Maandag 29/11/2021

'Dit is wat er echt met mij gebeurd is'

Met een confronterende reportage wil 'Flair' het taboe rond verkrachting doorbreken. In de aanloop naar Internationale Vrouwendag werden 56 slachtoffers geïnterviewd. Dat zijn er evenveel als er elke week aangifte doen. 'En dat is nog maar het officiële cijfer.'

Toen Ingrid Cops in mei 2013 de hoofdredactrice van Flair werd, zei ze in deze krant: "Ik wil dat er opnieuw over Flair gesproken wordt. En dus moeten we meer sociaal relevante stukken brengen." Vandaag, tien maanden later, ligt het resultaat in de krantenwinkel. Met een grote productie wil het vrouwenblad het taboe rond verkrachting doorbreken.

"Onze redactrices waren gechoqueerd door de cijfers", vertelt Cops. "Elke week dienen 56 verkrachte vrouwen klacht in. En dat is nog maar het officiële cijfer. Naar schatting zouden er wekelijks honderd slachtoffers zijn. Daar moesten we als vrouwenblad iets mee doen."

Levenslang

De 23 pagina's tellende reportage verschijnt niet toevallig in de week van de Internationale Vrouwendag (zaterdag). Cops: "Het is een symbolisch moment. Verkrachting is een onderwerp dat elke vrouw aanbelangt. Het kan iedereen overkomen, direct en indirect. Want ook je zus, dochter of vriendin kan het meemaken.

"Om de thematiek te laten opvallen, hebben we voor deze grote productie gekozen. Met evenveel getuigen als er elke week aangifte doen. We hopen het taboe rond verkrachting te doorbreken. Meer dan dat we willen dat er over Flair gesproken wordt."

"Sommigen hebben voor het eerst hun verhaal verteld", zegt Sarah D'Haese, coördinatrice van de reportage. "Voor de meeste interviews zijn we naar de mensen thuis getrokken, omdat we onze tijd wilden nemen om goed naar hen te luisteren."

Lang niet elke getuige ging op de foto. Enkelen lieten zich van op de rug portretteren, eentje hield de handen voor het gezicht. Slechts vijf vrouwen treden helemaal uit de anonimiteit. "We wilden niemand pushen. Integendeel, ik heb sommige vrouwen afgeraden om het te doen. Vaak is niet iedereen in de omgeving op de hoogte. Dan is het beter om die mensen tegen zichzelf te beschermen."

Het grootste taboe lijkt de verkrachting door iemand die heel dichtbij staat. Aangrijpend is het verhaal van Charlotte (37), die in haar huwelijk meermaals werd verkracht door haar man. Zo werd ze zwanger van haar zoontje. "Ik denk niet dat ik hem ooit zal vertellen hoe hij er gekomen is. Dat krijg ik niet over mijn lippen: dat hij uit een verkrachting geboren is."

Joke (35) werd als zesjarige misbruikt door haar oom. Hij verloor vijf jaar zijn burgerrechten. "Het voelt als een messteek in mijn hart. "Ik kreeg levenslang, maar hij loopt vrij rond." Soms worden slachtoffers niet geloofd door hun omgeving. Daisy (32) werd zeven jaar lang misbruikt door haar stiefvader en -broer. "Mijn moeder geloofde me niet. Ze zei dat het een leugen was en dat ik haar het geluk niet gunde. Dat was de laatste keer dat ik haar gesproken heb."

Als de reportage iets bewijst, is dat praten werkt. Alice (24) werd als kind verkracht door haar broer. "Als deze Flair verschijnt, ga ik een paar mensen een exemplaar bezorgen met een briefje erbij: "Dit is wat er echt met mij gebeurd is." Ik vrees dat ik mijn moeders hart zal breken, maar ze moet de waarheid kennen."

Uit het dossier blijkt dat vele slachtoffers met een groot schuldgevoel blijven zitten, merkt psychologe Danièle Zucker. "De reportage is een interessante eerste stap in de sensibilisering. Vrouwen mogen zich niet schamen voor wat ze hebben meegemaakt. Zij hebben niets verkeerds gedaan. Maar ik merk dat er nog veel vooroordelen rond verkrachting bestaan. Ik gaf onlangs een lezing waar een jonge vrouw opperde dat uitdagende kledij soms problemen in de hand werkt. Zo erg is het dus met ons denkbeeld gesteld."

Fluitje

Volgens Zucker is het aan magistraten en politie, maar ook rechters en onderzoekers om de volgende stap te zetten. "Vaak is een verkrachtingszaak een kwestie van woord en wederwoord. Er wordt veel geseponeerd, er komen vaak argumenten als valse verklaringen de kop opsteken. Zelden wordt het daderprofiel ten gronde onderzocht. Hoe kunnen we dan weten wie liegt? Het is niet omdat een vrouw met een man meegaat, dat ze ook instemt met seks."

Minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet (cdH) lanceerde vorige maand de campagne 'Doorbreek de stilte' om aangerande vrouwen te overtuigen sneller naar de politie te stappen.

Met haar actie steunt Flair deze week soortgelijke sensibiliseringscampagnes. Voor een euro extra krijgt de lezer een fluitje. Een metafoor om het geweld terug te fluiten. Cops: "Misschien lijkt dat fluitje dubbelzinnig, natuurlijk gaat dat geen slachtoffers beschermen. Het is gewoon een symbool waarmee we ons willen laten horen. We willen lawaai maken om de verkrachtingsslachtoffers een hart onder de riem te steken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234