Maandag 20/09/2021

ReconstructieIslamitische Staat

DNA-stalen en veiligheidsscreening: zo keerden 6 IS-vrouwen en 10 kinderen terug naar ons land

Een beeld uit kamp Roj in Noordoost-Syrië, waar de gerepatrieerde vrouwen en kinderen vandaan komen.  Beeld AFP
Een beeld uit kamp Roj in Noordoost-Syrië, waar de gerepatrieerde vrouwen en kinderen vandaan komen.Beeld AFP

België haalde voor het eerst volwassen onderdanen die zich hadden aangesloten bij IS terug. De regering-De Croo gaat daarmee veel verder dan de vorige regering. Hoe kwam de repatriëring tot stand?

In december 2017 besliste de Belgische regering – toen nog de Zweedse coalitie met Charles Michel als premier – in de schoot van de Nationale Veiligheidsraad dat kinderen van Syriëstrijders jonger dan tien jaar naar ons land mogen terugkeren. Voorwaarden zijn dat hun Belgische afstamming met een DNA-staal bewezen wordt en dat ze zich in een buurland van Syrië aandienen bij een Belgische diplomatieke vertegenwoordiging.

In realiteit betekende dit dat België geen actieve stappen ondernam om kinderen terug te halen. Tot de Zweedse coalitie, intussen zonder N-VA na het Marrakech-debacle, in juni 2019 een eerste actieve repatriëring ondernam. Vijf kinderen en een vrouw van net 18 jaar verbleven zonder familie in het kamp Al-Hol en werden door de Koerden in Syrië overgedragen aan ons land.

Intussen konden sommige IS-vrouwen met hun kinderen zelf ontsnappen en de Turkse grens bereiken. Turkije zette enkele keren Belgische onderdanen het land uit, zoals de zussen Fatima B. en Rachma B. in november 2019 en de schoonzussen Bouchra A. en Tatiana W. en hun zes kinderen in juni 2020.

Op dit moment zit Amina G. nog vast in Turkije, maar haar twee kinderen zijn wel naar België gebracht. In december 2020 bezocht Child Focus kamp Roj, in Noordoost-Syrië, in het bijzijn van De Morgen. Toen zei Y.E. dat ze haar kind wou afstaan, zodat het terug naar de vader in België kon. Dat gebeurde ook.

DNA-stalen

In dezelfde periode was er een belangrijke rechterlijke uitspraak in de zaak van Nora V., die met vier kinderen in kamp Al Hol zit. Het hof van beroep dwong de Belgische regering de nodige toelatingen te bezorgen aan een missie van VUB-psycholoog Gerrit Loots om DNA-stalen af te nemen van de kinderen van Nora V, op straffe van dwangsommen van 1.000 euro per dag vertraging.

België handelde en verkreeg van de Koerden een toestemming voor DNA-stalen. Maar ondertussen rijpten de geesten in de nieuwe regering. Dat hoeft niet te verbazen: minister Petra De Sutter (Groen) zette in het verleden haar naam onder een van de vele open brieven die vroeg om repatriëring van de kinderen uit Syrië.

Zes Belgische vrouwen, onder wie twee moeders met minderjarige kinderen, zijn in kamp Roj gebleven. Beeld AFP
Zes Belgische vrouwen, onder wie twee moeders met minderjarige kinderen, zijn in kamp Roj gebleven.Beeld AFP

Alleen is Al Hol zeer moeilijk bereikbaar, want in onveilig gebeid gelegen. Ook in het kamp, waar tienduizenden personen wonen, is het onveilig. IS probeert zich er te reorganiseren en de Koerdische bewaking bleek niet te weten waar Nora V. en de overige Belgische vrouwen in het kamp zich precies bevinden.

In maart nam de Nationale Veiligheidsraad, met daarin de veiligheidsdiensten en de federale regering, de beslissing er alles aan te doen om de Belgische kinderen uit Syrië te repatriëren en de terugkeer van hun moeders geval per geval te bekijken.

Voorbereidend bezoek

Omdat de moeders in Al Hol spoorloos zijn, bezocht begin juni een Belgische delegatie enkel het veiliger kamp Roj om de operatie voor te bereiden. De delegatie nam DNA-stalen om de afstamming van de kinderen te bewijzen en interviewde de moeders voor een veiligheidsscreening.

De moeders konden daarbij een document tekenen waarmee ze instemden met een eventuele repatriëring als ze door de screening zouden raken. Eén moeder weigerde dat, J.M.. Zij blijft daar met vier kinderen, onder wie een in een rolstoel.

In een ander document konden ze aangeven of ze bereid waren hun kinderen af te staan als ze zelf niet naar België mochten komen. Slechts twee van de twaalf moeders ondertekenden dat, maar ook zij zijn nu gerepatrieerd.

De repatriëring vond vrijdagochtend plaats. Zes moeders en tien kinderen zijn overgebracht. Zes vrouwen, onder wie twee moeders met minderjarige kinderen, blijven in Roj. Ook in Al Hol zitten wellicht nog een vijftal Belgische vrouwen met kinderen, tenzij ze zijn ontsnapt. Er zijn nog twee vrouwen die daadwerkelijk enkele maanden geleden zijn ontsnapt. Van Loubna El Majdoubi en Nora Marzkioui ontbreekt sindsdien elk spoor.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234