Maandag 21/10/2019

Mawda

Docent politieschool: “Professionele fouten niet zozeer tijdens achtervolging Mawda, maar lang ervoor”

De bestelwagen waarin Mawda zat had een baken waarmee de Franse politie het voertuig kon volgen Beeld Photo News

Volgens een docent bijzondere opsporingsmethoden had de achtervolging van de bestelwagen met Mawda in de eerste plaats nooit mogen plaatsvinden. Alles heeft te maken met het trackingsysteem dat Franse onderzoekers aan boord van het voertuig hadden geplaatst.

In het rapport van het Comité P dat enkele weken geleden verscheen, stond een korte passage over het Franse baken aan boord van de bestelwagen waarin Mawda op 17 mei 2018 het leven liet. “Er blijkt dat op het ogenblik van de achtervolging geen enkele politieambtenaar die eraan deelnam daarvan kennis had.”

Noch de wegpolitie van Namen, die de achtervolging inzette, nog die van Bergen, die later overnam en het dodelijke schot loste, had weet van een baken aan boord van de bestelwagen. Franse onderzoekers hadden dat toestel er geplaatst om het voertuig te kunnen volgen. Ze hadden de federale gerechtelijke politie (fgp) van Dendermonde ervan op de hoogte gesteld, zoals hoort wanneer een getraceerd voertuig de grens overschrijdt. 

“Er was dus waarschijnlijk een rechtshulpverzoek vanuit Frankrijk voor een grensoverschrijdende observatie”, zegt Kris Daels, docent bijzondere opsporingsmethoden (BOM) aan een politieschool. “Dat moet voorgelegd zijn aan de procureur des Konings, omdat het om BOM-wetgeving gaat.”

De procureur moet dan oordelen of hij toestemming geeft. Maar er is een verschil tussen een transport met goederen, of een met personen aan boord. Het kan in het belang van een onderzoek zijn om een illegaal transport te laten plaatsvinden, zodat je het kan observeren en extra bewijzen verzamelen, maar niet als mensen daarbij grote risico’s lopen. In 2000 was er een ophefmakende zaak, waarbij 58 Chinese verstekelingen overleden in een koelwagen tussen Zeebrugge en Dover, hoewel die deel uitmaakte van een gerechtelijk onderzoek.

De procureur moet daarom, als hij toestemming verleent, de politiediensten vragen om een verplichte tussenkomst, ten laatste op de eindbestemming. “De politiediensten moeten ook op elk moment goed zicht hebben op de omstandigheden gedurende het volledige transport met de bedoeling de veiligheid en de fysieke integriteit van de getransporteerde personen te kunnen waarborgen”, zegt Daels in een opiniestuk in de Juristenkrant

Volgens Daels ging ofwel de fgp van Dendermonde in de fout, als ze geen toestemming heeft gevraagd aan de Oost-Vlaamse procureur, ofwel ging die procureur zelf in de fout door de observatie te laten doorgaan zonder tussenkomst van de politie. Een bron bij de politie meldt dat een agent op zijn minst mondeling het Oost-Vlaamse parket op de hoogte heeft gebracht.

Een magistraat die niet bij de zaak betrokken is, bevestigt dat er “zo goed als nooit” toestemming wordt gegeven voor observatie van een transport van mensen. “De instructie is dat je onmiddellijk tussenkomt om te voorkomen dat die mensen iets overkomt. De vraag is: wisten ze wel dat het om een transport met mensen ging?”

Het parket-generaal van Gent kan niet antwoorden op die vraag, omdat het voorwerp uitmaakt van een onderzoek. “Het precieze verloop van de communicatie tussen Belgische politie en Franse autoriteiten wordt geverifieerd”, zegt advocaat-generaal Francis Clarysse. “Maar het artikel in de Juristenkrant is onvoldoende genuanceerd en de conclusies zijn voorbarig.”

Ernstige fouten

Daels denkt daar anders over. “Als je met de Franse autoriteiten werkt aan het volgen van een transport in een dossier rond mensenhandel, kan je toch vermoeden dat er mensen aan boord zijn. Iedereen focust op de schuld of onschuld van de agent die het schot loste, maar er zijn lang daarvoor al ernstige professionele fouten gemaakt, met de dood van dat tweejarige Koerdisch meisje tot gevolg.”

Nadat het Comité P ontdekte dat niemand tijdens de achtervolging weet had van het baken in de bestelwagen, heeft het een onderzoek geopend naar ‘grensoverschrijdende observaties met technische middelen’. Het federaal parket en de federale politie reageren niet omwille van het gerechtelijk onderzoek. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234