Donderdag 02/04/2020

Maatschappij

Dit lijkt op een kledingwinkel, maar in Binnenste Buiten tank je zelfvertrouwen

Ingrid bekijkt de kleren in de winkel van Binnenste Buiten. Als alleenstaande heeft ze het niet breed en is ze blij met het goedkopere aanbod in de boetiek.Beeld Tim Coppens

Wanneer je de buitenkant versterkt, versterk je de binnenkant, en omgekeerd. Het Binnenste Buiten-project van het Antwerpse OCMW geeft styling- en make-upadvies aan kansarmen. Soms met een nieuw leven als gevolg.

Ingrid is in haar nopjes. Ze is vandaag voor het eerst sinds lange tijd aan het shoppen voor zichzelf. Ze past een topje, vindt de kleur niet helemaal haar ding en trekt een ander exemplaar aan. Haar gezicht fleurt op. “Dit wil ik”, zegt ze. De winkelbediende knikt instemmend. “Blij dat je het bij je vindt passen”, ­antwoordt ze.

Het zou een doodnormale, bijna banale scène kunnen zijn uit een doorsneeboetiek. Maar niets hier is doorsnee. De boetiek is een winkel waar kansarmen tegen een prikje nieuwe kleding op de kop kunnen tikken. De winkelbediende is een hulpverlener van het Antwerpse OCMW, waaraan de winkel ­verbonden is. We hebben een dag gekozen waarop het Binnenste Buiten-project op volle toeren draait. En dat doet het hier al jaren, in alle luwte. Maar met een impact die ­weinigen voor mogelijk houden.

“Veel mensen worden uitgesloten op basis van hun uiterlijk”, vertelt Marijke Cassiers, de coördinator van het project. “Elf jaar geleden besloten we daar rond te gaan werken, maar zonder dat het een oppervlakkige ‘voor en na’ zou worden. We willen duurzame resultaten neerzetten en een verschil maken in het leven van onze klanten. Hoe je het ook draait of keert, met je uiterlijk kun je je kansen op de arbeids- en woonmarkt nu eenmaal vergroten. Al vormen ­kledij en make-up uiteraard geen basisbehoefte, het is de laatste post waar je centen aan geeft als de deurwaarder is langs geweest. Daarom leren we onze klanten dat het gaat om een langetermijnvisie die hun kansen vergroot. Iemand met een lichaamsgeur wil niemand ontvangen voor een job. Iedereen wordt beoordeeld op zijn uiterlijk, een eerste indruk kun je maar een keer maken. En als daar een huis of een job van afhangt, is dat dus wél belangrijk.”

Ingrid weet daar alles van. “Ik ben naar hier verwezen omdat ik problemen had met mijn transpiratie, een gevolg van mijn gezondheid”, vertelt ze. Ik heb dan een cursus gevolgd over hoe je een goed gevoel over jezelf kunt hebben. Ze hebben mij hier goed begeleid. Het kledingadvies vond ik heel tof. Ik heb het niet al te breed, ik ben ­alleenstaande met een zoon van achttien, dan komt dat goed van pas. Ik probeer sinds ik hier geweest ben wat meer op mijn ­uiterlijk te letten en ga al eens winkelen. Ik krijg hier ook stijladvies. Ik voel me er veel beter bij, die rustige sfeer is echt heel fijn. Ik heb hier geleerd hoe ik me moet opmaken, al kende ik de basis natuurlijk al wel. Soms maak ik me nu op voor mijn werk, als ik daar goesting in heb. Na mijn traject heb ik een vaste job gevonden, als kamerverzorgster in een bejaardentehuis.”

Beeld Tim Coppens

Binnenste Buiten begon ooit met groepswerk en een winkel, maar groeide uit tot een totaalconcept. De stock wordt bevoorraad door giften. Marijke: “Torfs (de Belgische schoenenketen, red.) is een van de grote sponsors. De kledij komt van diverse boetieks en van groothandelaars zoals JBC, Euro Shoe en Xandres. Maar ook Carrefour, Fragile, Chris Janssens, Van de Velde, Anne Kurris en Nathalie Vleeschouwer helpen mee. Het is allemaal nieuw, want wie hier komt, moet al genoeg graaien in de bakken van tweedehandswinkels. We willen de fierheid van nieuwe kleding bieden. Het blijft een uitdaging, want de markt is veranderd. Er wordt veel meer ingezet op stockbeheer, webshops en outlet, dat was elf jaar geleden niet zo. Maar het lukt nog altijd, mede dankzij onze meter Gerdi (Esch, voormalig styliste en moderedactrice, red.) We zijn haar en onze sponsors enorm dankbaar, want zij maken dat mee mogelijk.”

De winkel is eigenlijk een dekmantel, vertelt Marijke. Een boetiek met hulpverlening en zorg. “We houden bij elke nieuwe klant een intakegesprek waarin we uitleggen hoe de winkel werkt, maar het is tegelijk een unieke gelegenheid om te checken of er nog andere sociale noden zijn. Kinderen die schoolplichtig zijn, maar niet naar school gaan, bijvoorbeeld. Mensen met een groot gezin die geen tijd nemen om voor zichzelf te zorgen, of die hun presentatietechnieken willen aanscherpen in de aanloop naar een sollicitatiegesprek. Daar gaan we mee aan de slag. Wanneer we merken dat het hen echt niet lukt om zichzelf te kleden, bieden we stijladvies aan in de winkel. Onze meter Gerdi geeft zelf stijladvies hier en ze doet dat enorm goed. Het idee is dat onze kwetsbare klanten ons op termijn niet meer nodig hebben. Sommigen moeten daarvoor een lange weg afleggen en voor anderen is dat niet haalbaar.”

Ook Denise kwam na een moeilijke tijd bij Binnenste Buiten terecht. Vandaag wordt ze hier opgemaakt en gekapt. Leuk, al is ze daar wat onzeker over. “Dat schminken is echt niks voor mij. Ik voel me dan precies een clown. (lacht) Ik leef al drie jaar van het OCMW, heb altijd bij mijn moeder gewoond en na haar overlijden ben ik alleen komen te staan. Die make-up is misschien minder iets voor mij, maar aan de lessen heb ik veel gehad. Als de helft van je inkomen naar de huur gaat, schiet er niet zoveel meer over, hè. Ze zijn bijvoorbeeld met me naar de tandarts geweest. Ik had amper nog tanden. Het kost zoveel, dat ik dat altijd maar uitstelde.

“Het was een verrassing dat dit bestond, heel wijs was dat. Ik ben heel vriendelijk ontvangen en voelde me hier meteen welkom. Ik ben kleren gaan passen en heb een warme winterjas. Ik was niet echt bezig met kledij, ik heb er het budget niet voor. Hier heb ik geleerd welke kleuren bij me passen. Ik voel me beter nu en ben al een paar kilo’s kwijt, gewoon door minder te eten.”

In het naaiatelier werken erkende vluchtelingen uit onder meer Irak, Syrië en Afghanistan. Ze maken schoolkledij omdat uniformen vaak zo duur zijn, doen retouches en zijn sinds kort ­begonnen met een upcycling-project waarbij ze bijvoorbeeld handtassen maken van oude jeans. Beeld Tim Coppens

De boetiek, de cursussen en de individuele begeleiding zijn belangrijke pijlers van Binnenste Buiten, maar er is nog een luik: een naaiatelier waar erkende vluchtelingen uit onder meer Irak, Syrië en Afghanistan aan het werk zijn. Marijke: “Ze maken schoolkledij, omdat uniformen te duur zijn voor sommige klanten; vaak gaat het om grote gezinnen. Onze kleermakers doen daarnaast retouches voor de winkel en zijn sinds kort begonnen met up- en recycling. Van oude vlaggen maken we shoptasjes, van reclamebanners congresmappen en oude jeans toveren we om tot handtassen. De opbrengst investeren we opnieuw in ons naaiatelier. Daarmee kopen we machines en grondstoffen. In het begin vonden onze ­kleermakers het not done om met afval te werken. Nu zijn ze het gewend en zien ze er de oneindige mogelijkheden van in. We investeren in talenten en competenties, zodat we onze mensen beter aan een job kunnen helpen op de arbeidsmarkt.”

Kleine wonderen

“Het is belangrijk dat iedereen zich hier op zijn gemak voelt. Heel veel van ons werk draait om het opbouwen van een vertrouwensband”, zegt maatschappelijk werker Kirsten Mariën. “We bereiken een breed publiek mannen en vrouwen. We hebben een vrouwengroep waarin de deelnemers praten over stress, gezondheid en verzorging, en we gaan met hen naar een kappersschool ­waarmee we samenwerken. We hebben een ­jongerengroep en eentje voor mensen die nood hebben aan extra handvaten om voor zichzelf op te komen. Klanten worden ­daardoor zelfzekerder en krijgen meer vat op hun leven, waardoor ze gezonde keuzes ­kunnen maken. Maar de motivatie moet er zijn, dat bepaalt het succes.

“Ik heb een vrouw begeleid die zich jarenlang had weggecijferd, uit haar appartement was gezet, terwijl haar man een arbeidsongeval had gehad. Ze hadden schulden… Ze heeft een heel traject gevolgd bij ons. Toen ik een tijdje later naar naar het ziekenhuis moest omdat mijn zoontje werd geopereerd. kwam een vrouw binnen in poetskledij en dat was diezelfde vrouw, op haar eerste werkdag. Dat vond ik heel fijn om te zien, dat ze intussen werk had gevonden.”

Denise (l.) en Ingrid, twee tevreden klanten bij Binnenste Buiten. Denise: ‘Ik zou het hier absoluut aan anderen ­aanraden.’ Ingrid: ‘Ik heb mijn nieuwe job eraan te danken!’Beeld Tim Coppens

En hoe cliché het ook klinkt, bij Binnenste Buiten worden er soms kleine wonderen ­verricht. Miek Paenen, maatschappelijk ­werker: “Er kwam hier ooit een vrouw binnen die zo vuil was dat ik haar in onze winkel heb moeten aanspreken en onze hulp heb aangeboden. Ze had een verwaarloosd uiterlijk, rotte tanden en een indringende lichaamsgeur. Ze heeft de vrouwengroep gevolgd, een nieuw gebit gekregen en ze is naar de kapper gegaan. Het mooiste compliment kwam van haar zoon, die het niet langer erg vond dat ze hem van school kwam afhalen. Ze heeft ­uiteindelijk een job gevonden in een ­woonzorgcentrum. Mensen in generatie­armoede, die nooit geleerd hebben om ­zichzelf te verzorgen, of mensen die pech hebben gehad en zijn afgegleden in armoede, kunnen bij ons een duw in de rug krijgen om de zelfzorg weer op te pikken.

Een verzorgd uiterlijk is belangrijk, om bijvoorbeeld werk te vinden. Maar het gaat over meer dan dat. Wie bij Binnenste Buiten komt, wordt goed begeleid. Beeld Tim Coppens

“Vanmorgen zag ik een dame die moeite had om te solliciteren, omdat ze sukkelde met haar uiterlijk. Haar kleding was niet zozeer het probleem, maar ze had veel lichaamsbeharing en zag er eerder mannelijk uit. Ze heeft stijladvies gekregen, make-up ook, en haar haren zijn gedaan. Ze kon het resultaat bijna niet geloven. Uiteraard is het niet makkelijk om een probleem met lichaamshygiëne aan te kaarten. Maar na de tweede of derde sessie komen de gesprekken veel makkelijker op gang.

“Het gaat om veel meer dan zeep en schmink. Je leert jezelf presenteren, je lichaamstaal hanteren en sociale ­vaardigheden krijg je hier ook mee.”

“We zien onze klanten hier openbloeien en groeien. Voor anderen komt de hulp soms wat te vroeg”, zegt Marijke. “Doe het er maar weer af, want dat ben ik toch niet, of ik ben het niet waard, horen we dan. De omgeving van de klant reageert wel eens heftig op een metamorfose of voelt zich soms bedreigd door het zien van een sterkere vrouw. Het klinkt als een positief verhaal, maar het is veel complexer dan dat. Maar weet je, ­wanneer je je de binnenkant versterkt, ­versterk je ook de buitenkant, en omgekeerd. Dat heeft impact op jezelf en op de mensen rond jou. Daar komt de naam van ons project trouwens vandaan.”

Denise is intussen opgemaakt en is er behoorlijk tevreden over. “Ik zou het hier absoluut aan anderen aanraden. Mensen lachen meer naar me sinds ik hier kom, dat merk ik. Dat zal ook te maken hebben met hoe ik eruitzie.”

Ook Ingrid is vol lof over Binnenste Buiten. “Ik heb mijn nieuwe job er aan te danken. Ik heb hier geleerd hoe ik moet solliciteren; we hebben dat geoefend. En ik heb vrienden leren kennen. Ik heb veel meer vertrouwen in mezelf en kom op voor mezelf. Ik heb geleerd om stilaan ‘nee’ te kunnen zeggen, want daar had ik altijd al veel problemen mee. Het belangrijkste dat ik hier geleerd heb, is een beter gevoel hebben over mezelf. Dat maakt een wereld van verschil.”

Dit project ­steunen? Binnenste Buiten zoekt voortdurend nieuwe partners om het initiatief te steunen. Of doe een gift. Bijdragen vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar. Storten kan op het rekeningnummer IBAN BE40 0910 1084 8063 (BIC: GKCCBEBB). Vermeld: ‘gift Binnenste Buiten’ en jouw naam als schenker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234