Donderdag 29/10/2020

Standpunt

Dissident Jan Peumans verdient veel respect

Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

Zelden heeft een politicus een zo overtuigend pleidooi gehouden voor de particratie als Louis Tobback (sp.a) ooit deed in deze krant. 

Dat volksvertegenwoordigers hun eigen overtuiging opzijzetten voor het partijbelang is juist goed, betoogde de oude heer Tobback twee jaar geleden in een interview. “Het kan zijn dat mijn partij dingen doet waar ik het niet mee eens ben, maar dat ik het toch de moeite niet vind om daarvoor een breuk te maken, omdat het groter geheel belangrijk is.”

Tobbacks pleidooi is een variant op het klassieke onderscheid dat de Duitse socioloog Max Weber maakt tussen de ‘ethiek van de overtuiging’ en de ‘ethiek van de verantwoordelijkheid’. Politici moeten hun individuele geweten op pauze kunnen zetten om op termijn een hoger, waardevoller doel te bereiken.

Het probleem met de in se correcte stelling van Weber is dat ze vaak misbruikt wordt om interne kritiek het zwijgen op te leggen. Autoritaire leiders van het type Tobback destijds of Bart De Wever (N-VA) nu houden niet van dissidenten.

De kleren van de keizer

Dissidentie is nochtans van wezenlijk belang in een partij. De dissident is het kind dat durft vaststellen dat de keizer geen kleren aanheeft. Hij is het die de leider durft confronteren met de vraag wat nog dat hogere doel is waarvoor telkens het geweten opzijgezet dient te worden.

Daarom dient de N-VA en de levende Vlaamse democratie in het algemeen iemand als Jan Peumans te koesteren. Jan Peumans is geen individualist, zoals een Hermes Sanctorum of Hendrik Vuye die zichzelf te snel buitenspel zetten. Hij is ook geen carrièrist van het type Pieter De Crem of Hendrik Bogaert, wier gewetensnood met een toffe ministerpost te lenigen valt.

Met een historische krachttoer heeft Bart De Wever de N-VA opgetild van een zweeppartijtje in de marge tot de dominante politieke kracht in het land. Hij heeft dat gedaan door zijn partij een rechts-liberaal, conservatief en exclusief identitair gelaat te geven. Nu de communicatie en strategie almaar feller naar rechts overhellen, is het belangrijk dat iemand opstaat en de eenvoudige vraag stelt: 'En wat is ook alweer dat hoger belang dat door die harde taal gediend wordt?'

Als rechts machtsblok is N-VA een partij van schrille contradicties geworden. Van enerzijds (terecht) Catalaans verzet aanmoedigen en anderzijds elke vorm van sociaal protest criminaliseren; van enerzijds Vlaamse ontzuiling en anderzijds onstilbare Belgische machtshonger; van enerzijds Vlaamse emancipatie en anderzijds het arrogant natrappen naar al wie in nood verkeert. Het is moedig dat Jan Peumans die tegenstellingen durft blootleggen.

Peumans spreekt niet vanuit een persoonlijke frustratie, al zullen de partijfluisteraars hem wel in dat frame duwen. Hij spreekt als averechtse partijmilitant die nog weet waar de letters ‘VU’ voor staan. Dat hij op dit moment zijn overtuiging wel laat spreken, verdient veel respect. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234