Maandag 28/09/2020

RacismeManifestaties

Dit zijn de organisatoren van de Belgische Black Lives Matter-betogingen

Gilles Mbiye-Beya en Anis Agris van Belgian Youth Against Racism.Beeld Bob Van Mol

In Vlaanderen zit Belgian Youth Against Racism achter een aantal aangekondigde manifestaties. De organisatoren blijken enkele jonge mensen uit de Afrikaanse diaspora. Sommige steden stemmen toe, andere niet, omwille van de coronamaatregelen. ‘Ik kan een boek schrijven met mijn racistische ervaringen. Het momentum is er om daar iets aan te doen.’

Verontwaardigd over de beelden van de dood van George Floyd in Minneapolis en het racisme in eigen land stampten vier jonge Antwerpenaren deze week Belgian Youth Against Racism uit de grond. Anis Agris, 26 jaar en met Marokkaanse roots, kende de 20-jarige Kevin Destiny Alonso, met Nigeriaanse roots, omdat ze allebei evenementen organiseren. “Snelheid is superbelangrijk als je zoiets wil doen, ik moet in twee seconden aan het telefoonnummer van de woordvoerder van Bart De Wever zien te geraken”, zegt Anis Agris. “We zullen stewards voorzien, met paarse polsbandjes, mondmaskers voor de medewerkers, handgel en zo verder.” Vrij snel kregen ze hulp van Gilles Mbiye-Beya 24 jaar, met Congolese roots, en Inas Djelloul, 20 jaar en met Marokkaanse roots. 

Ze willen zondag manifestaties laten doorgaan op verschillende plaatsen in het land, om de fysieke afstand beter te garanderen. De locaties zijn niet toevallig. Zowel in Hasselt, Halle, Brussel, Antwerpen als Oostende staat een standbeeld voor Leopold II, de koning die berucht is voor de rooftocht in Congo. 

“Een van onze principes is dat die beelden weg moeten”, zegt Agris. “Vervang ze door beelden van de helden van vandaag: de zorgverleners.” De organisatie is expliciet tegen de vernielingen van de standbeelden, zoals in Ekeren, waar het beeld zelfs in brand werd gestoken. Ze vinden het echter evenmin een goed idee om ze in de straat te laten staan, met extra uitleg, als een blijvende herinnering. 

“Dat argument is gedateerd”, zegt Gilles Mbiye-Beya. “Er staat nooit genoeg connotatie bij. Een museum is de juiste plaats voor duiding. Link het vervolgens aan een leerplan, zodat scholen ze bezoeken.” 

Gilles Mbiye-Beya: ‘Er staat nooit genoeg connotatie bij die beelden van Leopold II. Een museum is de juiste plaats voor duiding.’ Beeld Bob Van Mol

Daarnaast wil Belgian Youth Against Racism ook Belgen herdenken die overleden bij politie-incidenten, zoals Adil. “Politiegeweld is in België een uitzondering,” zegt Agris, “maar ook dan moet het aangeklaagd worden. De rotte appels moeten eruit.”

Manifestaties niet toegestaan

Het zullen zondag geen betogingen zijn, maar statische manifestaties, die beginnen met een woordje uitleg, een minuut stilte voor George Floyd en andere slachtoffers en vervolgens enkele getuigenissen van racisme. 

Hasselts burgemeester Steven Vandeput (N-VA) liet als eerste weten dat hij omwille van de coronamaatregelen geen toestemming kan geven. Ook Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) volgt hem, op advies van de lokale politie. “Volgens de huidige federale richtlijnen zijn manifestaties niet toegestaan”, laat De Wevers woordvoerder weten. “Het spreekt vanzelf dat wij wel geen repressieve aanpak voorstaan van kortstondige en kleinschalige bijeenkomsten die de afstandsmaatregelen respecteren.”

Ook Oostende, de stad van burgemeester Bart Tommelein (Open Vld), lijkt het – zij het minder expliciet – enkel oogluikend toe te laten. Het zwaartepunt zal zondag in Brussel liggen, waar verschillende grotere Afro-Belgische organisaties samenwerken onder de noemer Belgian Network For Black Lives. “De betoging wordt getolereerd”, klinkt het bij Brussels burgemeester Philippe Close (PS).

De burgemeester van Halle, sp.a’er Marc Snoeck, gaat een stap verder en ondertekende vrijdag zelfs een akkoord met Belgian Youth Against Racism voor een manifestatie aan het Leopold II-monument. “Ik stel vier voorwaarden: anderhalve meter afstand tussen de demonstranten, handgel, contactgegevens van de organisatoren en een gegarandeerde doorstroming van de passanten”, zegt Snoeck.

Op de buste van Leopold II in Halle hangt intussen een logo van de Black Lives Matter-beweging.Beeld Mozkito

Samenscholingen zijn op dit moment expliciet verboden in het Ministerieel Besluit met coronamaatregelen. Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) noemde de Brusselse toestemming op Radio 1 nochtans een verstandige beslissing. “Er ontstaat een spanningsveld tussen de vrijheid van meningsuiting en het gezondheidskader waarbinnen we moeten werken. We rekenen erop dat die betoging zal kunnen verlopen in sanitair correcte omstandigheden.”

Volgens jurist Jogchum Vrielink van de Brusselse Université Saint-Louis mag dit niet en leggen ook gemeentebesturen die het enkel oogluikend toelaten, mits respect voor de afstandsmaatregelen, het Ministerieel Besluit naast zich neer. Bovendien staat het op gespannen voet met het gelijkheidsbeginsel. “Wat met mensen die niet naar begrafenissen kunnen of geen huwelijksfeest kunnen organiseren? En vooral: wat met een volgende aanvraag voor een betoging voor een andere doel? Elke keer een uitzondering? Ofwel wordt het samenscholingsverbod algemeen opgeheven, ofwel mag dit ook niet.” 

Voor de organisatoren van Belgian Youth Against Racism is het nu echter het moment om op straat te komen. “Ik kan een negendelige encyclopedie schrijven met mijn racistische ervaringen en dit is het momentum om daar iets aan te veranderen”, zegt Anis Agris. “Iemand die ‘white power’ roept als je de kamer binnenkomt. Iemand die grapt ‘oei, een Marokkaan in het bestuur, we zullen snel onze fiets op slot zetten.’ Ik kan daar best mee lachen, maar niet als het is om iemand te kwetsen. Als je vanaf maandag weer aperitiefjes mag drinken op de terrassen, kan je moeilijk nog tegenhouden dat mensen willen opkomen voor hun burgerrechten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234