Dinsdag 06/12/2022

NieuwsAfschaffing regionaal nieuws

‘Dit is de enige manier waarop velen lokaal nieuws meekrijgen’: afschaffing regionale ochtendshows blijft nazinderen

Radiopresentatrice Ann Reymen in de studio. Samen met Daan Masset zal zij voortaan elke weekdag te horen zijn tussen 10 en 12 uur op Radio 2. Beeld Dieter Dewulf/Photo News
Radiopresentatrice Ann Reymen in de studio. Samen met Daan Masset zal zij voortaan elke weekdag te horen zijn tussen 10 en 12 uur op Radio 2.Beeld Dieter Dewulf/Photo News

De beslissing van de VRT om de regionale ochtendblokken op Radio 2 te schrappen blijft op weerstand botsen. Moet de VRT mee met haar tijd of verzaakt de omroep op die manier haar kerntaak? ‘Oudere mensen blijven hierdoor in de kou staan.’

Jorn Lelong

‘Zijn ze op hun kop gevallen daar in Brussel?’ ‘Waarom nog meer eenheidsworst op de radio?’ Het nieuws eerder deze week dat VRT de regionale ochtendshows afschaft, stuit op onbegrip op sociale media. Ook heel wat politici lieten zich al horen. Limburgs gouverneur Jos Lantmeeters riep op om de hervorming te boycotten, niet lang daarna lieten de West-Vlaamse gouverneur Carl Decaluwé en zijn Antwerpse collega Cathy Berx weten dat ze niet te spreken zijn over de beslissing. Ook verschillende leden van de Vlaamse commissie Media, zoals Katia Segers (Vooruit) en voorzitter Elisabeth Meuleman (Groen) uitten al kritiek.

Wat verandert er concreet? Tot eind dit jaar kan de Radio 2-luisteraar ’s ochtends tussen 6 en 8 uur luisteren naar Start je dag, een programma dat verschilt per provincie. Vanaf 1 januari 2023 neemt Peter Van de Veire het hele ochtendblok – van 6 tot 9 uur – over met een nationaal programma. Hij zal dan wel in contact staan met lokale verslaggevers in de provincies, het komt er nog steeds op neer dat er na dertig jaar een einde komt aan de 'ochtendkoppeling’ met de focus op de eigen regio.

“Iedereen voelt aan dat de VRT op die manier de voeling met de provincies zal kwijtraken", zegt cabaretier Karel Declercq (65) uit Izegem. Zelf heeft hij veel aan de regionale zenders te danken. “Dankzij die lokale uitzendingen kon ik persiflages maken over de actualiteit of rondgaan met een micro bij mensen in de buurt. De jaaroverzichten die ik nu nog breng, zijn ontstaan in die regionale uitzendingen.”

De laatste jaren voelde hij hoe de kloof met de openbare omroep groter werd. De regionale avondblokken sneuvelden al enkele jaren geleden. “Vandaag krijg je veel vaker het antwoord dat ze je niet kunnen draaien omdat je niet bekend genoeg bent. Als de ochtendshow verdwijnt, vrees ik dat de drempels voor lokale artiesten nog veel hoger worden.”

Vinger aan de pols

Ook Limburgs gouverneur Jos Lantmeeters vreest dat er veel verloren gaat met het afschaffen van de regionale ochtendshow. “Voor veel mensen zijn die ochtendshows een vaste waarde, de directste en soms enige manier waarop veel mensen lokaal nieuws mee krijgen. Vandaag heeft Radio 2 uitstekende reporters die overal vinger aan de pols houden bij lokale verenigingen. Het zorgt ervoor dat mensen met elkaar in contact komen. Ik zie niet hoe een nationale ochtendshow die rol kan opnemen.”

Volgens VRT-woordvoerder Jan Sulmont krijgen de huidige regiopresentatoren van Radio 2 een andere rol binnen de programmatie van de zender. Hij benadrukt ook dat de hervorming geenszins betekent dat het lokale niveau wordt losgelaten. Elke dag zullen nog steeds zeven regionale nieuwsbulletins uitgezonden worden. In het weekend komt er volgens Sulmont zelfs meer aandacht voor lokale items, met de focus op cultuur en toerisme.

“Maar we moeten ook inzetten op digitalisering, voor jong en oud. We merken dat lokaal nieuws op de website en de app vandaag een kwart miljoen bezoekers trekt. Met de hervorming willen we ons lokale nieuws nog beter aan de man brengen op die kanalen.”

De hervorming maakt ook deel uit van het Transformatieplan, waarmee de VRT tegen 2025 jaarlijks 25 miljoen moet besparen en tegelijk aansluiting vinden bij een jonger en multimediaal publiek. Op dat vlak zijn de uitdagingen groot bij Radio 2. Uit onderzoek van Reuters blijkt dat slechts 6 procent van de jongeren minstens drie dagen per week op Radio 2 afstemt, bij de 18-tot 24-jarigen is dat zelfs maar 1 procent. Een kwart van de 55-plussers luistert wel naar Radio 2.

Volgens media-expert Ike Picone (VUB) valt de hervorming in die context best te begrijpen. “In ons land lijkt er weinig draagvlak voor een grote openbare omroep. De VRT moet besparen en dan moeten er harde keuzes gemaakt worden. Door sterker in te zetten op digitalisering, wil de VRT vooral vermijden dat ze over tien jaar moeten concluderen dat ze volledig de aansluiting met de jongere generatie gemist hebben.”

Terloopse mededeling

Toch vindt ook hij het opmerkelijk dat de beslissing bijna terloops werd aangekondigd tijdens een najaarspresentatie van de openbare omroep. “Of dit inderdaad de richting is die de VRT uit moet, had op zijn minst een debat verdiend.”

Dat vindt ook mediaonderzoeker Leen d’Haenens (KU Leuven). “De VRT wil hiermee duidelijk meer aansluiting vinden bij haar doelgroepen. Maar de VRT heeft ook een servicefunctie te vervullen. Lokaal nieuws is cruciaal om mensen te informeren over wat in hun buurt afspeelt en wat de lokale beleidsmakers beslist hebben.”

Bovendien vraagt ze zich af of het wel noodzakelijk is om op elk kanaal op verjonging in te zetten. “Radio 2 is sowieso geen jongerenzender. De oudere mensen die vandaag via Radio 2 te weten komen wat zich in hun buurt afspeelt, dreigen met deze afschaffing een belangrijk informatiekanaal kwijt te spelen.”

Het doet allemaal erg denken aan wat er zich in 2015 afspeelde. Toen lekte de beslissing om de ochtendblokken te schrappen nog voor de raad van het bestuur het kon goedkeuren. Na hevig protest van luisteraars en de provinciegouverneurs werd dat plan opgeborgen.

Nu heeft de raad van bestuur de plannen wel volmondig goedgekeurd en is er overleg gepland met de lokale bestuurders. Maar dat verandert weinig aan de reacties. “Ik ben in gesprek met veel collega’s en de nodige documentatie aan het verzamelen. Ik ga me blijven verzetten”, zegt Lantmeeters.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234