Woensdag 05/08/2020

Dodelijk verliefd

Phaedravan de Russische dichteres en toneelauteur Marina Tsvetajeva (1892-1941) is een klassieke tragedie met een sterk lyrische inslag. Zuidpool zoekt maar vindt geen evenwicht tussen de overgangen van een strakke speelstijl naar de lichte toets.

De tragische figuur van Phaedra heeft in het verleden menig grote pen in beweging gebracht. Euripides, Seneca en Racine gingen Tsvetajeva vooraf in het portretteren van de onmogelijke liefde van een stiefmoeder voor haar stiefzoon. Dat uitzonderlijke gegeven vraagt van de moderne toeschouwer enige welwillendheid om zich in het verhaal in te leven. De mores van de klassieken zijn de onze niet.

Bovendien dreigt de niet-classicus hopeloos zijn weg te verliezen in de twee uur durende tocht door de jungle van intriges, mythologische personages enname dropping. Een kleine toelichting in de flyer ware handzamer geweest dan het exposé over leven en werk van de Russische auteur.Phaedrais het tweede deel van een niet-voltooide trilogie, die de tragische relaties van Minotaurusdoder Theseus met vrouwen zou belichten.

Marathonzinnen

Theseus was ooit getrouwd met Antiope, Phaedra's zus. Zij stierf in de strijd die ze met haar echtgenoot tegen de Amazonen voerde. Samen hadden ze een zoon, Hippolytus. Phaedra, Theseus' derde echtgenote, wordt verliefd op haar stiefzoon (en neef). Die wijst haar verontwaardigd af ("Serpent!") en Phaedra verhangt zich. Door de intriges van haar voedster krijgt Hippolytus de schuld van haar dood. Theseus vervloekt zijn zoon, die door toedoen van Poseidon omkomt. Hij aanvaardt de ontijdige dood van zijn vrouw en zoon als de weerwraak van de goden, bij wie hij een schuld had openstaan.

Een blankhouten zitbank die als een keermuur diagonaal de scène dwarst, is het enige decor. De sobere aankleding wordt doorgetrokken in de kostumering en de speelstijl. Stromende teksten doortimmerd met metaforen en motieven en de zuivere zegging van taal die de hoofdrol mag spelen, zijn het waarmerk van veel Zuidpoolproducties. De barokke, zwierige, galopperende verzen en de dronken marathonzinnen maken ook van deze voorstelling een intense luisteroefening.

Lachbui

Met een vitalistische, declamatorische lofbetuiging aan Artemis, godin van de jacht, openen de macho gezellen (Koen van Kaam, Jorgen Cassier) van Hippolytus het stuk. De verschijning van de geroemde 'hater van het vrouwelijk geslacht' zelf is lachwekkend. Hij doet zich als een verlegen en beduusd tegengecast onderdeurtje voor (sorry, Louis van der Waal). Later pakt hij het publiek wel in.

Eenzelfde onevenwichtige verhouding is er tussen de strakke beheersing van Phaedra (prima geacteerd door Sofie Decleir) en haar voedster (Ariane van Vliet). Die laatste speelt haar rol van aanstookster zo ongeremd en uitvergroot karikaturaal dat ze op een boze heks uit het kindertoneel lijkt. Tegenspeelster Decleir moet haar best doen om een lachbui te onderdrukken.

Wie houdt van ronkende retoriek, verheven frasen en poëtische taal, zal in deze niet geheel harmonieus geconcipieerdePhaedratoch zijn gading vinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234