, zonder medische noodzaak, in te gaan. "Vanaf volgend jaar zullen we daarom vragen om bij elke bevalling aan te geven waarom er voor een keizersnede is gekozen. Op die manier moeten we een beter inzicht krijgen", stelt voorzitter Johan Van Wymeersch. Volgens hem spelen er geen financiële motieven. "Aan een keizersnede hou je als arts niet meer over dan aan een natuurlijke bevalling."

Evenmin is er een indicatie dat keizersnedes gezondheidsvoordelen zouden opleveren. Het KCE benadrukt in zijn jongste rapport dat het onacceptabel is om moeder en kind aan een ingreep bloot te stellen als hun gezondheidstoestand dat niet vereist. Het is en blijft een ingreep die niet zonder risico's is. Zo maken kinderen bij een keizersnede voor de 39ste week meer kans op ademhalingsproblemen. Moeders die al een litteken hebben na een eerdere keizersnede riskeren dan weer een scheuring van de baarmoeder, wat het overlijden van zowel henzelf als hun baby's kan veroorzaken.

Professor Hendrik Cammu (Vrije Universiteit Brussel) beaamt. Hij gokt dat bij drie op de honderd bevallingen sprake is van een keizersnede 'on demand'. Volgens hem hebben die eerder te maken met angst, dan met planning. "Het is aan gynaecologen om vrouwen beter in te lichten. Velen hebben een verkeerd beeld. Ze denken dat zo'n ingreep mainstream is, dat het niet meer is dan een rits open- en dichtdoen."

De gynaecoloog van Evelien heeft haar niet proberen overtuigen om de natuurlijke weg te proberen. "Ik zou er ook niet voor openstaan, omdat ik niet de garantie krijg dat het niet nog eens zo traumatisch wordt." Als er ooit een derde komt, dan ook een derde keizersnede. "Ik wil niet dat ik of mijn kind ooit nog eens door zo'n hel moeten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234