Woensdag 08/12/2021

'Dit land sterft bij gebrek aan liefde'

Huwelijken tussen Vlamingen en Walen worden steeds zeldzamer, maar tv-maker Christophe Deborsu en Het Laatste Nieuws-journaliste Annick De Wit beslisten het er toch op te wagen. Met Dag, bonjour! schreven ze alvast een boek over wat ons bindt en wat ons scheidt. De Morgen legde hen enkele hardnekkige clichés voor en vroeg wat we van elkaar kunnen leren.

Cliché 1: Walen zijn lui, Vlamingen racistisch

Annick De Wit: "Deze Waal toch niet, en ook de andere Walen die ik ken uit de omgeving van Christophe niet. Dat kan toch geen toeval meer zijn? Christophe wordt 's ochtends wakker met een roffel op zijn klavier en dan is hij vertrokken. Hij is een werkbeest.

"Ik heb de indruk dat ze in Wallonië het gaspedaal ingedrukt hebben om de rest bij te benen. Men voelt dat het nodig is omdat de economie anders te diep zou zinken. Niemand kan het zich nog permitteren om lui te zijn, nergens in Europa, maar zeker niet in Wallonië."

Deborsu: "Uit geen enkel cijfer blijkt ook dat Walen luier zijn. We hebben voor het boek een onderzoek gedaan bij 5.000 mensen, en daaruit bleek dat 55 procent van de Walen voor zeven uur op staat, bij de Vlamingen is dat maar 49 procent. Dat is toch een teken dat Walen niet lui zijn? Het kleine verschil is te verklaren doordat Walen gemiddeld 17 kilometer afleggen naar hun werk, voor Vlamingen is dat 15 kilometer. Maar ook het aantal stakingsdagen loopt gelijk. Alleen bij de federale ambtenaren zie je een verschil: een Vlaming heeft er gemiddeld 5,6 ziektedagen, terwijl een Waal er 7,7 heeft."

"En zijn Vlamingen meer racistisch? Nee, Walen en Vlamingen zijn even racistisch. Vlamingen zijn wel iets meer cultureel racistisch: ze zullen sneller antwoorden dat ze niet willen dat hun dochter met een buitenlander trouwt. In Wallonië heb je meer economisch racisme. Zij vinden het erger dat er hier veel buitenlanders werken."

Welke Vlaming moet Wallonië dringend leren kennen? En welke Waal mag doorbreken in Vlaanderen?

Christophe Deborsu: "Alex Vizorek is een geweldige comedian. Hij is onze Geert Hoste. Perfect tweetalig ook. Ik heb hem nog zien optreden in Sint-Truiden en dat was heel overtuigend. Maar hij is Brusselaar en bovendien fan van Anderlecht. Zo iemand kan je niet vertrouwen." (Deborsu is fan van Standard, red.)

De Wit: "Marleen Temmerman realiseert ook veel buiten de landsgrenzen, maar niemand kent haar in Wallonië."

Deborsu: "Dat is een goed voorbeeld. Dementie is een van de belangrijke thema's van vandaag."

De Wit: "Nee, jij doelt op Christine Van Broeckhoven."

Deborsu: "Ik probeer de slimmerik uit te hangen, maar dat lukt dus niet. De gynaecologe uiteraard. (lacht)

"Een ander voorbeeld van een Bekende Waal is Eric Domb, de man die de panda's heeft binnengehaald. Pairi Daiza is het mooiste dierenpark van de Benelux en dat is het resultaat van tien jaar hard werken. Hij toont dat succesvolle Waalse ondernemers bestaan. Bovendien zijn die panda's het bewijs dat we niet altijd als tweederangsfiguren moeten toezien hoe Vlaanderen alles heeft en wij niets. Het is een soort herwonnen fierheid en geeft hoop."

Cliché 2: Walen zijn emotioneel en warm, Vlamingen koel en afstandelijk

De Wit: "Christophe is heel passioneel en heeft die Latijnse, vurige inborst. Maar kan ik dat veralgemenen? Zulke mannen zijn misschien ook te vinden in Vlaanderen.

"Christophe is zeer hoffelijk, iets wat in Vlaanderen soms vergeten wordt. Hij zal niet altijd de deur voor me open doen, maar hij doet dat wel heel vaak. Sommige Vlaamse mannen denken daar totaal niet meer aan. Met de uitgever hadden we ook een discussie over wiens naam als eerste op het boek zou staan. Zij wilden die van Christophe eerst omdat hij bekend is, maar dat was voor Christophe geen optie. Onbespreekbaar."

Deborsu: "Een directeur van een platenmaatschappij zei me eens dat hij direct kon zien of hij op een Waals of een Vlaams concert was. Dat klopt langs geen kanten. De grootste ambiance die ik ooit heb meegemaakt was bij Clouseau. En de Nacht van de Vlaamse Televisie Sterren is het heetste feest van het jaar. Een verschil is fleur bleue, die wat goedkope romantiek. Dat heerst wat meer in de Latijnse contreien, terwijl Vlaamse vrouwen directer zijn. Ze weten beter wat ze willen.

"Het beeld dat de Vlaming van de sympathieke Waal heeft, klopt gewoon ook niet. Driekwart van de Walen staat wantrouwig tegenover de medemens, bij de Vlamingen is dat 62 procent. Dat beeld is wellicht ontstaan omdat de Vlaming de Waal vaker ontmoet op het platteland, in plaatsjes als Durbuy, waar de drukte van de stad minder heerst. Maar de doorsnee-Waal is anders."

Wat is het mooiste Franse woord dat u hebt leren kennen dankzij uw partner?

De Wit: "Gâter. Verwennen. Ik voel mij ook verwend, en het is een mooi rond woord van klank."

Deborsu: "De samenstellingen in het Nederlands zijn geweldig. Aaibaarheidsfactor bijvoorbeeld. Dat kun je niet vertalen. Het begrip bestaat niet in het Frans. De Vlaamse taal is zo rijk. Jullie hebben drie keer meer woorden dan wij, maar dat beseffen jullie niet."

Wat zou Vlaanderen moeten overnemen van Wallonië, en omgekeerd?

Deborsu: "De manier van tellen natuurlijk. 75 bijvoorbeeld. Je schrijft zeven en vijf, en je zegt vijf en zeven. Dat is krankzinnig. Stop ermee. Draai de cijfers om."

De Wit: "Walen mogen wat meer ons gevoel voor mode krijgen. Vlaanderen is meer trendy. Het is bekakt te zeggen dat we in Vlaanderen meer gevoel voor mode en kunst hebben, maar in Wallonië zeggen ze het ook. We hebben een lijstje gevonden met de 500 best verkopende kunstenaars. Er stonden vijf Belgen op: vier Vlamingen en een Brusselaar. Dat zegt wel iets."

Deborsu: "We zijn een provincie in het kwadraat, hè. We zijn een provincie van Brussel, dat op zijn beurt een provincie is van Parijs."

Wat is jullie favoriete plek in het andere landsgedeelte?

De Wit: "Ik ben verknocht aan Namen. Christophe woonde tot voor kort in Eghezée, een gemeente niet ver van Namen. Niets verkeerd mee, maar nu hij in het centrum van Namen woont kom ik thuis. Al mag ik dat als chauvinistische Antwerpenaar misschien niet zeggen. Maar wij zien onze stroom niet omdat er muren, een kaai en een rij geparkeerde auto's voor staan. In Namen vloeien Samber en Maas door de stad en dat geeft zo'n fijn gevoel."

Deborsu: "Mijn eerste plek in Vlaanderen is Leuven omdat ik daar gestudeerd heb. In die zin heb ik een onafscheidelijke band met die stad die trouwens op Namen lijkt, op de rivieren en Citadel na. Ik heb dankzij Annick ook Antwerpen leren kennen. Enorm aanlokkelijk, maar een beetje te groot voor mij."

Cliché 3: Vlamingen en Walen zijn gedoemd om te scheiden

De Wit: "De ondertitel van ons boek (Waarom Vlamingen en Walen gedoemd zijn om te scheiden (maar wij misschien niet), red.) is wat provocatief, maar dat is niet de teneur van wat we schrijven. Ons boek is geen pleidooi voor het een of het ander. We hopen een goed beeld van België te geven zoals het is."

Deborsu: "Zoveel mensen zijn van die scheiding overtuigd dat het wel een selffulfilling prophecy kan worden. Er is ook steeds minder België: elke staatshervorming kleedt het land een beetje uit. Om de zeven jaar is er zo'n hervorming. Wat zal er binnen twaalf jaar, na de achtste staatshervorming, nog overblijven?

"Niets wordt gemaakt om mensen samen te brengen. We zijn al ver uit elkaar gedreven. En dat is spijtig. Vijf huwelijken op duizend zijn nu tussen een Walen en Vlamingen. In 1970 was dat vier keer meer. Je kan je daar ook vragen bij stellen. Dit land sterft bij gebrek aan liefde."

De Wit: "Onverschilligheid is dodelijk. In gewone relaties, maar ook tussen Vlaanderen en Wallonië. Als het ons niet meer kan schelen, is het gedaan. We moeten proberen die onverschilligheid tegen te gaan want het blijft de moeite waard."

Deborsu: "We hopen allebei dat het blijft bestaan. Het is een leuk land, en voor journalisten het boeiendste land ter wereld. Maar alle cijfers die we hebben wijzen op meer splitsen. Als we dat niet willen, moeten we nu reageren. Maar als niemand nog gaat betogen, dan zal het zo maar moeten zijn."

Dag, bonjour! Waarom Vlamingen en Walen gedoemd zijn om te scheiden (maar wij misschien niet), is uitgegeven bij Borgerhoff & Lamberights en kost 24,95 euro.

Annick De Wit

- 45 jaar
- werd in 1989 journalist op de algemene nieuwsdienst van Het Laatste Nieuws

Christophe Deborsu

- 48 jaar
- nam in 2012 verlof zonder wedde bij de RTBF en stapte over naar Woestijnvis, waar hij nu meewerkt aan De rechtbank

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234