Maandag 03/08/2020

Documentaire ex-dictator Pinochet verdeelt Chilenen

Zes jaar na de dood van voormalig dictator Augusto Pinochet blijven de Chilenen diep verdeeld over zijn erfenis en rol. Nabestaanden van 's mans slachtoffers kwamen deze week op straat om te betogen tegen een nieuwe, lovende documentaire over de generaal. Die gaat zondag in première.

In het Teatro Caupolicán, een lunaparkachtig etablissement in het hart van Santiago, worden dit weekend vijfduizend mensen verwacht voor een eerbetoon aan Pinochet (1915-2006). Daar krijgen zij de gelijknamige film van de Chileense regisseur Ignacio Zegers te zien. Zegers hangt een hagiografisch portret van de putschist op en rechtvaardigt ook de context waarin hij zijn staatsgreep pleegde, op 11 september 1973. Het alternatief, zegt de filmmaker met een grijsgedraaid argument, was een communistische dictatuur op zijn Fidel Castro's.

Sommige media konden al fragmenten van de film bekijken. Daarin wordt de socialistische president Salvador Allende getoond terwijl hij de onteigening en nationalisering van de grote landbouwbedrijven aankondigt. Zegers wil ook illustreren dat Pinochet aanvankelijk bijlange zo geïsoleerd niet stond. Onder meer Patricio Aylwin, de overgangspresident na de terugkeer naar de democratie (1990), praat de coup op zeker ogenblik goed. De regisseur focust ook op de late jaren negentig, toen Pinochet in Londen aangehouden werd en daar niet alleen de steun van zijn oude vriendin Lady Thatcher kreeg, maar tevens die van Sebastián Piñera, de huidige president van Chili. In de film verdedigt Piñera Pinochet en verguist hij de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón.

Voor Pinochets tegenstanders, slachtoffers en nabestaanden van slachtoffers komt de hommage als een klap in het gezicht. Het evenement, opgezet door een vereniging van gepensioneerde officieren en de Corporación 11 de Septiembre, vindt immers niet voor niets in het Caupolicán plaats. Het theater vervult een symboolfunctie voor Chileens links sinds dat daar in 1980 een eerste grote meeting tegen de generaal hield.

Aan de junta vroegen de opposanten toen dat ze een punt zou zetten achter de mensenrechtenschendingen en dat er vrije verkiezingen zouden komen. Maar daarop bleef het nog een decennium wachten. Intussen herschoeide Pinochet Chili's samenleving en economie op neoliberale leest en roeide hij linkse beleidsresiduen met wortel en tak uit.

Aan het eind van 's mans bewind, dat door sommigen als dictatoriaal en door anderen als autoritair werd bestempeld, waren meer dan drieduizend tegenstanders verdwenen of vermoord. Nog eens 38.000 arrestanten brachten het er levend af, zij het dat zij, onder wie oud-president Michelle Bachelet, vaak gefolterd waren of met psychische trauma's achterbleven.

Meer dan vijftien sociale en mensenrechtenorganisaties hebben de regering-Piñera gevraagd de manifestatie te verbieden. Volgens Alejandra Arriaza van de Corporatie voor de Bevordering en Verdediging van de Rechten van het Volk "heeft zich in Chili staatsgesteunde terreur voorgedaan, net als gedwongen verdwijningen, foltering, standrechtelijke executies en andere mensenrechtenschendingen". Officieel houdt de regering zich echter afzijdig, en verschuilt ze zich achter het privé-initiatief dat het evenement wettelijk is.

Voor zondag hebben de autoriteiten wel scherpe veiligheidsmaatregelen voorzien. Zoals ze de voorbije week al deden, beloven de tegenstanders immers opnieuw een forse betoging.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234