Dinsdag 04/10/2022

InterviewGerlant van Berlaer

‘Djalali blijft voor Iran een gevangene met een hoge waarde’

Een protestactie voor Djalali aan de Iraanse ambassade in Brussel. Beeld EPA
Een protestactie voor Djalali aan de Iraanse ambassade in Brussel.Beeld EPA

VUB-prof Ahmadreza Djalali wordt op 21 mei geëxecuteerd in Iran. Dat beweert alleszins het Iraans persbureau ISNA. Vriend en VUB-collega Gerlant van Berlaer hoopt nog op een gevangenenruil. ‘Al hou je zo het systeem in stand waarbij Iran volstrekt onschuldige mensen oppakt om iets gedaan te krijgen.’

Stavros Kelepouris

Djalali werd al in 2016 opgesloten na een schijnproces over spionage. Hoe gaat het met hem?

Van Berlaer: “Dat weten we eigenlijk niet, omdat we al maanden geen contact meer met hem kunnen hebben. In het begin belden we nog met elkaar, maar dat is al heel lang geleden. Wij konden hem natuurlijk niet bellen, hij kon enkel naar ons bellen. Maar dat mag hij nu niet meer. Ook zijn echtgenote hoort niets meer van hem. Ik denk dat het laatste contact al een halfjaar geleden is.

“Het laatste waar we van weten, was een foto die zijn moeder, die in Teheran woont, van hem genomen heeft. Op die foto was hij helemaal uitgemergeld. Intussen is zijn moeder overleden. Hij heeft haar helaas niet meer gezien, hij mocht ook niet naar de begrafenis gaan.”

Hoe heeft de familie het nieuws over zijn nakende executie vernomen?

“Net zoals iedereen: via dat persbericht. Uiteraard is dat schrikken en panikeren voor zijn echtgenote. Maar anderzijds is het ook niet de eerste keer dat zijn executie wordt aangekondigd. In 2017 heeft de familie dat zo vaak meegemaakt dat je je begint af te vragen of je het nog moet geloven.”

Het kan ook gewoon een dreigement zijn?

“Het is hetzelfde als de vorige keer. Zijn executie wordt aangekondigd, met een precieze datum bij. Je weet gewoon: dat is een teken dat er weer iets aan de hand is met een Iraniër in België, Zweden of Italië - de drie landen waarmee Ahmadreza relaties heeft. En inderdaad, in Stockholm loopt nu de rechtszaak tegen Hamid Nouri, een man die verantwoordelijk is voor honderden executies in Iran. In ons land loopt dan weer het beroep van drie Iraniërs die in 2018 opgepakt zijn voor het beramen van een aanslag in Parijs.”

Gerlant van Berlaer, vriend en VUB-collega van Ahmadreza Djalali. Beeld rv
Gerlant van Berlaer, vriend en VUB-collega van Ahmadreza Djalali.Beeld rv

Waarom is die relatie met België, Zweden en Italië zo belangrijk?

“Ahmadreza heeft gedoctoreerd in Zweden. Daarna is hij naar de universiteit van Novara in Italië getrokken. Zij organiseren samen met de VUB een masteropleiding waarin hij lesgever was, net als ik.

“Voor Iran is dat van grote waarde. Het is altijd hetzelfde stramien. Iran pakt volstrekt onschuldige mensen op, meestal men een dubbele nationaliteit, en sluit hen op na een proces dat eigenlijk een farce is. De beschuldigingen zijn altijd dezelfde: verraad, spionage of andere vage dingen. Ze houden die mensen dan jarenlang vast in slechte omstandigheden en vroeg of laat halen ze hen boven als pasmunt, wanneer ze iets te regelen hebben met een ander land. Voor Iran is dat al meer dan veertig jaar een beproefde en succesvolle methode.”

En nu is het afwachten of Iran hem ook echt executeert?

“We moeten niet wachten tot er iets gebeurt. Onze politici en diplomaten moeten duidelijk maken dat als ze dit uitvoeren, het game over is voor alle gesprekken tussen België en Iran.

“Het is natuurlijk perfect mogelijk dat Iran de executie uitvoert - ze vermoorden zo honderden mensen per jaar. Maar in zekere zin is Ahmadreza voor Iran een gevangene met een hoge waarde. Omdat er zoveel aandacht voor hem is en omdat hij ingezet kan worden in onderhandelingen met drie verschillende landen.”

Welke oplossingen zijn er nog mogelijk?

“Ik denk dat er altijd een uitwisseling van gevangenen mogelijk is, maar natuurlijk ook niet met eender wie. Ahmadreza heeft nooit een vlieg kwaad gedaan, die wissel je niet in tegen iemand als Hamid Nouri. Je wilt niet zomaar terroristen op vrije voeten brengen. Maar de drie Iraniërs die in ons land in beroep gingen, zijn eigenlijk kleine garnalen. Het probleem is: zolang we die uitwisselingen doen, houden we ook dat systeem in stand waarbij Iran volstrekt onschuldige mensen oppakt om iets gedaan te krijgen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234