Maandag 30/03/2020

'Dit is zonder enige twijfel een arbeidsovereenkomst'

Claudio dell'Anno heeft wel degelijk een heel goede kans om zijn rechtszaak tegen VTM te winnen, zeggen experts. Zij vellen hun oordeel op basis van de deelnemersovereenkomst die de realityster van Mijn restaurant en de zender in 2009 sloten, die De Morgen kon inkijken.

"Ik was verbaasd toen ik het contract las", zegt Othmar Vanachter, professor emeritus arbeidsrecht (KU Leuven). "Voor ik het in handen kreeg, dacht ik dat VTM het heel verstandig zou opgesteld hebben. Niet dus. Het gezag druipt ervan af. "

Volgens verschillende specialisten heeft Claudio dell'Anno, die vijf jaar geleden de eerste editie van de realityreeks Mijn restaurant won, een grote kans op slagen in zijn strafproces tegen commerciële zender VTM. Hij legde dinsdag formeel klacht neer.

De discussie draait rond de vraag of de kok beschouwd moet worden als een werknemer van VTM, of op zelfstandige basis was tewerkgesteld. Daarvoor staat de deelnemersovereenkomst tussen beide partijen centraal: gaat het om een arbeidsovereenkomst of niet?

Indien ja, zou dat betekenen dat VTM Dell'Anno een loon en sociale bijdragen verschuldigd was. "Om te spreken van een arbeidsovereenkomst, dienen drie voorwaarden vervuld te zijn", legt Roger Blanpain uit, ook professor emeritus arbeidsrecht (KU Leuven). "Het leveren van een arbeidsprestatie, tegen een verloning, en onder het gezag van de opdrachtgever."

Gezagsrelatie

Over het eerste element kan volgens de specialisten geen twijfel bestaan. Dell'Anno moet aantreden in 27 afleveringen van elk zo'n uur lang. Ook aan het tweede element, de vergoeding, is voldaan, zo blijkt duidelijk uit de deelnemersovereenkomst. Die vermeldt een vergoeding van 4.250 euro voor februari en maart 2009, en 2.250 voor april en mei. De derde vereiste, het gezag, is doorgaans het meest omstreden.

"Maar in dit geval kan er geen enkele twijfel bestaan", klinkt het bij Blanpain en Vanachter in koor. In het contract wordt gesteld dat 'de deelnemer zijn volledige medewerking zal verlenen aan het programma volgens de aanwijzingen van VMMa (de moedermaatschappij van VTM, nu Medialaan, MV)'. Even verder is te lezen dat 'de deelnemer in de productieperiode (die van januari tot juni 2009 loopt), volledig en onvoorwaardelijk beschikbaar is.'

Volgens de professoren bevat de zeventien pagina's tellende overeenkomst verder nog vele bepalingen die wijzen op een gezagsrelatie. Zo moet Dell'Anno zelfs goedkeuring vragen voor welke kleding hij draagt. "Ik ken weinig overeenkomsten met zo veel regeltjes", aldus Blanpain.

VTM, dat intussen ook een klacht indiende tegen Dell'Anno wegens laster en eerroof, is het daarmee niet eens. "Waaruit kan men zo'n ondergeschikte relatie afleiden?", klinkt het. "Een aannemer krijgt toch ook instructies van de opdrachtgever, en blijft toch ook zelfstandige? Hier is geen sprake van gezag."

Professor arbeidsrecht Patrick Humblet (UGent) valt bijna van zijn stoel. " Geen gezag? De ondertekenaar van dit contract is een galeislaaf. Het enige wat nog ontbrak, is dat Dell'Anno met een ketting aan zijn keukenstoof gebonden werd."

In het contract staat expliciet vermeld dat de deelname aan Mijn restaurant geen beroepsprestatie betreft. VTM verwijst naar Cassatierechtspraak, waaruit blijkt dat een rechter de overeenkomst enkel zou kunnen herkwalificeren als er elementen instaan die onverenigbaar zijn met zelfstandige samenwerking, wat volgens hen hier niet het geval is. Humblet: "Dat is even surrealistisch als René Magritte, die ceci n'est pas une pipe schreef boven iets dat overduidelijk wel een pijp is."

Rechtvaardig

"Zo'n vijandige overeenkomst heb ik nog nooit gezien", zegt hij. "En de rechter wellicht ook niet. VTM gaat water en bloed zweten. Ik zet mijn geld in elk geval niet op hen in." Blanpain is het daarmee eens. "Ik ben natuurlijk niet de rechter, maar volgens mij heeft die geen andere keuze dan de overeenkomst te herkwalificeren als een arbeidscontract."

Als Claudio dell'Anno door VTM inderdaad als een werknemer moest behandeld worden, had hij recht op een volwaardig loon en alle sociale bescherming die daarmee gepaard gaat. Het is de eerste keer dat een rechtbank zich zou uitspreken over zo'n kwestie in de context van reality-tv.

Claudio dell'Anno zelf reageert tevreden op het expertenoordeel."Ik vind het niet meer dan rechtvaardig", zegt hij. "Ten opzichte van mij, maar ook voor iedereen die in het verleden aan zo'n programma heeft meegedaan."

Overigens, de deelnemers aan de editie van dit jaar, Mijn Pop-uprestaurant, dat donderdag werd gewonnen door Brussel, ontvangen wel een volwaardig werknemersloon. "Maar die koerswijziging heeft niets met deze discussie te maken", laat VTM nog weten.

Verder stelt VTM het grondig oneens te zijn met de beoordeling van de professoren. "Zij kennen de context en het dossier niet. Zij baseren zich louter op een aantal bepalingen uit één stuk uit het dossier."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234