Donderdag 04/06/2020

Cruciale maanden

Dit is het 'jaar van de waarheid' voor EU

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker wuift naar het publiek vooraleer hij aan zijn State of the Union begint.Beeld AP

Europa staat er niet goed voor. Jean-Claude Juncker loopt al decennia mee in de EU, en nooit eerder zag hij zo veel onenigheid tussen de lidstaten. De komende twaalf maanden worden cruciaal als de EU weer een echte Unie wil worden.

De voorzitter van de Europese Commissie sprak woensdag de State of the Union uit. Naar Amerikaans voorbeeld maakte hij de balans op van wat is geweest en ontvouwde hij plannen voor wat er naar zijn mening de komende tijd moet gebeuren. Juncker heeft zijn flamboyante momenten, maar die bleven dit keer achterwege.

Zijn optreden was ingetogen. Hij schoot niet uit de heup tegen landen en leiders, en vermeed al te grote woorden. In de aanloop naar de speech zoemde in Brussel rond dat hij zou zeggen dat de EU in een existentiële crisis verkeert. Die term viel niet. In een afwijking van de geschreven tekst benadrukte hij juist dat de Britse uittreding de EU als zodanig niet in gevaar brengt.

Kennelijk wilde Juncker voorkomen dat hij met beladen en polariserende uitspraken de bestaande verdeeldheid nog zou aanwakkeren, zo vlak voor de speciale top in Bratislava. Daar buigen de Europese leiders zich vrijdag over de toekomst van Europa in het tijdperk na de brexit. Hij had zelfs verzoenende woorden over voor de Midden- en Oost-Europese landen, die weigeren mee te doen aan de verdeling van vluchtelingen over de lidstaten. Hij riep op tot solidariteit, maar voegde eraan toe dat die "niet kan worden opgelegd". Hij noemde Polen, een van de dwarsliggers, "een grote natie".

Tastbare oplossingen

Juncker beseft dat het moeilijk genoeg gaat worden voor de EU om de middelpuntvliedende krachten te bezweren, die zich onder druk van populisme, terrorisme, migratiestromen en kwakkelende economieën manifesteren en spanningen creëren tussen oost en west, noord en zuid.

Zijn boodschap is: je kunt spreken over meer Europa, minder Europa of een beter Europa, maar "visie alleen is niet voldoende. Wat onze burgers willen is iemand die regeert, die reageert op de uitdagingen van deze tijd". Ze willen 'tastbare oplossingen'.

Vervolgens kwam Juncker met een zakelijke opsomming van wat de Europese Commissie voor de burgers heeft gedaan en wil doen. Van een einde aan de hoge kosten voor dataroaming in het buitenland tot tweehonderd extra grenswachten naar de buitengrenzen van Bulgarije.

Zo kwam Juncker met het ene na het andere concrete punt op de proppen. Het moet ertoe leiden dat de burgers een Europa krijgen dat hen beschermt, dat hen verdedigt, dat hen sterker maakt ("a Europe that empowers"). En dat in twaalf maanden. Misschien dat Juncker daarom na zijn speech met een half ontknoopte das in zijn stoel hing. Het is allemaal niet niets, want die twaalf maanden vallen niet toevallig samen met een spannend verkiezingsjaar in onder meer Frankrijk, Nederland en Duitsland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234