Woensdag 12/05/2021

Dissidente stemmen kunnen beter zwijgen in Israël

Professor dreigt werk te verliezen door te pro-Palestijnse houding

Brussel

Eigen berichtgeving

Ayfer Erkul

Wie zich dezer dagen in Israël te positief opstelt tegenover de Palestijnse zaak kan dat beter niet te luid doen. Dissidente stemmen worden niet meer getolereerd. Zo dreigt nu een gerenommeerde Israëlische professor van de universiteit van Haifa verwijderd te worden, omdat hij de boycot van Israël steunde. "Een McCarthyaanse charade", noemt hij de huidige gang van zaken in een open brief, naar de grootscheepse communistenjacht van McCarthy in de Verenigde Staten van de jaren vijftig.

Ilan Pappe, professor politieke wetenschappen aan de faculteit van de geschiedenis van het Midden-Oosten, is een van de 'nieuwe historici' in Israël die aan de hand van archiefmateriaal een ander beeld schetsen van de zionistische mythe die de onafhankelijkheidsstrijd van Israël is geworden.

Eind 1998 maakte een van zijn studenten, Teddy Katz, de scriptie 'De exodus van de Arabieren uit de dorpen aan de voet van de zuidelijke Carmelberg'. Het werk gaat over Tantura, een dorp waar volgens Katz gedurende de onafhankelijkheidsoorlog van Israël in 1948 tijdens een massamoord zo'n tweehonderd Arabieren werden afgeslacht.

Katz schrijft, citerend uit persoonlijke verhalen van Arabische ooggetuigen en Israëlische veteranen, dat de Alexandroni Brigade hiervoor verantwoordelijk was. Aanvankelijk gebeurde er niets en kreeg Katz zelfs een hoge score voor zijn scriptie. Tot een Israëlische krant in januari 2000 delen uit het werkstuk publiceerde.

Veteranen van de Alexandroni Brigade, destijds deel van het Israëlische leger, reageerden verontwaardigd en dienden een klacht in tegen Katz. De zaak haalde het Israëlische Hooggerechtshof. De moe getergde Katz trok uiteindelijk zijn verklaringen en zijn scriptie in.

Ilan Pappe bleef zijn student steunen, ook toen eind 2001 aan de universiteit van Haifa een comité werd opgericht om de scriptie opnieuw te evalueren. Dat comité verklaarde Katz' onderzoek nietig en droeg hem op om een nieuw werk af te leveren als hij ooit zijn diploma wilde halen. Dat gebeurde niet meer: gedemotiveerd ging Katz persoonlijk onderdoor aan de hele kwestie.

Zijn steun aan Katz breekt Pappe nu zuur op, maar ook zijn recente kritische uitlatingen tegenover de Israëlische regering en zijn roep om een boycot droegen bij aan zijn huidige situatie. Tien dagen geleden kreeg Pappe een bevel om zichzelf nader te verklaren voor een disciplinaire commissie van zijn universiteit. De decaan van de faculteit menswetenschappen, die optrad als procureur, vond dat de commissie al haar autoriteit moest gebruiken om Pappe uit te sluiten.

"De reden waarom zo lang gewacht werd, is dat nu de tijd rijp is", schrijft Pappe in zijn open brief, die op het internet werd gezet. "Nu is de tijd rijp om ook academische kringen in Israël het zwijgen op te leggen. Ik denk dan vooral aan mijn Israëlische collega's van Palestijnse afkomst."

Het is een vreemde situatie in een land dat prat gaat op zijn vrije meningsuiting. Onlangs verviel zangeres Yaffa Yarkoni ook in ongenade bij de Israëli's, net om dezelfde reden. Dat terwijl de zangeres jarenlang aan het front had gezongen voor de Israëlische soldaten. Maar toen ze kritiek uitte op de huidige acties van Israël in de Palestijnse gebieden, werd ze een paria. Ook Yossi Beilin, ooit minister en onderhandelaar bij de Oslo-akkoorden, viel hetzelfde lot te beurt. Beilin, tegenwoordig een vooraanstaand vredesactivist, liep twee weken geleden mee in de grote vredesmars in Tel Aviv en riep op tot terugtrekking van de Israëlische troepen. Hij kreeg het aan de stok met de academische wereld. Toen professoren aan de Ben Gurion Universiteit ontdekten dat hij er een lezing zou geven, startten ze prompt een petitie, die werd ondertekend door 43 academici. De lezing kon nipt plaatsvinden, maar de ooit zo populaire politicus werd wel persona non grata.

"Het vonnis is al geveld", denkt Pappe ondertussen. In een eerlijk proces gelooft hij niet "door de procedures die er in het verleden al plaatsvonden in gelijkaardige zaken. Bovendien wil ik geen deel uitmaken van dit McCarthyaans schijnvertoon."

Op rechtstreekse steun van collega's durft Pappe niet te hopen. "Die hebben, om begrijpelijke redenen, altijd het gevoel gehad dat ze niet veel konden doen om mij te helpen zonder hun eigen positie aan de universiteit in gevaar te brengen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234