Vrijdag 05/03/2021

De 10 waarheden

Dit zijn de 10 waarheden van Bent Van Looy

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

Hij staat met een aan ADHD grenzende gulzigheid in het leven, en toch zingt hij: 'I am only waiting for the world to happen. Like the stripper they found dead inside a cake.' Bent Van Looy (39) is nu eens hemelbestormer, dan weer waarnemer.

De voorbije jaren ben ik Bent Van Looy steeds nadrukkelijker gaan associëren met de dichterlijke grandeur van Parijs. Telkens wanneer ik filmpjes zie waarin hij modieus uitgedost door de straten van de lichtstad flaneert, denk ik: ziedaar een man die zijn plek op de wereld gevonden heeft. Van Looy die al kuierend langs het Canal Saint-Martin inspiratie opdoet voor liedjes waarmee hij later het fijnbesnaarde publiek van Le Grand Rex zal ontroeren: het beeld klopt gewoon.

Voortaan zal hij echter langs de oevers van de Schelde nieuwe melodieën uit de lucht plukken: hij is zonet met vriendin Martena en dochter Harper teruggekeerd naar zijn geboortestad Antwerpen. Drie dagen nadat hij met meubelen en huisgerief in 't stad is neergestreken, ontmoeten we elkaar in Grand Café deSingel: de door architect Stéphane Beel van grootstedelijke allure voorziene ontmoetingsplaats voor cultuurfanaten en liefhebbers van de betere garnaalkroket.

Over het hoe en waarom van zijn terugkeer naar Antwerpen zullen we het later hebben. Eerst laten we onze gedachten nog even afdwalen naar Los Angeles, waar hij deze zomer samen met zijn muzikale partner in crime Jason Falkner de opvolger van Round the Bend heeft opgenomen. De samenzang met Falkner in het wondermooie 'Why I'm Leaving' indachtig, vraag ik hem of hij op zijn tweede plaat opnieuw stukjes meerstemmigheid heeft binnengesmokkeld.

In De 10 Waarheden stelt Stef Selfslagh een interessante sterveling de vraag: 'Wat zijn de tien dingen die je in de loop van je leven hebt geleerd en die je als waarheden durft te verkondigen?' Aflevering 12: muzikant Ben Van Looy

"Nog meer dan op de eerste plaat zelfs", zegt hij. "Vorige keer hield ik tijdens de opnames de touwtjes strak in handen. We namen niks op waarvan ik niet op voorhand beslist had dat we het zouden opnemen. Deze keer ben ik zonder demo's naar Jason getrokken. Ik had wel nummers geschreven, maar nog geen arrangementen. Jason en ik hebben samen bepaald wat elk nummer nodig had. Dat heeft een plaat opgeleverd die naar mijn gevoel een stuk rijker en luxueuzer klinkt."

Vanaf morgen presenteert hij op Klara vijf zondagen lang The Original Soundtrack: een programma over de beste filmmuziek aller tijden. Nadat hij vorig jaar al Franse filmmuziek van hun bijhorende films ontdeed, selecteert hij deze keer muzikale parels uit Britse filmklassiekers. Benieuwd of het levensbeschouwelijke sarcasme uit Trainspotting zijn playlist gehaald heeft: "Choose life. Choose a job. Choose a career. Choose a family. Choose a fucking big television."

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

Een Changement De Décor Kan Deugd Doen

"Als je leven om welke redenen dan ook stagneert, is het een goed idee om te verhuizen. Door jezelf naar een plaats te katapulteren die je nog niet kent, worden je overlevingsinstincten aangesproken. Je brengt jezelf in een fight or flight-modus. En dat is heel interessant. Je kunt niet langer je vertrouwde pad volgen, je wordt gedwongen om je open te stellen voor nieuwe mensen en ervaringen. Verhuizen geeft mijn leven altijd nieuwe impulsen.

"Na zeven jaar was Parijs veeleer het einde van een verhaal dan het begin ervan. We hadden er een heel mooi leven, maar toch vroegen we ons af: kunnen we uit onze aanwezigheid in deze stad nog wel iets nieuws puren? Niet echt, besloten we en dus hebben we onze koffers gepakt.

"Ik ben iemand die op tijd en stond een changement de décor nodig heeft. Ik ging op mijn 16de van Antwerpen naar Gent en dat heeft mijn leven veranderd: ik heb er schilderkunst gestudeerd en Das Pop is er ontstaan. Na veertien jaar was Gent een dwangbuis geworden waaruit ik me dringend moest bevrijden en bleek Parijs een welkome afwisseling. En vandaag is het weer tijd voor iets nieuws.

"Antwerpen is tegelijk vertrouwd en onbekend terrein. Ik heb hier mijn jeugd doorgebracht en ken de stad als mijn broekzak, maar ze is sindsdien natuurlijk ingrijpend veranderd. Ik tref hier een mooie mengeling van oud en nieuw aan en daar verheug ik me op. Al ga ik ervan uit dat we in de toekomst nog wel een paar keer zullen verhuizen. Het is gewoon te deprimerend om te denken: hier zijn we nu en hier blijven we voor de rest van ons leven."

Ik uit mijn bezorgdheid over de muzikale productiviteit van zijn toekomstige wandelingen. Wanneer hij in Parijs ging wandelen, kon hij verdwalen in de anonimiteit. Wanneer hij in Antwerpen zal gaan wandelen, zal het niet lang duren voor iemand hem uit zijn wandelroes haalt met de mededeling: "Hier se, daar se: den Bent van The Voice! Selfieke?"

"Dat is inderdaad het enige waar ik mij wat zorgen over maak", lacht hij. "Dát en het feit dat Antwerpen een stuk kleiner is: je bent hier qua wandelingen sneller rond. Maar goed, als ik een langere tocht nodig heb, kan ik nog altijd de trein naar Parijs nemen."

Het Is Goed Om In Het Moment Te Leven

"In het moment leven, is vooral niet te veel nadenken. Snel beslissingen nemen en er vervolgens de consequenties van dragen. Het is eigenlijk een terugkeer naar onze dierlijke staat: stoppen met je over van alles en nog wat zorgen te maken, maar gewoon zíjn.

"Zeker op het podium moet je een dier zijn en vertrouwen op je instincten. Als je daar begint na te denken, loopt het fout. Je begint jezelf dan vanop een afstand te bekijken. En dat is gevaarlijk, want niks is belachelijker dan iemand die op een podium staat te springen voor duizend andere mensen.

"Dat ik aanvaard heb om in de jury van The Voice van Vlaanderen te zitten, is ook een mooi voorbeeld van in het moment leven. Vroeger zou ik dat vrijwel zeker geweigerd hebben. Ik heb jarenlang heel vaak nee gezegd. Om mijn cool te bewaren, om ervoor te zorgen dat er geen konijnen in mijn volkstuintje kwamen. Nu weet ik dat zo'n houding precies het tegenovergestelde is van cool. Rondhangen met de konijnen, dát is wat je moet doen. (lacht) Ja zeggen is zoveel interessanter dan nee zeggen."

Is in het nu leven compatibel met vooruitdenken? "Ik mijmer wel 'ns over de toekomst, maar toch verlopen de dingen bij mij nogal organisch. Ik heb geen masterplan. Mijn leven is een aaneenrijging van momenten: de ene gebeurtenis werkt de andere in de hand.

"Ook het vaderschap is mij overkomen. Daarom schat ik het zo naar waarde: het is een verrassing, een mooi geschenk. In het bijzijn van kinderen kún je trouwens niet anders dan in het moment leven. Je vergeet alles wanneer je met hen bezig bent. Dat is weer dat dierlijke dat dichterbij komt. Of in dit geval: in je huis woont. (lacht) Kinderen verlossen je van jezelf. Ik vind het prettig dat ik momenteel niet in het middelpunt van mijn eigen belangstelling sta."

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

Vroeger Was Alles Beter

"Hoezeer ik ervan ook geniet om in het moment te leven: ik vind het nog leuker om terug te keren naar een plaats waar ik vroeger in het moment geleefd heb. Vorige week was ik in New York voor het huwelijk van mijn beste vriend. Ik ben toen even teruggegaan naar het kerkhof van Bush-wick, een wijk in Brooklyn. Daar heb ik ooit een hele middag op mijn rug gelegen onder een grote eikenboom. Er was niemand. Alleen de doden en ikzelf. Ik heb er in volstrekte eenzaamheid vier magische uren doorgebracht. Ik geniet er intens van om naar die plaats terug te keren. Niet om er hetzelfde te beleven - dat lukt toch niet - maar als een eerbetoon aan dat moment van toen. Even die eikenboom groeten en dan weer verder."

Ik vraag of gebeurtenissen uit het verleden in zijn hoofd mooier worden dan ze in het echt waren. Of de tijd zo vriendelijk is om over zijn herinneringen een romantisch laagje mist aan te brengen. "Ik denk inderdaad dat nostalgie mooie herinneringen vergroot en lelijke verkleint. Natuurlijk zijn er in mijn leven ook minder aangename momenten. Maar mijn geheugen kiest ervoor om die sneller te doen vervagen dan de goeie momenten."

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

Je Kwetsbaar Opstellen, Maakt Je Sterker

"We trekken allemaal een harnas aan. Zo vermijden we dat we iedere dag bloedend en wenend thuiskomen. (lacht) Maar het is interessant om te zien wat er gebeurt als je dat harnas aflegt. Als je mensen een blik gunt op je zwaktes, je twijfels en je onzekerheden. Bijna altijd krijg je er oprechte, eerlijke en diepgravende relaties voor in de plaats.

"Door een soloplaat te maken, heb ik mijn eigen kwetsbaarheid opgezocht. Ik ben vijftien jaar onderweg geweest met Das Pop en dat was heel comfortabel. We zijn vrienden: als we samen zijn, kan niemand ons kwetsen. Alleen voelde ik dat ik de tijd rijp was om in mijn eentje de wereld tegemoet te treden. Zo eerlijk mogelijk, zonder me achter een groep te verschuilen.

"In het begin was dat ronduit angstaanjagend. Ik was bij momenten zo zenuwachtig dat ik er slechter door ging spelen. Maar dat was voor mij een teken dat ik er vooral mee moest doorgaan. Ik wilde mij ook comfortabel voelen wanneer ik weerloos op een podium stond. Dat dat na verloop van tijd gelukt is, heeft me sterker gemaakt."

Jezelf kwetsbaar opstellen, zeg ik, is ook een manier om jezelf beter te doorgronden. Je zwaktes benoemen, helpt om ze beter te begrijpen. "Klopt. Door mijn zwaktes uit te spreken, worden ze minder griezelig. En merk ik dat mijn vrienden vaak met dezelfde dingen worstelen. Dat ik niet alleen op de wereld ben met al mijn vreselijke problemen." (lacht)

Hij vertelt over Marc Maron: een Amerikaanse comedian die in zijn garage gesprekken voert met bekende landgenoten en ze nadien in de vorm van de podcast WTF op het net gooit. "Maron stelt zich zo kwetsbaar op dat ook zijn gesprekspartners zich onvermijdelijk van hun eerlijkste kant tonen. Keith Richards, Barack Obama, Louis CK: ze praten allemaal veel oprechter over wat ze doen of wie ze zijn dan in andere interviews. En dat heeft alles te maken met de rauwe eerlijkheid van de interviewer: Maron gooit zichzelf in de strijd en zijn gasten volgen hem daarin.

"Ik heb via zijn podcast al gesprekken beluisterd die mijn leven veranderd hebben. Als ik er vandaag in slaag om mezelf kwetsbaar op te stellen, heb ik dat onder meer aan Marc Maron te danken."

Je Kunt Best Door Het Leven Wandelen

"Wandelen is voor mij essentieel: het beïnvloedt in grote mate wie ik ben en wat ik maak. Ik heb natuurlijk niet elke dag de tijd om het op een wandelen te zetten. Maar zodra het kan, doe ik het. En als ik een uur of twee op overschot heb, parkeer ik mijn auto ergens naast een veld en trek ik het landschap in.

"Tijdens het wandelen, word ik een mier onder de mieren. Ik kom dan in een soort van trance: mijn hersenen zijn niet langer in overdrive, maar nemen louter waar. Op dat moment krijg ik de beste ideeën."

Is wandelen een voorwaarde geworden om te kunnen componeren? "Zogoed als. Ik kan ook in een kamer akkoorden schrijven, maar ze groeien zelden uit tot mijn beste nummers. Die komen me vanuit het niets aangewaaid. Al wandelend schieten mij frases of aaneenschakelingen van noten te binnen die later leiden tot een song."

In 'De wandelaar', de Café Corsari-rubriek waarin hij tv-kijkend Vlaanderen meenam op zijn promenades, typeerde hij de wandelaar in hem als een flaneur: een gedistingeerd waarnemer. Ik vraag wat een gedistingeerd waarnemer onderscheidt van een gewoon waarnemer. "Hij is er zich heel goed van bewust dat hij aan het waarnemen is. En hij heeft een enorme schroom om gebeurtenissen te verstoren. Zoals een natuurwaarnemer ook geen sigarettenpeuk gooit in het nest zwaluwen dat hij bestudeert.

"Iedereen zou wat meer flaneur moeten zijn. Verplicht jezelf om 'ns een andere straat naar huis te nemen, hoe vreemd of onpraktisch dat ook lijkt. Stort je midden in het strijdgewoel en zie wat er gebeurt. Je maakt de waanzinnigste dingen mee."

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

We Zijn Wie We Zijn Op Het Moment Dat We Geboren Worden

"Toen ik een jaar of 8 was, zat ik op een avond helemaal alleen na te denken op de grote, steile trap van mijn ouderlijke woning. Ik vroeg me af: wie zal ik zijn wanneer ik 30 ben? Zal ik op mijn vader lijken? Zal ik een baard hebben? Het leek me allemaal bijzonder ver weg.

"Vandaag ben ik 39 en besef ik: ik ben nog altijd fundamenteel dezelfde jongen als die gast van 8 jaar. Als je jong bent, denk je: op mijn 40ste zal ik iemand anders zijn. Maar dat is dus niet zo. Ook op mijn 60ste zal ik zijn wie ik vandaag ben. Al is de verleiding nog altijd groot om te denken dat ik tegen dan in een andere man getransformeerd zal zijn."

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

Gelukkig Kunnen We Onszelf Verrassen

"Fundamenteel kunnen we niet aan onze lotsbestemming ontsnappen. Maar we kunnen onszelf wel verrassen. Vaak met heel kleine dingen. Vroeger vond ik het een schande als een drummer de bel van zijn cimbaal gebruikte. Dat was voor mij het summum van wat niet kon. Als ik het zag gebeuren tijdens een optreden, ging ik gewoon naar huis. Vandaag vind ik dat die bel best een interessant geluid produceert en gebruik ik 'm zelf. Zo zie je maar. (lacht) Zulke kleine dingen doen me hopen dat er in mijn leven nog meer verrassingen achter de bocht liggen. Ze maken mijn zesde waarheid iets minder triest en fatalistisch."

Is een mens in staat om zich karakterieel heruit te vinden? Bijvoorbeeld door van het volgen van gedragstherapieën een hobby te maken? "Jezelf bijsturen, is haalbaar, denk ik. Maar je hele zijn veranderen, is te hoog gegrepen. Je ziet mensen wel 'ns de pedalen kwijt geraken omdat ze iemand anders willen worden dan ze zijn. Je moet realistisch blijven: aanvaarden wie je bent en hooguit ambiëren om een betere versie van jezelf te worden."

Het Is Mogelijk Om Tien Dingen Tegelijk Te Doen

Hij maakt soloplaten, drumt bij Soulwax, tekent, schildert, zetelt straks weer in de jury van The Voice van Vlaanderen, geeft advies aan het Franse modemerk Le Mont St Michel en levert occassioneel bijdragen aan radio- en tv-programma's. Bent Van Looy is zelf het levende bewijs van zijn achtste waarheid.

"Het is niet alleen mogelijk om tien dingen tegelijk te doen, het is vooral heel verrijkend", zegt hij. "De ene discipline bevrucht de andere. Dat helpt me om clichés te vermijden. Dat ik meerdere dingen tegelijk doe, houdt alles fris en levendig. Als ik me tot één activiteit zou beperken, zou ik me daarin vast rijden. Mijn werk zou niet langer ademen.

"Getuigt dat van oppervlakkigheid? Ik noem het liever lichtheid. Dat is een mooier woord. Door niet te lang met iets bezig te zijn, blijf ik er met een onbevangen blik naar kijken en werk ik veel doeltreffender.
"Ik heb ooit zes maanden aan een plaat gewerkt. Op den duur sleepte ik mezelf naar de studio. We waren de hele tijd details aan het bijschaven die er totaal niet toe deden. Het resultaat was een plaat die qua klank de perfectie benaderde, maar eigenlijk levenloos was.

"Toen ik nog naar school ging, dacht ik vaak: pff, vandaag wéér wiskunde. Nu weet ik dat er na een dag wiskunde weer iets anders volgt. En kan ik van die ene dag wiskunde meer genieten."

Ik vraag hem waar zijn gulzigheid vandaan komt. "Ik ben bang om van alles te missen, denk ik. Ik wil zo veel mogelijk meemaken. Daar kan ik dan in magere jaren op teren. Ik leg in mijn hoofd een voorraadje herinneringen aan waar ik me later nostalgisch in kan wentelen." (lacht)

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx

Vorm Is Net Zo Belangrijk Als Inhoud

"Inhoud zonder vorm interesseert me niet. De manier waarop je inhoud tastbaar maakt, is van groot belang. Als je daar slordig mee omspringt, gaat alles verloren. Je moet een stevige vorm hebben, anders lekt de inhoud er zo uit."

Hoe belangrijk is inhoud in een luchtig genre als popmuziek? "In popmuziek is vooral de vorm heel bepalend. Wat mij in popsongs het meest interesseert, zijn niet zozeer de sentimenten van de songschrijvers, maar wel de vorm waarin ze hun gemoedstoestand gegoten hebben. De nummers van ABBA raken mij in het diepst van mijn hart omdat ze zo geraffineerd zijn vormgegeven. Het is hun uitvoering die ervoor zorgt dat ik geëmotioneerd word door hun inhoud. En ABBA-liedjes mogen dan wel kleffe teksten hebben, maar ook die lyrics zijn vormelijk perfect in orde: ze vallen samen met de persoonlijkheid van de groepsleden en zijn bijgevolg waarachtig."

In The Voice van Vlaanderen is hij mee verantwoordelijk voor de inhoud, maar niet voor de vorm. Hoe moeilijk is dat voor iemand die zo veel belang hecht aan de verschijningsvorm van wat hij doet? "The Voice is vanuit esthetisch oogpunt niet mijn ding. Maar het is dan ook niet mijn programma. Ik ben er te gast. Als ik in het decor van The Voice zit, ben ik op reis in een ander land. Een land waarin ik mij vrij kan bewegen en mezelf mag blijven. Dat is een interessante wisselwerking." (lacht)

Al dan niet geïnspireerd door de architectuur van deSingel praten we over de vormgeving van steden. "Wat mij aan Antwerpen bevalt, is dat het aan een grote, gevaarlijke rivier ligt. Zo gevaarlijk dat je er niet zomaar in kunt gaan zwemmen. Dat geeft mij een zeker ontzag voor Antwerpen.

"Maar de stad die me qua vormgeving het meest ontroert, is Tokio. Een van de grootste en meest moderne steden ter wereld. Maar zodra je een steegje in wandelt, beland je in een totaal ander universum. Dan wordt alles plots veel kleiner en menselijker.

"Tokio is een stad waar op nauwelijks twintig meter van een volledig uit glasvezel opgetrokken wolkenkrabber een traditioneel houten huisje staat waar iemand met veel zorg een tuinslang aan het oprollen is. Dat is van een aangrijpende schoonheid."

Een Mens Hoort Iedere Dag Aan De Dood Te Denken

"Er gaat geen dag voorbij zonder dat ik denk: dit mooie leven houdt ooit op en het duurt niet eens zo lang meer voor het zover is. Ook al leef ik nog vijftig jaar: ook dat is in het licht van de eeuwigheid maar een ogenblik.

"Dat ons slechts een tijdelijk leven gegund is, is een fundamenteel droevig gegeven. Maar het maakt ons bestaan ook heel bijzonder. Ik wou dat het feest altijd kon blijven duren, maar de zekerheid dat dat niet kan, maakt het feest veel beter. Als ons leven nooit zou eindigen, zou het een vermoeiende aangelegenheid worden."

Omdat levenswijsheden er zijn om gedeeld te worden, informeer ik nog even welke van zijn tien waarheden hij aan zijn dochter wil meegeven. Hij denkt even na en zegt: "De tweede, de vierde en de zesde. Waarom de zesde? Het lijkt me goed om haar nu al te zeggen: 'Lieve schat, je bent wie je bent en wees daar blij mee, want je gaat niet fundamenteel veranderen'. Zo weet ze gelijk met welke bouwstenen ze aan de slag kan om iets moois te maken van haar leven."

Volgende week: dichteres Maud Vanhauwaert

null Beeld  Karel Duerinckx
Beeld Karel Duerinckx
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234