Zondag 20/10/2019

Reportage Klimaatwet

"Dit is een overwinning, maar we zijn niet naïef": kans op klimaatwet blijft bijzonder klein

Met 500 deelnemers was deze klimaatmars opvallend minder omvangrijk dan vorige edities. Beeld Photo News

Met de stemming in de commissie is een kleine zege behaald door de klimaatbetogers. Maar de weg naar een klimaatwet is nog lang, en de tweederdemeerderheid in de kamer donderdag lijkt onbereikbaar. 

“Ik ben heel blij dat we de eerste veldslag gewonnen hebben”, zegt Anuna De Wever over de stemming in de Kamercommissie om het artikel 7bis van de grondwet te veranderen. Ook al is die dus uitgedraaid in het voordeel van de klimaatbetogers, reden voor een groots feest is er voorlopig nog niet. 

Op donderdag is het aan de volledige Kamer om over een herziening te stemmen. Maar voorlopig botst de herziening nog steeds op een njet van Open Vld, CD&V en N-VA. “Ik weet dat we dat niet gaan halen”, zegt De Wever nog. “Maar we hebben nu nog 48 uur tijd. We gaan zeker contact houden met Open Vld en CD&V.
Be on the right side of history, wil ik hen zeggen. We’re not done yet.” 

Overwinning

Ook aan het Troonplein, waar enkele tientallen activisten sinds zondag verzamelen, blijft het opvallend rustig, wanneer de uitslag wordt bekendgemaakt. “Negen voor, acht tegen”, roept een man op het spreekgestoelte. Ook al weerklinkt er nog eens: “What do we want? Climate justice! When do we want it? Now!” Toch beseffen de meeste betogers dat hun eisen nog veraf zijn. 

“We zijn wel tevreden maar nog niet helemaal voldaan”, zo beschrijft Damien Charles (33) uit het Waalse Chastre het gevoel dat hij aan twee nachten kamperen heeft overgehouden. “Natuurlijk is dit nog niet genoeg”, zegt hij. “En niemand zal hier ook naïef over doen. Maar er is wel een overwinning geboekt. En dat komt echt omdat we zo veel mensen op de been hebben gebracht. Toen we hier zondag aankwamen, hadden we zelfs deze uitslag niet verwacht.” 

Daarmee doelt hij op de Franstalige liberalen, die op de valreep nog hebben beslist om de herziening te steunen. Met die ene stem is er een meerderheid gekomen in de commissie. Maar om de grondwet uiteindelijk gewijzigd te krijgen is er een tweederdemeerderheid nodig in Kamer en Senaat, alsook een meerderheid in elke taalgroep. 

Wat er naar donderdag toe te gebeuren staat, is nog niet helemaal helder. Op enkele passen van het standbeeld van Leopold II – de koning heeft als een gijzelaar al enkele dagen een doek over zijn hoofd – vergadert een groepje jongeren in een cirkel over welke acties ze nog kunnen ondernemen. Maar aan het Troonplein zelf stopt het. Met een kleine overwinning op zak, breken jongeren hun tenten af. 

“De tweede nacht was al aangenamer dan de eerste”, vertelt Charles. “Maar het was erg koud. Tegelijk was het ook hartverwarmend om te zien hoeveel steun we kregen. Mensen kwamen ons ’s ochtends appels, koffie en zelfs pralines brengen. Daaraan zie je ook dat velen de wil delen om iets te veranderen. Verschillende mensen, maar ook verschillende bewegingen, zoals de gele hesjes, zijn ons komen steunen.” 

Volgende legislatuur

Dat is ook wat de deelnemers van de mini-klimaatbetoging willen meegeven. De opkomst – met slechts 500 veel minder dan de massabetogingen van enkele weken terug – was dan wel vrij mager, de boodschap blijft volgens hen wel breed gedragen door het publiek. “De klimaatwet wordt vaak weggezet als een symbool”, vertelt Koen De Graeve, die samen met andere acteurs meeloopt in de manifestatie. “Of die er komt of niet, het is duidelijk dat deze beweging erop zal blijven hameren om iets te doen.”

Ook Greenpeace wil dat er nu iets gebeurt, maar toont zich tegelijk realistisch. “De instrumenten die we nu hebben, blijken toch niet te werken”, zegt Joeri Thijs, de woordvoerder van Greenpeace, die de actie aan het Troonplein mee heeft opgezet. “Daarom moet die klimaatwet er in onze ogen komen. Het is een degelijke tekst die opgesteld is door professoren en juristen. En nu hebben we net een draagvlak en een kans.” 

Als CD&V, N-VA en Open Vld donderdag echter voet bij stuk houden, dan komt er geen klimaatwet. Althans, toch niet in deze legislatuur. Over wat er in de volgende vijf jaar kan gebeuren, daarover beslist de Kamercommissie voor de grondwet woensdag. “Het artikel 7bis van de grondwet kan nu gewijzigd worden, omdat het vorige parlement dat heeft beslist”, zegt Thijs. “Nu moet de commissie beslissen welke artikels van de grondwet er in de volgende legislatuur kunnen opengesteld worden.” 

Artikels van de grondwet openstellen is echter een heikele kwestie. De MR van premier Michel wilde namelijk eerst niet weten van een grondwetswijziging omdat je zo volgens de premier een ‘doos van Pandora’ opent, die het land communautair lam zou kunnen leggen. “Maar voor het klimaat zie je dat dat niet van toepassing is”, zegt Thijs. “De MR is dan ook bijgedraaid. We hopen dat de politiek deze optie open houdt, zodat bij het begin van volgende legislatuur alle kaarten nog op tafel liggen.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234