Donderdag 29/10/2020

AchtergrondMedia

Dit is een bericht van de ‘volksvijand’, wordt steeds vaker gedacht

Tijdens een demonstratie tegen de coronamaatregelen in het Nederlandse Hilversum wordt de Nederlandse publieke omroep verspreider van 'nepnieuws' genoemd.Beeld Joris Van Gennip

De zendwagens van de NOS, de Nederlandse openbare omroep, rijden voortaan incognito rond, na aanhoudende bedreigingen aan het adres van medewerkers. Ook Vlaamse verslaggevers zijn op hun hoede. ‘Soms werkt zo’n zendwagen als een rode lap op een stier.’

“We hadden onze satellietwagen ergens in Gentbrugge geparkeerd. Toen we een broodje gingen eten en terugkwamen, stonden de woorden ‘linkse ratten’ en ‘fake news’ in de wagen gekrast”, vertelt VRT-journalist Riadh Bahri. Het incident dateert van even geleden, maar staat niet alleen. “Het was al de tweede keer dat een satellietwagen beschadigd werd. Zowel op linkse als rechtse betogingen is het vandaag vrij standaard dat je als verslaggever uitgescholden wordt.”

Verbaasd is hij niet over wat er in Nederland gebeurt. De NOS zegt dat journalisten en technici die voor verslaggeving onderweg zijn vrijwel dagelijks geconfronteerd worden met opgestoken middelvingers of scheldpartijen. Daarnaast is er al tegen zendwagens geürineerd, met afval gegooid of worden de wagens zelfs de weg afgesneden of geblokkeerd. Daarom laat de NOS de logo’s van de auto’s verwijderen. “Een nederlaag voor de journalistiek”, geeft Marcel Gelauff, hoofdredacteur NOS Nieuws, grif toe.

Hij heeft het in een statement niet over incidenten, maar over “een structureel probleem”. Bij het Nederlandse meldpunt Persveilig zijn op een jaar meer dan honderd meldingen van agressie tegen journalisten binnengekomen – niet enkel tegen de NOS dus. Een voorbeeld van hoe ver het soms gaat: AD-journalist Chris Klomp kreeg vorig jaar een baksteen door zijn keukenraam gekegeld.

Viruswaanzin

Die proporties neemt het in Vlaanderen niet aan, zeggen zowel de nieuwsdienst van VRT als van VTM. Incidenten met agressie zijn eerder zeldzaam en vaak gelinkt aan “situaties die sowieso al ontvlambaar zijn”, klinkt het. Twee jaar geleden piekten de meldingen bij de VRT even tijdens de protesten van de gele hesjes, maar ook toen ging het op jaarbasis slechts over een tiental incidenten. Logo’s permanent verwijderen is niet aan de orde.

In Nederland wordt vooral gewezen naar geradicaliseerde boeren en activisten van Viruswaanzin, groeperingen die in ons land veel minder draagkracht hebben. Toch leert een rondvraag bij enkele verslaggevers van VRT en VTM dat er wel degelijk gewag wordt gemaakt van “meer wantrouwen” en “minder respect”. Volgens Pol Deltour, voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ), gaat het de verkeerde kant uit. “Fysiek geweld is eerder uitzonderlijk, maar er is een duidelijke toename van verbaal geweld, zoals scheldpartijen en intimidatie.”

De VRT is zich bewust van die problematiek. Nadat een cameraman en een journalist fysiek belaagd werden bij een verslag, zijn er enkele jaren geleden opleidingen gestart over omgaan met agressie. “En nu al gebruiken we soms anonieme wagens, naargelang de opdracht en de buurt. Soms werkt zo’n zendwagen als een rode lap op een stier”, zegt Riadh Bahri.

‘Garantie op agressie’

Een VTM-cameraman zegt dat “draaien in de allochtone gemeenschap in Molenbeek” al jaren een garantie op agressie is. Uit het meldpunt voor agressie dat de VVJ vorig jaar oprichtte, komt nog een andere conclusie naar voren. “De gemelde incidenten zijn vaak in extreemrechtse hoek te zoeken”, zegt Deltour, die onder meer verwijst naar intimidatie tijdens de Mars tegen Marrakesh en de recente manifestatie van Vlaams Belang. In Nederland wordt eveneens in die richting gewezen. Volgens de journalistenvakbond zetten “sommige partijen” de NOS weg als “staatsomroep die niet te vertrouwen is”.

Docent nieuwe media en politiek Ico Maly (Universiteit Tilburg) is bezig met een analyse van berichten in whatsappgroepen voor aanhangers vanDries Van Langenhove (Vlaams Belang) en stelt: “Het idee dat de openbare omroep fake news vertegenwoordigt, is er een normaliteit.”

In Vlaanderen is Dries Van Langenhove (Vlaams Belang-Kamerlid) het uithangbord van dat wantrouwen tegenover klassieke media. In een recente tweet noemt hij de “leugenaars van de MSM (mainstreammedia, MIM)” zelfs “volksvijanden”. Een verslaggever van VTM: “Ik merk steeds vaker dat mensen echt geloven dat wij constant dingen aan het bekokstoven zijn in achterkamertjes.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234