Zondag 17/01/2021

Literatuur

Dit is de beste Nederlandstalige literatuur van 2015

Malva van Hagar PeetersBeeld RV

Wat zijn de beste Nederlandstalige romans, essays, verhalenbundel of dichtbundel van het jaar? De boekenredactie van De Morgen - chef Ann Jooris en Dirk Leyman - grasduinde in de archieven van 2015 en kwam na topberaad tot het volgende voorkeurslijstje van 15, allemaal geselecteerd uit 4 of meer sterrenrecensies. Let wel: de 'best of'- romans staan in alfabetische volgorde. Veel leesplezier!

Stephan Enter - Compassie (uitgeverij Van Oorschot)

"Met veel finesses legt Stephan Enter in Compassie machtsrelaties in de liefde bloot - alsof hij een literair verlengstuk wilde breien aan Rika Ponnets bestseller Blijf bij mij. Zijn plot is bijna ontroerend eenvoudig: boy meets girl - via internet welteverstaan - tot de liefde en het 'commitment' op een groot misverstand afstevenent. Geen vrolijke boodschap brengt Enter, maar ze wordt met een zeker je ne sais quoi geserveerd: de digitale liefde is een mijnenveld en het ideale terrein voor windowdressing. Enter schrijft stijlvast en in trefzekere beelden en demonstreert hoe 'rafelig, morsig, met blinde vlekken en ondoorzichtige intriges' een relatie op de klippen kan lopen." (Dirk Leyman, DM Boeken, 27 mei 2015)

Beeld RV

A.F.Th. Van der Heijden - De ochtendgave (De Bezige Bij)

"Een historische roman over de Vrede van Nijmegen anno 1700? Klinkt stoffig en ver van ons bed. Niet als A.F.Th. van der Heijden er zich mee bemoeit. De ochtendgave is een pageturner vol pittige verwikkelingen, in een roezige, fijngeslepen taal, vol sprekende details. Voeg daarbij ook nog die sensualiteit wanneer het over lichamelijk genot gaat - van drinken en eten tot seks. Het leest allemaal zo soepel, alsof het in het hier en nu plaatsvindt, al ontneemt Van der Heijdens voorkeur voor welluidende archaïsche woorden je meermaals die illusie. Alweer is hij meesterlijk in het boetseren van levendige tableaus met een vaak schalkse ondertoon." (Dirk Leyman, DM Boeken, 9 december 2015)

Beeld RV

Jamal Ouariachi - Een honger (Querido)

*Een honger* draait rond ontwikkelingshulpgoeroe Alexander Laszlo, 'de Nederlandse Bob Geldof', die in 2004 achter tralies belandde wegens misbruik van een van zijn Ethiopische adoptiekinderen. Ouariachi combineert die verhaallijn met een regelrechte lovestory. Een honger is een roman geworden die een stevige thematiek koppelt aan een soepele leesbaarheid, die maatschappijkritisch is maar ook de mooiste pagina's over de liefde bevat die we in jaren lazen." (Marnix Verplancke, DM Boeken, 6 mei 2015)

Beeld RV

Connie Palmen - Jij zegt het (Prometheus)

"Toen Sylvia Plath in 1963 uit het leven stapte, werd haar man Ted Hughes als zondebok aangewezen. Zij was een martelares, hij de moordenaar van een genie. Connie Palmen geeft Hughes een stem en werpt een nieuw licht op het meest besproken huwelijk uit de moderne westerse literatuur. Jij zegt het is een verhaal dat je niet opzij kunt leggen voor de laatste bladzijde gelezen is. Het vat je bij de strot en laat je niet los - alsof je de hele nacht naar een bekentenis van een intieme vriend hebt geluisterd en wankelend terugkeert naar je eigen (bleke) realiteit, dronken, niet van de alcohol, maar van de heftige emotionele reis die je hebt gemaakt." (Annick Vandorpe, DM Boeken, 2 september 2015)

Beeld RV

Elvis Peeters - Jacht (Podium/Vrijdag)

"Sluipenderwijs nemen in het beklemmende Jacht dierenkolonies de menselijke samenleving in de tang. Hand over hand neemt hun bewustzijn toe. Zodanig zelfs dat paarden mee stakingen opzetten, vechthonden als ordehandhavers fungeren en vossen ondergronds waterleidingen en kabels saboteren, tot ze de facto de steden overnemen. Maar wie wint het pleit? Opnieuw poogt Elvis Peeters vastgeroeste visies te ontregelen. Het resulteert in een onheilspellende, suspenserijke roman die je beduusd achterlaat. Alweer schuilt de kracht van zijn proza in zijn kale stijl, die door zijn uitgepuurdheid een maximaal effect sorteert." (Dirk Leyman, DM Boeken, 16 september 2015)

Beeld RV

Hagar Peeters - Malva (De Bezige Bij)

"De Nederlandse dichteres Hagar Peeters (°1972) gaat in haar debuutroman aan de haal met Pablo Neruda. Meer bepaald met zijn dochter. Malva is de van 'vaderliefde verstoken dochter' van de Chileense dichter. Ze overleed op haar achtste, maar Peeters wekt ze opnieuw tot leven, zodat ze de pen van 'de reuzendichter' weer kan oppakken. Handenwringend vraag je je af hoe zo'n plotconstructie goed kan uitpakken zonder in zweverig magisch-realisme te verzanden. Maar Peeters flikt het hem. In een lange, zwierige monoloog met tal van zijsprongetjes en geheime nissen neemt ze de lezer aan de hand. Het mondt uit in een wonderlijke maar tegelijk beheerst gecomponeerde roman." (Dirk Leyman, DM Boeken, 29 oktober 2015)

Beeld RV

Yves Petry - Liefde bij wijze van spreken (De Bezige Bij)

"In Liefde, bij wijze van spreken begeven we ons in het wespennest van een complexe driehoeksrelatie. Petry propt zijn roman vol als een pakhuis, met een gamma aan spitse én weerbarstige ideëen. De onparmantige rondedans van zijn drie hoofdpersonages (de homoseksuele schrijver Alex Jespers en broer en zus Jasper en Kristien Fielinckx) intrigeert vanaf de eerste pagina. Op haast Nabokoviaanse wijze schrijft hij alweer een lucide en prikkelende roman die je uit je comfortzone haalt en stilistisch een waar waagstuk is." (Dirk Leyman, DM Boeken, 21 januari 2015)

Beeld RV

Filip Rogiers - Verman je (uitgeverij Polis)

"Filip Rogiers draait in Verman je diep het mes in de wonde van een gevoelskille samenleving. Voortdurend stuit je op trefzekere formuleringen, getuigend van een messcherp psychologisch doorzicht. Inzichten waar het hoofpersonage Hofman aan ontbreekt. Tot hij beseft dat zijn leven 'een langgerekt vluchtmisdrijf' is geweest. Verman je is een uitstekende roman, die Rogiers met vaste hand naar een navrant einde leidt." (Dirk Leyman, DM Boeken, 14 oktober 2015)

Beeld RV

Christophe Vekeman - Hotel Rozenstok (De Arbeiderspers)

"In de wrangkomische roman Hotel Rozenstok voert Vekeman zichzelf als hoofdpersonage op. De schrijver besluit de pen aan de haak te hangen en zich dan maar van lieverlee in te schakelen op de arbeidsmarkt. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Uiteindelijk moet een zeventiendaags verblijf in het slonzige Hotel Rozenstok in het Nederlandse stadje L. 'herbronning' brengen. Hotel Rozenstok staat garant voor minstens drie keer schuddebuiken van het lachen. Geen courant verschijnsel in een recensentenleven, wees maar zeker. Vekemans stilistisch trapezewerk is dan ook een ware verademing in de Nederlandstalige literatuur." (Dirk Leyman, DM Boeken, 2 september 2015)

Beeld RV

P.F. Thomèse - De onderwaterzwemmer (Atlas/Contact)

"Je hebt schrijvers die telkens hetzelfde boek schrijven. P.F. Thomése is een ander type schrijver. Van literair verfijnd tot grof en bruut, van bloedserieus tot door en door ironisch: zelfs als trouwe lezer weet je nooit van tevoren wat het dit keer zal zijn. Zo ook nu weer. Thoméses laatste roman De onderwaterzwemmer verschilt andermaal van al zijn vorige romans. Ook en niet het minst omdat de schrijver in deze vaderroman alle registers van zijn orgel in één en dezelfde compositie opentrekt." (Jeroen De Preter, DM Boeken, 29 april 2015)

Beeld RV

Beste poëziebundel van het jaar: Erik Spinoy - Nu is al te laat (De Bezige Bij)

"De hele bundel Nu is al te laat (De Bezige Bij) van Erik Spinoy is een soort vertellen zoals dat in de antieke tragedies gebeurde, over het woeden van de wereld, zonder dat iets expliciet getoond wordt. Dat procede levert grote poëzie op, waardoor mijn verbeelding genadeloos geprikkeld wordt. De dichter is de 'stem die het weer een keer probeert.' Erik Spinoys beeldenarsenaal appeleert aan het beeldenarsenaal in ons hoofd, dat oplicht en nooit meer uitdooft." (Paul Demets, DM Boeken, 25 november 2015)

Beeld RV

Beste literaire essaybundel: Christophe van Gerrewey, Over alles en iedereen (De Bezige Bij)

"In Over alles en voor iedereen - vijftig krachtige essays, kritieken en recensies - schudt Christophe Van Gerrewey stevig aan de boom van de kunsten, de media en de letteren. Van Gerrewey argumenteert steekhoudend en zonder pudeur. Hij lokt vaak tegenspraak uit, zijn onderwerpen steeds op galante wijze verbindend met de wereldliteratuur. De stukken bestrijken de meest uiteenlopende onderwerpen - van de architectuur van Neutelings Riedijk Architecten tot het theaterwerk van Jan Fabre, van cartoonist GAL tot basketballer Michael Jordan. Toch gaat het leeuwendeel naar de literatuur, van Gustave Flaubert en George Orwell tot A.F.Th. van der Heijden, Hugo Claus, Arnon Grunberg et les autres." (Dirk Leyman, DM Boeken, 15 april 2015)

Beeld RV

Beste korte verhalenbundel: 'De verhalen' van L.H. Wiener (Atlas/Contact)

"Door je uitgever bij leven vereerd worden met een vuistdikke verzameling van al je verhalen? Dat geschenk valt weinig auteurs te beurt, maar mag ook de lezer bijzonder blijmoedig stemmen. Ter gelegenheid van zeventig jaar Lodewijk Henri Wiener bundelde Atlas/Contact alle verhalen uit vijftig jaar schrijverschap. Goed voor 95 titels en 1.140 pagina's. Wieners oeuvre is doordesemd van literatuur en vooral meer onverbloemd autobiografische gedeelte toont hij zijn volstrekt unieke blik op de wereld. Al flakkert er dan veel woede, teleurstelling en soms bijtende ironie op, toch treft de nuchtere vormbeheersing waarmee Wiener zijn ongemeen sterke verhalen in het gareel houdt." (Dirk Leyman, DM Boeken, 1 april 2015)

Beeld RV

Beste literaire biografie: Arjen Fortuin, Geert van Oorschot, uitgever (Van Oorschot)

"Subtiele, uitstekend geresearchte biografie van een van de kleurrijkste uitgevers van Nederland, vol inzichten in het vak en smeuïge anekdotiek. De energieke, luidruchtige Van Oorschot was uitgever en vaak ook ontdekker van coryfeeën als Gerard Reve, W.F. Hermans M. Vasalis, Rutger Kopland en J.J. Voskuil. Met de Russische bibliotheek zette hij zijn uitgeverij voorgoed op de kaart. Maar met zijn temperament reed hij zichzelf vaak in de wielen. (Dirk Leyman, recensie in DM Boeken begin 2016)

Beeld RV

Beste Nederlandstalige reisverhalenbundel: Tommy Wieringa, Honorair Kozak (De Bezige Bij)

"Tommy Wieringa schreef met Honorair kozak een subliem reisboek. De verhalen spelen zich af in de driehoek tussen Addis Abeba, Odessa en Aruba en hebben met elkaar gemeen dat ze de lezer op lichtvoetige maar diepmenselijke wijze ter bestemming brengen. 'Waar je ook bent, kijk rond alsof je in de schatkamers van het Vaticaan bent.'" (Koen Vidal, DM Boeken, 4 november 2015)

Beeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234