Woensdag 22/01/2020

Zaak-Galant

Dit zijn de drie vragen waarop Galant heel snel antwoorden moet geven

Galant wandelt de Kamer binnen. Daar moest ze zich gisteren verdedigen tegen de uithalen van de oppositie. Beeld © WOUTER VAN VOOREN

Jacqueline Galant (MR) moet voorlopig niet opstappen als minister van Mobiliteit, maar haar lot blijft aan een zijden draadje hangen. Ze moet heel snel sluitende antwoorden kunnen geven op deze drie vragen. Anders ligt haar ontslagbrief klaar.

1 Wist Galant van de Europese rapporten over de luchthavens?

Woensdagavond lekten twee vernietigende rapporten uit van de Europese Commissie, een uit 2011 en een ander uit 2015, over de inspecteurs van de DG Luchtvaart. Die ambtenaren vallen onder de overheidsdienst Mobiliteit en moeten de beveiliging op de luchthavens controleren.

Galant hield lang vol dat ze niet op de hoogte was van dat rapport. Toch bleek die positie onhoudbaar te worden. Gisteravond dook er een nieuw lek op. Daaruit bleek dat Galant vorige zomer wel degelijk is gebriefd over de inhoud van de rapporten. Er werd een nota bezorgd aan de minister en een vergadering belegd tussen haar en enkele topambtenaren. Dat bevestigt haar kabinet.

Jasper Pillen, de woordvoerder van Galant: "De Europese rapporten zijn top secret en alleen bestemd voor twee topambtenaren van wie de achtergrond uitvoerig is gecheckt. Op basis daarvan werken zij maatregelen uit. Die worden dan voorgelegd aan de minister, samen met een begeleidende nota."

Het volledige rapport heeft de minister dan wel niet gekregen, ze kende wel de algemene teneur. Dat die niet goed zat, blijkt ook uit de extra maatregelen die ze heeft getroffen om de veiligheid op de luchthaven te verhogen. Die lezing van de feiten strookt helemaal niet met wat Galant woensdag in de bevoegde Kamercommissie verklaarde. Toen stelde ze dat "Europa tot op vandaag altijd heeft verklaard dat de DG Luchtvaart goed werkt, vooral de inspecteurs".

Het wekt op zijn minst de indruk dat ze toen het parlement heeft voorgelogen of zelf slecht geïnformeerd was. Dat wordt haar zwaar aangerekend door de oppositie. Ook brengt ze premier Charles Michel (MR), die haar verdedigde in het parlement, in een lastig parket. Tegelijk is duidelijk dat zowat alle lekken komen via ontslagnemend topambtenaar Laurent Ledoux, die een bittere strijd uitvecht met Galant. "Dit is een afrekening. Hij wil haar meesleuren in zijn val", klinkt het bij MR.

Maar ook zonder de nieuwe info worden er vragen gesteld bij haar verklaringen. Verschillende goed geplaatste bronnen zeggen dat het zo goed als onmogelijk is dat Galant niet op de hoogte was van de Europese rapporten. "Het kan niet anders. Zeker haar kabinet wordt hierover geïnformeerd."

Bronnen binnen de regering-Michel bevestigen dit. Het kabinet van een minister zegt dat ook zijn administratie regelmatig wordt gecontroleerd door de Europese Commissie. Maar dat zij die rapporten wel kunnen inkijken, ook wanneer het over heel gevoelige onderwerpen gaat.

2 Weigerde Galant antiterreurgeld vrij te maken voor de beveiliging van luchthavens?

Laurent Ledoux zou meerdere keren om geld hebben gevraagd uit de antiterreurpot van de regering voor de beveiliging van de luchthavens. Een keer op 1 februari 2016, een tweede keer op 11 april.

Galant zegt dat ze geen weet heeft van die vragen; ze heeft nooit een officieel verzoek gekregen. Maar dat wordt tegengesproken door Ledoux: "Akkoord, ik heb nooit officieel een vraag gesteld, via een mail bijvoorbeeld. Maar dat Galant zegt dat ze niet op de hoogte is, is onbegrijpelijk."

Ledoux heeft op directiecomités extra luchtvaartinspecteurs gevraagd aan de adjunct-kabinetschef van Galant. Dat staat zo in het verslag van die vergaderingen. "De voorzitter herhaalt de vraag van 1 februari (...) Een vraag die is geweigerd door het kabinet."

Bij Galant blijft men erbij dat dit geen officiële vragen zijn, maar dat is op zijn zachtst gezegd een formalistische benadering. Sowieso staat in een eerdere nota van Ledoux, gedateerd op 15 april 2014, ook al dat er meer veiligheidspersoneel nodig is voor de Belgische luchthavens.

Hoe reageert Galant hier dan op? Haar kabinet geeft het bestaan van die nota toe. Maar tussen de inlevering van die nota en vandaag heeft Ledoux nooit een meer gedetailleerd en becijferd voorstel neergelegd, klinkt het. Zonder zo'n voorstel kan Galant ook niet ingrijpen.

Nog een opmerkelijk detail: twee aanwezigen op het directiecomité van de overheidsdienst Mobiliteit, die anoniem wensen te blijven, betwisten het verslag van de vergadering van 11 april. Volgens hen heeft Ledoux daar niet gevraagd om extra inspecteurs. Anderen zeggen van wel.

3 Schonk Galant onterecht antiterreurgeld aan Belgocontrol?

Niet alleen twee Europese rapporten lekten woensdagavond uit, maar ook een mail van Galants kabinet, gedateerd op 14 januari 2016. Die laat uitschijnen dat Galant dit jaar 25 miljoen euro uit het antiterreurfonds van de regering vrijmaakt voor luchtverkeersleider Belgocontrol. Dat terwijl de financiering van Belgocontrol niets te maken heeft met de strijd tegen terrorisme en er wel vragen waren van de administratie voor meer geld voor de luchthavens. Galant ontkent echter dat ze antiterreurgeld heeft uitgetrokken voor Belgocontrol.

De luchtverkeersleider zelf kan dit bevestigen noch ontkennen. "Waar onze financiering precies vandaag komt, is ons onbekend." Bij andere ministers valt te horen dat de bewering van Galant klopt: er blijkt geen geld uit de antiterreurpot naar de instelling te zijn gevloeid.

In de mail van haar kabinet staat nochtans wel letterlijk geschreven: "In het kader van het budget voor veiligheid (strijd tegen terrorisme) willen wij een stukje voorzien voor Belgocontrol." Hoe komt dat dan? Die piste heeft blijkbaar wel op tafel gelegen, maar heeft de eindmeet niet gehaald.

Een welingelichte bron: "Belgocontrol kampt met een structureel geldtekort. Soms wordt er dan naar creatieve oplossingen gezocht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234