Dinsdag 17/09/2019

Disney klimt op de barricaden

Het homoseksuele personage in Beauty and the Beast zorgt voor ophef. Maar het is niet de eerste keer dat Disney zijn films een progressieve facelift geeft. Feminisme, diversiteit, ecologie: de films uit uw jeugd zijn politiek geworden. Lieven Trio

VAN DOM BLONDJE TOT STRIJDBARE VROUW

Alice in Wonderland (2010)

Tim Burton vatte zijn remake van Alice in Wonderland veeleer op als een sequel van de gelijknamige Disney-film uit 1951. Nu was dat origineel niet erg conservatief - weinig kinderfilms maken zo goed reclame voor psychedelische drugs - maar het hoofdpersonage was wel een passief blondje zonder veel karakter.

Bij Burton is dat wel even anders. We zien hoe Alice op het punt staat uitgehuwelijkt te worden, maar uiteindelijk beslist om - letterlijk - een andere koers te varen: ze verkiest het ruime sop boven een liefdeloos huwelijk, en neemt het zeevaartbedrijf van haar overleden vader over. Ook in Wonderland staat ze haar mannetje: Alice ontpopt zich daar tot een geharnaste krijger die eigenhandig een monster - en het traditionele rollenpatroon - afslacht.

VROUWEN REGELEN HUN ZAAKJES ONDER ELKAAR

Maleficent (2014)

Deze nieuwe interpretatie van Sleeping Beauty zet de oorspronkelijke Disney-film volledig op zijn kop: het sprookje wordt nu verteld vanuit het standpunt van de boze heks Maleficent, en die blijkt eigenlijk lang niet zo slecht te zijn. Het cliché van de vileine vrouw dat mannelijke schrijvers zo graag in stand hielden, gaat op de schop. We ontdekken dat Maleficent als jonge vrouw het slachtoffer werd van een man die haar meelokte naar het bos, haar drogeerde met een middeleeuwse variant van rohypnol en ten slotte haar vleugels afknipte: volgens velen een metafoor voor verkrachting.

De vloek die Maleficent over Doornroosje uitspreekt, is haar wraak - het arme kind is de dochter van haar aanrander. Maar de heks slaagt erin haar haar trauma te overwinnen, krijgt haar vleugels terug en kust Doornroosje zelf uit haar eeuwige slaap. De prins op het witte paard zit stilaan zonder werk.

STRIJDEN TEGEN DE GEMENE HOUTHAKKER

Pete's Dragon (2016)

Het origineel uit 1977 ging over de vriendschap tussen een jongen en een draak. Schattig, maar de film kon wel wat meer fond gebruiken. Regisseur David Lowery had dat goed begrepen toen hij aan zijn remake begon: hij transformeerde Pete's Dragon tot een ecologische fabel.

De groene kleur van de zachtaardige draak Elliot staat anno 2016 meer dan ooit symbool voor de natuur. De slechterik van dienst is niet langer een kwakzalver die Elliot wil vangen voor medicinaal gebruik, maar een houthakker die de natuurlijke habitat van de draak wil kappen. Gelukkig leert Elliots kleine vriend Pete de volwassenen om de natuur met meer ontzag te behandelen, en zelfs de magie ervan in te zien.

IEDEREEN HAPPY IN DE MULTICULTURELE JUNGLE

The Jungle Book (2016)

Rudyard Kipling, auteur van de verhalenbundel The Jungle Book (1894), staat tegenwoordig bekend als een koloniaal eerste klas, en ook de tekenfilm van Disney uit 1967 wordt vandaag als behoorlijk racistisch beschouwd. Zo lijkt de bewondering van apenkoning Louie voor mensenkind Mowgli een bedenkelijke weerspiegeling van de machtsverhoudingen tussen blank en zwart, en pleit de film uiteindelijk zelfs voor een vorm van segregatie: pas wanneer Mowgli, die in de jungle opgevoed werd door wolven, terugkeert naar zijn eigen soort, kan de rust wederkeren.

In de remake draait regisseur Jon Favreau die boodschap 180 graden om: Mowgli blijft bij de dieren wonen, maar mag zich onder de wolven wel als mens gedragen. Assimilatie is niet nodig, diversiteit blijkt zelfs een verrijking in deze moderne, multiculturele jungle.

EVEN GING HET MIS

Cinderella (2015)

Assepoester staat traditioneel synoniem voor 'passieve huissloof': in de oorspronkelijke Disney-film uit 1950 kon ze alleen maar wachten tot de prins haar van haar onhebbelijke stiefzussen kwam redden, en in Kenneth Branaghs remake wordt dat er nauwelijks beter op.

De nieuwe Assepoester herhaalt tot in de treure haar mantra 'Hou moed en wees lief'. Maar accurater zou zijn: 'Doe helemaal niets en laat over je heen lopen'. Heel wat feministen waren dan ook niet te spreken over de film, en hekelden ook de zandlopertaille van hoofdrolspeelster Lily James.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234