Zaterdag 10/04/2021

Vier vragen

Dit zijn de regio's waar het FN zondag aan de macht kan komen

Marine Le Pen zondag na haar verkiezingsoverwinning in de eerste ronde. Beeld REUTERS
Marine Le Pen zondag na haar verkiezingsoverwinning in de eerste ronde.Beeld REUTERS

De koppigheid van zowel de Franse Republikeinen als de PS kan de extreemrechtse partij FN van Marine Le Pen zondag nog meer terreinwinst opleveren. Want doordat de twee partijen weigeren samen te werken, kan derde hond FN wel eens met het been gaan lopen. Dit zijn de regio's waar die kans het grootste is.

"Het onvermogen van de Franse linker- en rechterzijde om door één deur te kunnen maakt de weg meer dan ooit vrij voor het Front National", zo leest de voorpagina van De Morgen van vandaag. Want alleen door samenwerking zouden de twee traditionele Franse machtspartijen het FN kunnen tegenhouden.

1. Hoe werkt het kiesssyteem?

Het Franse kiessysteem voor de regionale verkiezingen verloopt in twee stappen. Vorige zondag vond de eerste ronde plaats. In de regio's waar geen enkele lijst 50 procent haalde - in de praktijk allemaal - volgt nu zondag de tweede en definitieve ronde. Daaraan mogen alleen de lijsten deelnemen die in de eerste ronde minstens 10 procent haalden. Lijsten die minstens 5 procent haalden, mogen 'fuseren' met een lijst die het wel haalde.

Wie zondag de hoogste score haalt, krijgt sowieso een bonus van 25 procent van de zetels in het regioparlement. De overblijvende 75 procent wordt verdeeld onder alle lijsten - dus ook de winnende - die minstens 5 procent hebben behaald. Op die manier volstaat een score van 33,34 procent voor een absolute meerderheid in zitjes.

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

2. Kunnen de partijen samenwerken?

Veel Franse politici van de twee traditionele partijen - PS langs links en Les Républicains langs rechts - roepen hun partij op om in de regio's waar het FN goed scoort, samen te werken om de extreemrechtse partij zondag van de macht te houden. Zo zou de kandidaat die in de eerste ronde als derde is geëindigd, zich kunnen terugtrekken en zijn of haar kiezers kunnen oproepen voor de andere traditionele partij te stemmen.

Voormalig president Nicolas Sarkozy, leider van de Republikeinen, weigert echter elke samenwerking met de PS. Sarko lijkt op die manier het risico te willen nemen het FN enkele regio's te gunnen en zo zittend president François Hollande nog meer stokken in de wielen te steken met het oog op de presidentsverkiezingen van 2017.

null Beeld De Morgen
Beeld De Morgen

3. Om welke regio's gaat het?

In twee regio's is het FN nu al zo goed als zeker van de overwinning. Het gaat om die twee gebieden waar de naam Le Pen bovenaan de kiesbrief staat. Enkel in deze regio's trekken de socialisten zich terug.

Nord-Pas-de-Calais-Picardie
• Eerste ronde: in haar thuisregio is FN-voorzitster Marine Le Pen oppermachtig en behaalde ze zondag al 40,64 procent van de stemmen. De eenheidslijst van rechts, getrokken door Xavier Bertrand, werd tweede met bijna 25 procent, en de PS verloor fors met amper 18 procent.
• PS-kopman Pierre de Saintignon trok zich snel terug zodat "de verdedigers van de republiek en onze waarden kunnen winnen". De Saintignon riep zijn kiezers niet expliciet op om voor Bertrand te stemmen, maar verklaarde wel dat die "een verpletterende verantwoordelijkheid draagt".
• Tweede ronde: Marine Le Pen (FN) vs. Xavier Bertrand (Les Républicains)

De regio Nord-Pas-de-Calais-Picardie. Beeld Creative Commons 4.0
De regio Nord-Pas-de-Calais-Picardie.Beeld Creative Commons 4.0

Provence-Alpes-Côte d'Azur
• Eerste ronde: nichtje Marion Maréchal-Le Pen wint hier alle populariteitspolls en deed het met 40,55 procent even goed als tante Marine in het noorden. Ook hier werd de rechtse eenheidslijst rond Les Républicains tweede, met 26,48 procent, en de PS pas derde, met 16,59 procent.
• De socialisten trekken zich ook hier terug ten voordele van Les Républicains.
• Tweede ronde: Marion Maréchal-Le Pen (FN) vs. Christian Estrosi (Les Républicains)


In nog vier andere regio's werd het FN zondag de grootste partij, zij het met mindere scores, en weigeren traditioneel links en rechts samen te werken:

De regio Provence-Alpes-Côte-d'Azur. Beeld Creative Commons 4.0
De regio Provence-Alpes-Côte-d'Azur.Beeld Creative Commons 4.0

Elzas-Champagne-Ardenne-Lorraine (Le Grand Est)
• Eerste ronde: FN-vicevoorzitter Florian Philippot behaalde in deze 'superregio' 36,06 procent, voor de rechtse kandidaat Philippe Richert die 25,83 procent achter zijn naam kreeg. De derde plaats was ook hier voor een socialist: Jean-Pierre Masseret.
• Masseret weigert echter in te gaan op de oproep van PS-premier Manuel Valls om zich terug te trekken ten voordele van de rechtse kandidaat. "Een verkiezing dient om tot het uiterste te gaan", zo verklaarde hij in Le Monde. Als reactie zegde de PS officieel de steun aan Masseret op.
• Tweede ronde: driestrijd tussen Philippot (FN), Richert (Divers Rechts) en Masseret (Divers Links)

De regio Elzas-Champagne-Ardenne-Lorraine. Beeld Creative Commons 4.0
De regio Elzas-Champagne-Ardenne-Lorraine.Beeld Creative Commons 4.0

Languedoc-Rousillon-Midi-Pyrénées
• Eerste ronde: de zuidelijke regio tegen de Spaanse grens werd zondag gedomineerd door Louis Aliot, de partner van Marine Le Pen, met 31,83 procent, gevolgd door de linkse kandidaat Carole Delga (24,41 procent) en de rechtse Dominique Reynié (18,84 procent).
• Hier is het de kandidaat van de rechtse alliantie die weigert - de oproep van haar partijleider Nicolas Sarkozy trouw opvolgend - zich terug te trekken, ondanks haar duidelijk lagere score.
• Tweede ronde: driestrijd tussen Aliot (FN), Delga (Divers Links) en Reynié (Divers Rechts)

De regio Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées. Beeld Creative Commons 4.0
De regio Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées.Beeld Creative Commons 4.0

Centre-Val-de-Loire
• Eerste ronde: ook hier sprong het FN met kandidaat Philippe Louseau over de 30 procent (30,49 procent). De lokale kandidaat langs rechts Philippe Vigier (26,25 procent) en zijn linkse concurrent François Bonneau (24,41 procent) volgden in zijn kielzog.
• Bonneau hoopt erop de stemmen van de andere kleinere linkse partijen achter zijn naam te kunnen krijgen en trekt zich dus niet terug.
• Tweede ronde: driestrijd tussen Loiseau (FN), Vigier (Divers Rechts) en Bonneau (Divers Links)

De regio Centre-Val-de-Loire. Beeld Creative Commons 4.0
De regio Centre-Val-de-Loire.Beeld Creative Commons 4.0

Bourgogne-Franche-Comté
• Eerste ronde: hetzelfde scenario hier als in buurregio Centre-Val-de-Loire. Het FN met Sophie Montel werd de grootste (31,48 procent), gevolgd door de rechtse kandidaat François Sauvadet (24 procent) en PS-kandidaat Marie-Guite Dufay (22,99 procent).
• Dufay hoopt er ook op de stemmen van de andere kleinere linkse partijen achter haar naam te kunnen krijgen en trekt zich dus niet terug.
• Tweede ronde: driestrijd tussen Montel (FN), Sauvadet (Divers Rechts) en Dufay (Divers Links)

Bourgogne-Franche-Comté. Beeld Creative Commons 4.0
Bourgogne-Franche-Comté.Beeld Creative Commons 4.0

4. En de andere regio's?

Ook in alle andere regio's van het Franse vasteland vinden zondag stembusslagen met drie kandidaten plaats. Het FN haalde namelijk overal voldoende stemmen om gekwalificeerd te worden voor de tweede ronde en handhaaft zich overal.

Vier regio's werden door Les Républicains gewonnen:
• Ile-de-France
• Normandie
• Pays de la Loire
• Auvergne-Rhône-Alpes

Twee regio's door de PS:
• Bretagne
• Aquitaine-Limousain-Poitou-Charentes

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234