Dinsdag 26/01/2021

Stanford-zaak

Dit vonnis voedt de volkswoede: "Zo ziet een verkrachterscultuur eruit"

Dader Brock Turner, op weg naar de rechtbank.Beeld AP

Wat eerst een vrij lokale verkrachtingszaak was in de Amerikaanse pers is stilaan uitgegroeid tot een kwestie met nationale en zelfs internationale proporties. Dat is het gevolg van een opvallend mild vonnis, een erg aangrijpende brief van het slachtoffer en een misplaatst pleidooi van de vader van de dader. En bij elke nieuwe episode lijkt de volkswoede heviger te worden.

We schrijven 18 januari 2015. Rond 1 uur 's nachts zien twee studenten van Stanford op de campus een man bovenop op een halfnaakte vrouw, op de grond in de buurt van een vuilniscontainer. De man heeft seks met haar, maar zij beweegt niet en lijkt buiten bewustzijn. Wanneer de studenten eropaf gaan, vlucht Turner weg. Ze weten hem te pakken te krijgen en vast te houden tot de politie arriveert.

De dader blijkt ene Brock Turner te zijn, nu 20 jaar oud. Hij zit dan pas aan Stanford en is een beloftevolle zwemmer. De jonge vrouw, nu 23 jaar, studeert niet aan Stanford, maar is er voor een feestje. Beiden zijn stomdronken. Turner beweert dat zij instemde met seks, zij zegt zich niks van de hele scène te herinneren.

Fast forward naar 2 juni 2016 dan. De hele zaak leidt uiteindelijk tot een vonnis in Californië: Brock Turner, die een celstraf tot 14 jaar riskeerde, moet uiteindelijk maar zes maanden brommen. De aanklager had 6 jaar geëist. Volgens rechter Aaron Persky zou "een celstraf ernstige impact hebben op hem. Ik denk niet dat hij een gevaar voor anderen zal zijn." Mits goed gedrag zit Turner maar drie maanden in de cel.

'Zwemkampioen' vs. 'zatte vrouw'

Hoewel het milde vonnis en de woorden van de rechter voor furieuze reacties zorgen bij verdediging, op sociale media en in de pers, blijkt dat nog maar het begin van alle heisa. Nieuwssite Buzzfeed weet de 7.244 woorden lange brief te pakken te krijgen die het slachtoffer voorlas op de zitting waar Turner zijn straf te horen kreeg. Plots krijgt heel Amerika - en de hele wereld intussen - in expliciete bewoordingen te lezen hoe deze hele zaak een jonge twintiger kapotgemaakt heeft.

"Jij zei: 'Omdat ik dronken was, kon ik niet de beste beslissingen nemen en zij ook niet'. Alcohol is geen excuus. Is het een factor? Ja. Maar alcohol was niet diegene die mij uitkleede, me vingerde, mijn hoofd over de grond liet slepen, waarbij ik bijna volledig naakt was. Te veel drinken was een amateuristische fout die ik toegeef, maar die niet crimineel is. (...) We waren allebei dronken. Het verschil is dat ik jouw broek en ondergoed niet heb uitgetrokken, je ongepast heb aangeraakt en ben weggelopen. Dat is het verschil."

De vrouw beschrijft hoe hij tijdens het proces steeds is gebombardeerd tot zwemkampioen die een misser beging, terwijl zij zelf doorgaans werd weggezet als bewusteloze, geïntoxiceerde vrouw. "Een tijdlang geloofde ik dat dat alles was wat ik was. Ik heb mezelf moeten verplichten mijn echte naam opnieuw te leren, mijn identiteit, te leren dat dit niet alles is wat ik ben. Dat ik niet zomaar een dronken slachtoffer op een universiteitsfeestje ben dat gevonden is achter een vuilniscontainer, terwijl jij de All American zwemmer aan een topuniversiteit bent, onschuldig tot het tegendeel bewezen is, bij wie zoveel op het spel staat. Ik ben een mens die onomkeerbaar gekwetst is. Mijn leven staat on hold voor ruim een jaar, wachtend om te weten te komen of ik iets waard ben."

Haar aangrijpende woorden krijgen erg veel weerklank. Onder meer CNN-anker Ashleigh Banfield van het programma 'Legal View' past haar hele show aan om een groot deel van de lange brief live op tv te kunnen voorlezen, inclusief de expliciete passages. "Haar bewoordingen aanpassen of weglaten zou wat van de betekenis hebben weggenomen. En dat is niet in het belang van de journalistiek", zegt Banfield daar nu over.

Brock Turner.Beeld AP

"20 minuten actie"

Een snijdende getuigenis, een al te mild vonnis: daar komt nu nog eens een brief van de vader van de dader, Dan Turner, bovenop. Ook hij las die donderdag voor, tijdens de laatste zitting in de rechtbank. Vader Turner vraagt mededogen voor zijn zoon Brock. Hij beschrijft hoe die niet meer dezelfde is en al zijn eetlust kwijt is. "Zijn leven zal nooit meer dat zijn waarvan hij gedroomd heeft en waarvoor hij zo hard gewerkt heeft. Dat is een hoge prijs om te betalen voor 20 minuten actie in zijn ruim 20-jarige leven."

Het is precies die zin die bij de Amerikaanse publieke opinie dezer dagen als een rode lap op een stier werkt. "Verachtelijk" en "ongelooflijk beledigend", klinkt het op sociale media en in perscommentaren. "Merkt u op wat hier ontbreekt?", zo spreekt Chris Taylor van Mashable de lezer aan. "Natuurlijk doet u dat: enige vermelding van de vrouw die zijn zoon verkrachtte. Enige erkenning dat het, omdat zij niet instemde, omdat zij daar niet toe in staat was, verkrachting was. Enig bewustzijn dat haar leven voor altijd veranderd is door zijn daden."

Hoewel hij snoeihard is voor Dan Turner vraagt Taylor niet om de woede te richten op de vader van deze dader. "Alsof hij de oorzaak is van alle verkrachtingen in de wereld, in plaats van een verwerpelijke druppel in een gigantische oceaan." De kop van zijn opiniestuk zegt waar Taylor naartoe wil: "Lieve vaders, zo ziet een verkrachterscultuur eruit, en jullie zijn verantwoordelijk". Hij roept vaders aller landen op om eerlijk en open verkrachting en seksueel geweld aan te kaarten bij hun zoons, om zo het taboe eindelijk te doorbreken.

Petitie

Het zal vermoedelijk nog even duren voor deze hele discussie de uitkomst krijgt die Taylor vraagt. De volkswoede is nog erg aanwezig en heeft zich ook gericht op de rechter die het milde vonnis uitsprak. Verschillende online petities doen de ronde om Aaron Persky - die zelfs ergens bestempeld wordt als 'beschermer van verkrachters' - uit zijn ambt te laten ontzetten. Een ervan heeft intussen bijna 230.000 handtekeningen, een andere zit al aan ruim 47.000.

Rechter Aaron Persky.
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234