Zaterdag 16/10/2021

Dit is (opnieuw) het jaar van 'Deep Throat'

Hoe schop je het van kapper tot cultregisseur? Het antwoord is te vinden in Inside Deep Throat, een documentaire over de man die beter in haar dan in een film kan knippen. 'Zonder censuur, die de nieuwsgierigheid van de mensen aanwakkerde, zou deze hele affaire zes maanden geleden al afgelopen zijn', wist de regisseur van Deep Throat zelf al.

Gerard Damiano

de peetvader van de 'porn chic'

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Enkele maanden geleden nog maakte Mark Felt, een vroegere onderdirecteur van het FBI, zich bekend als de geheime bron die meer dan dertig jaar geleden de Washington Post-journalisten Bob Woodward en Carl Bernstein de informatie verschafte waarmee ze hun berichtgeving over de Watergate-affaire hard konden maken. Het schandaal zou uiteindelijk het aftreden van president Richard Nixon noodzakelijk maken. De verslaggevers zelf hebben de identiteit van hun tipgever nooit onthuld, maar hadden het in dat verband steeds over 'Deep Throat'.

Die naam was een veeleer pikante en tegelijk ironische knipoog naar de gelijknamige pornofilm, die in 1972 op Amerika en meteen ook op de rest van de wereld werd losgelaten. De seksuele bevrijding van de sixties was nog volop aan de gang en beleefde met het immense succes van Deep Throat een soort cultureel orgasme. De film werd zowaar uitvoerig besproken in The New York Times (compleet met een optelsommetje van het aantal seksscènes) en ook in het openbaar, zonder dat men daarom meteen als een pervert of viespeuk werd beschouwd. Fatsoenlijke mediaberoemdheden als Johnny Carson en Bob Hope konden zich het zelfs permitteren om allusies op Deep Throat in hun komische monologen te verwerken.

Het succes van de film betekende ook dat Gerard Damiano inmiddels zowat de enige regisseur van pornofilms moet zijn wiens naam ook bij een groter publiek dan alleen de aficionado's van Skin Flicks of Sinema bekend werd. Damiano begon op het einde van de jaren zestig pornofilms te draaien en zou enkele jaren later zijn grootste successen kennen met Deep Throat (1972) en The Devil in Miss Jones (1973). Hij bleef aan de slag tot 1994 (met films als Bottoms up, Never So Deep en Splendor in the Ass) en geniet inmiddels van een wellicht meer dan verdiende rust.

Gerard Rocco Damiano (°1928) begon zijn professionele carrière als haarkapper in de Queens-wijk van New York. Daar bleek vreemd genoeg ook de basis van zijn latere roeping te liggen, want Damiano zou zichzelf later ook als een soort 'biechtvader' van zijn klanten omschrijven. Er werd in zijn kapperszaak door de vrouwen blijkbaar veel over seks gepraat en/of geklaagd en zo begon Damiano zich te realiseren dat pornografische films niet alleen de zogenaamde 'raincoat brigade' konden aanspreken. Met andere woorden: misschien bestond er wel behoefte aan pornofilms waar ook koppels of echtparen samen naartoe wilden. Met Deep Throat bleek dat dus te lukken, want het publiek vond het niet langer nodig om stiekem en het liefst zo snel mogelijk een of ander achterafzaaltje binnen te glippen, maar wilde gerust staan aanschuiven én zelfs geïnterviewd worden door nieuwsploegen die dat toch wel opmerkelijke fenomeen wilden coveren. In de media werd toen ook het begrip 'porn chic' gelanceerd.

Die en nog veel andere aspecten komen aan bod in de documentaire Inside Deep Throat van het duo Fenton Bailey en Randy Barbato. De film ging begin dit jaar op het Sundance Film Festival in première en beleefde later zijn Europese première op het Filmfestival van Berlijn. Bailey en Barbato hebben al eerder hun seksuele sporen verdiend in het documentaire genre, met films als Hidden Fuhrer: Debating the Enigma of Hitler's Sexuality, Gay Republicans en Monica in Black and White (over de Lewinsky-affaire).

In de Deep Throat-documentaire (die zowel archiefmateriaal als veel nieuwe interviews en slechts een vijftiental seconden zogenaamde 'hardcore' bevat) komen behalve de direct betrokkenen ook een hele reeks beroemde intellectuelen aan bod, zoals Gore Vidal, Jessica Jong, Norman Mailer en Camille Paglia. Ook allerlei experts in de materie (zoals Dr. Ruth, Xaviera Hollander, Playboy-baas Hugh Hefner en pornokoning Larry Flynt) komen elk op hun manier duidelijk maken waarom Deep Throat mettertijd kon uitgroeien tot 'the porn film that changed the world'.

Er was natuurlijk de tijdgeest, maar er was ook het crossover appeal waar Gerard Damiano naar eigen zeggen op aanstuurde, bijvoorbeeld door ook humor in zijn 'verhalen' te verwerken, waarmee meer dan het tonen van openspattend vuurwerk of opstijgende raketten bedoeld werd. In Deep Throat speelt Linda Lovelace (geboren Boreman) de rol van een vrouw die van Dr. Young (vertolkt door pornoster Harry Reems, die ook wel eens als Tim Long op sommige filmgenerieken vermeld stond) te weten wil komen waarom ze niet kan klaarkomen. De dokter ontdekt dat de clitoris van Linda zich niet op de gebruikelijke plaats, maar diep achterin haar keel (vandaar: Deep Throat) bevindt. En uiteraard is Dr. Young niet te beroerd om zijn patiënte proefondervindelijk te bewijzen dat ook zij wel degelijk een orgasme kan krijgen. Hoewel fellatio uiteraard niet ongewoon was in pornofilms, openden de orale acrobatieën van La Lovelace toen toch de ogen van het 'nieuwe' publiek dat voorheen wellicht dacht dat porno (en bij uitbreiding: seks) alleen een kwestie van neuken was.

Veel aandacht wordt ook besteed aan de andere - en volgens sommigen zelfs voornaamste - reden waarom Deep Throat zo'n enorm succes kon worden, namelijk het feit dat de regering-Nixon het na enige tijd nodig vond om de strijd aan te gaan met die ongehoorde en vooral ongeziene vorm van zedenverwildering en dus werd Deep Throat op vele plaatsen verboden en/of uit de bioscopen gehaald. Zelfs Gerard Damiano is daar vast van overtuigd. Al in 1974 vertelde hij in een interview met filmjournalist Roger Ebert dat het succes van zijn hardcorefilms alles te maken had met het FBI en de regering-Nixon: "Zonder censuur, die de nieuwsgierigheid van de mensen aanwakkerde, zou deze hele affaire zes maanden geleden al afgelopen zijn." Quod non.

De documentaire Inside Deep Throat heeft (voorlopig) nog geen Belgische distributeur. Wat Deep Throat zelf betreft: eind deze maand begint deze krant een promotieactie rond een dvd-reeks van 'Verboden Films' en daarin zal de film 'that changed the world' uiteraard niet ontbreken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234