Donderdag 25/02/2021

Doctor in Londen, Goebbels in Tripoli

In Tripoli werpt Saif al-Islam al-Kadhafi zich vandaag op als keiharde propagandist van het zieltogende regime van zijn vader. Tot grote ergernis van de beroemde London School of Economics, die hem in 2007 nog vierde als kersvers doctor in de filosofie en kort nadien 300.000 pond van zijn giften incasseerde. Nu onderzoeken ze of hij zijn thesis misschien plagieerde.

‘Het is beleid nummer één voor ons. Eerste punt: democratie, tweede punt: democratie, derde punt: democratie.” Londen, ergens in 2002 in een interview met een Britse krant. Aan het woord is Saif al-Islam al-Kadhafi, de zoon van de Libische leider Muammar al-Kadhafi. De doctoraatsstudent filosofie aan de beroemde London School of Economics (LSE) wordt op dat ogenblik druk geraadpleegd, ja, zelfs omarmd, door politici als mogelijke opvolger van zijn vader, maar vooral als een mogelijke liberale hervormer. Tot zijn ontmoetingen uit die periode behoren de toenmalige Britse Labour-premier Tony Blair, Labourlord Peter Mandelson en zelfs de Britse prins Andrew.

Tripoli, negen jaar later. Kaal, bebrild, gebronsd, en casual westers gekleed spreekt Saif al-Islam voor een digitale kaart van Tripoli met een journalist van CNN. Opnieuw pakt hij uit met een driepuntenplan. “Mijn familie en ik hebben plan A, plan B en plan C”, zegt hij. “Plan A: leven en sterven in Libië. Plan B: leven en sterven in Libië. Plan C: leven en sterven in Libië.”

De metamorfose met negen jaar geleden kan niet groter zijn. Na de opruiende tv-toespraak waarin zijn vader vorige dinsdag belooft het land ‘schoon te vegen’ van de ‘kakkerlakken’, zoals hij de opposanten bestempelde, uit ook Saif al-Islam een dreigement aan de bevolking: “We zullen vechten tot de laatste minuut, tot de laatste kogel.”

Een week later worden zijn woorden al omgezet in misdaden: sinds het begin van de opstand op 17 februari vallen volgens VN-mensenrechtenrapporteur Navi Pilay al “duizenden doden”. Er lekken videobeelden uit waarop te zien is hoe opposanten in de straten van Tripoli koelbloedig worden geëxecuteerd door agenten van het hun regime.

Maar Saif al-Islam - ‘Zwaard van Islam’, zoals hij werd genoemd - doet alsof er geen vuiltje aan de lucht is. “Alles is rustig”, beweert hij vorige vrijdag tegenover een groep journalisten die hij in Tripoli uitnodigt. “Als jullie vuurwerk horen, verwar dat dan niet met schietpartijen,” klinkt het, relaxed in een luxehotel. Het geweld zal volgens hem Libië “sterker, en meer verenigd” maken. “Libië zal een betere toekomst hebben als één verenigd land. We laten een groep terroristen niet ons land en onze toekomst controleren.”

Het nieuws over de massale mensenrechtenschendingen wuift hij weg als “leugens” die verspreid worden door een vijandelijke pers. “Ze willen ons tonen dat Libië brandt, dat er hier een grote revolutie zou plaatsvinden. Jullie zijn verkeerd. We zijn verenigd. De vrede komt in dit land terug.” Zondag maakt hij zich in een interview met ABC-journaliste Christiane Amanpour zelfs sterk dat het land stabiel is. “Het zuiden is kalm, het westen is kalm, het centrum is kalm. Zelfs een deel van het oosten.”

PhD met giften

Op zijn vroegere alma mater aan de London School of Economics wordt ondertussen met ongeloof, maar vooral met woede, gereageerd op de transformatie van hun oud-doctoraatsstudent in een hedendaagse Goebbels.

Het management werd vorige week na een sit-in van de LSE Students Union gedwongen om de betalingen stop te zetten die Saif sinds zijn doctoraatstitel in 2008 aan de universiteit overschreef. Van de door hem beloofde 1,5 miljoen pond was al 300.000 pond overgeschreven voor een Noord-Afrikaprogramma van de school.

“LSE-studenten zijn woedend en ontgoocheld dat universiteitsvertegenwoordigers LSE-diploma’s gebruiken om grote sommen geld te verzamelen. Er zijn ook ernstige vragen over de PhD van Saif al-Islam, en we roepen op tot een extern onderzoek”, stelden ze. Sommige bloggers voeren ondertussen al aan dat er geplagieerde passages uit internetencyclopedie Wikipedia in het document van 429 pagina’s zouden staan (www.boingboing.net/2011/02/22/ saif-gadaffhi-plagia.html).

Onder de titel ‘The Role Of Civil Society In The Democratisation Of Global Governance Institutions: From ‘Soft Power’ to Collective Decision-Making’ maakte Saif al-Islam in 2007 in elk geval nog genoeg indruk op zijn jury om zich sindsdien doctor in de filosofie te mogen noemen. Zijn centrale stelling was dat ngo’s een plaats verdienen in organisaties zoals het IMF en de Wereldbank, een domein waar het LSE-Centre for the Study of Global Governance onderzoek naar doet. “Ik leerde Saif kennen als iemand die naar democratie, civil society en diepe liberale waarden kijkt voor de kern van zijn inspiratie”, zei hun codirecteur, professor politieke wetenschappen David Held toen.

Tragisch oordeel

Held zat in 2009 ook even in het bestuur van de Gaddafi International Charity and Development Foundation, de liefdadigheidsorganisatie van Saif al-Islam die de giften aan zijn departement stortte. Hij stapte wel snel op, uit vrees voor een belangenconflict.

Vorige week veranderde Held zijn mening. “Ik kende Saif als een jonge man die gevangen zat tussen de loyauteit aan zijn familie en zijn streven om zijn land te hervormen”, schreef hij in een verklaring. “Mijn steun voor Saif was altijd voorwaardelijk, zolang hij het dilemma waartegen hij aankeek zou oplossen in een vooruitstrevende en democratische richting. Zijn toespraak toont nu ten overvloede aan dat zijn engagement om zijn land te veranderen wordt overschaduwd door de crisis waarin hij zich bevindt. Hij maakte tragisch, maar helaas, het verkeerde oordeel.”

Geen van de promotoren wou gisteren ingaan op ons verzoek om een interview, maar verwees naar de persdienst van LSE waar men zich strak aan de verklaringen van het bestuur hield. “LSE is op de hoogte dat er beschuldigingen zijn van plagiaat inzake de PhD-thesis van Saif Kadhafi”, luidt het. “De school neemt alle beschuldigingen van plagiaat zeer ernstig en onderzoekt de zaak in overeenstemming met de standaard-LSE-procedures.”

Vandaag zal de LSE-directeur, sir Howard Davies, aan de bestuursraad adviseren dat 300.000 pond, het equivalent van Kadhafi’s gift, geïnvesteerd zal worden in de school in overleg met de studenten. De school onderzoekt ook of ze beurzen zal toekennen aan gewone Libische studenten, zonder privileges.

De kans lijkt onbestaande dat deze toekomstige studenten nog dezelfde lezing zullen krijgen als een bomvolle aula LSE-studenten op 2 december 2010. ‘Libiës positie in de wereld’, luidde het onderwerp. Op de Youtube-opname (www.youtube.com/watch?v=wFTwnskNmh8) is te horen hoe de gastdocent uithaalt naar het Westen, met name naar de “Lockerbie-samenzwering van Ronald Reagan en Margaret Thatcher”. Via videolink sprak vanuit Tripoli de vader van oud-LSE-student Saif, kolonel Muammar al-Kadhafi.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234