Zondag 25/07/2021

Opinie

Diverse samenleving zkt integratiebeleid

Charlotte Vandycke. Beeld rv
Charlotte Vandycke.Beeld rv

Charlotte Vandycke, directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen

Er vallen ontslagen bij het Vlaams Agentschap Inburgering en Integratie. De dienst kan afslanken want de instroom van nieuwkomers daalt, luidt de officiële communicatie.

Het aantal asielaanvragen in ons land daalde inderdaad het voorbije jaar. Die tendens laat zich echter maar beperkt vertalen. Integratie is geen uitstervende behoefte, integendeel. In onze superdiverse samenleving blijven de integratienoden net stijgen.

Bij Vluchtelingenwerk volgen we integratie-inspanningen van mensen op de vlucht nauw op. We zien veel lacunes in de huidige integratietrajecten. Wil de overheid betere resultaten boeken dan is het niet logisch om middelen voor integratie af te bouwen.

Het lijkt er op dat we de werkelijke reden voor de besparingsoperatie elders moeten zoeken: ontspoorde kost bij de grote fusieoperatie van de sectoren inburgering en integratie. De verhoopte efficiëntiewinst is niet gerealiseerd. Vandaag stevent het Agentschap af op een tekort van “enkele miljoenen euro”. In 2019 zou het tekort oplopen tot 12 miljoen euro. De betrokken middenveldorganisaties waarschuwden daar nochtans voor.

Terwijl de overheid zich druk bezighoudt met reorganisaties, wachten we op een daadkrachtig beleid dat meer oplossingen biedt. Integratie is meer dan snel de voertaal aanleren. Dan hadden we geen integratiebeleid nodig, maar louter een grote taalschool. Wij vrezen buiten besparingen ook de verdere afbouw van het integratiebeleid, waar de focus sterk op een taal aanleren ligt.

Integratie gaat over zoveel meer. Het is samen bouwen met ruimte voor eigen identiteit en gelijkwaardigheid van alle verschillende groepen en individuen. Dat minder dan 45 procent van de inburgeraars werk heeft binnen 5 jaar, zoals het recente HIVA onderzoek stelt, zegt veel over het succes van de te grote focus op taal.

Integratie is kansen geven en deuren openen naar onderwijs, werk,... Willen we hierin slagen, dan moeten we structurele sociale problemen wegwerken zoals armoede, discriminatie en gebrek aan huisvesting.

Maak je van “integratie” het zwakke broertje van je integratiebeleid, dan zijn kwetsbare mensen de klos. Voorbeelden uit onze praktijk illustreren de toenemende nood aan integratieprojecten. Ze leren ons bovendien dat we baat hebben bij intensere, langere trajecten.

Er komt veel werk op de schouders van vrijwilligersorganisaties uit ons Gastvrij Netwerk. Voor vluchtelingen is het moeilijk om 2 maand na hun erkenning het opvangcentrum te verlaten en een woning te vinden. Deze vrijwilligers draaien op volle kracht om een woning te vinden. Gastvrije initiatieven experimenteren noodgedwongen met solidaire woonalternatieven.

Ook in zoektocht naar werk maakt het beleid te weinig het verschil. Het zijn vaak vrijwilligers en actoren als Refu Interim die werkzoekende nieuwkomers naar hun eerste werkervaring begeleiden, niet VDAB. Wanneer schakelt het beleid een versnelling hoger? Het VDAB-actieplan “integratie door werk”, dat terecht de focus verandert naar taalverwerving op de werkvloer, brengt nieuwe taken mee voor het Agentschap. Wie neemt ze op?

Het is niet normaal dat er zoveel burgerengagement nodig is voor integratie dat de overheid negeert. Er is nood aan een robuuste en relevante dienstverlening die investeert op de eerste lijn.

We geloven dat de Vlaamse overheid kan leren van onze gastvrije initiatieven. We dagen “Vlaanderen” uit een bezoek te brengen aan solidaire woonprojecten van vzw Mondiale Werken in Lier of bij VLOS in Sint-Niklaas. Maar we dagen vooral uit drempels aan te pakken op de woon- en arbeidsmarkt. Dat zou al een goed begin zijn, in plaats van er nieuwe te installeren.

De huidige besparingen en afvloeiingen bij het Agentschap betekenen een rem op integratie. We pleiten voor een “sense of urgency” en duurzamere integratietrajecten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234