Donderdag 01/10/2020

Albumrecensie

'Dirty Computer' van Janelle Monáe: Pussygrabbers in het kruis getast

Beeld ANP Kippa

Op haar derde plaat wentelt Janelle Monáe zich wulps in mainstreampop en kwilzilveren queerness. Terloops tackelt ze bange bleekscheten en chauvinistische zwijnen.

Goedgemutste, fijngetrimde zwarte pop lijkt centraal te staan op Dirty Computer, het derde album van Janelle Monáe. De refreinen zijn glashelder en meezingbaar, de beats doordacht funky of onbezonnen springerig. Synths, elektronica en samples krijgen de bovenhand, nu en dan giert voorzichtig een elektrische gitaar door het zwerk van Monáes sprookjesachtige landschappen. Weg is het geflirt met afrobeat, weg zijn de aan jazz schatplichtige akkoordenprogressies en het gestoei met technische virtuositeit. Waar is de buitenaardse freak van in de begindagen gebleven?

Dirty Computer keert zich resoluut af van de bruisende, barokke soul op debuut The ArchAndroid of van de overspannen futuristische R&B van opvolger The Electric Lady. Monáe verandert zichzelf nadrukkelijk in een popzangeres met hitparadeambities, op haar eigen kleurrijke wijze weliswaar. Met haar vlijmscherp geproducete high tech-popgeluid gaat immers een sociopolitiek engagement gepaard dat je eerder verwacht bij weerbarstige indiezangeressen als Solange of St.Vincent. Heeft Monáe haar sound opzettelijk versimpeld om haar maatschappijkritiek mee te verpakken?

Vaginamonoloog

Hier en daar komt ze onbeschroomd militant uit de hoek, zoals in hiphoptrack 'Django Jane', een eerbetoon aan black power en Afro-Amerikaanse trots. "They been trying hard just to make us all vanish / I suggest they put a flag on a whole 'nother planet”, spuugt ze bitsig. De woede en verontwaardiging zijn die van Kendrick Lamars 'The Blacker The Berry', alleen verheft Monáe zich als een onaantastbare zwarte koningin boven het strijdgewoel. Om een strofe later het machismo anno #MeToo pootje te lappen: "Let the vagina have a monologue / Mansplaining, I fold 'em like origami / What's a wave, baby? This a tsunami." Janelle versus chauvinistische zwijnen: 1 - 0.

In het door Pharrell Williams verfraaide 'I Got The Juice' keert ze de rollen om en achtervolgt ze de loopse honden die van haar een lustobject willen maken. "I got juice between my thighs", croont ze krols, evenals "If you try to grab my pussy, this pussy grab you back". Trumps kleine, begerige handjes die tot moes worden vermalen door Janelles stalen, kogelvrije dijen: het is een fantasie waarin we ons graag wentelen. Yeah, we're weird that way.

Mon
áes liedjes over mistige seksuele oriëntering raken niet verwonderlijk een gevoelige snaar, omdat ze erg listig omspringt met haar eigen genderidentiteit - een trucje dat ze van haar mentor Prince heeft geleerd. In de briljant geproducete minimalistische electrotrack 'PYNK' laten Monáe en collega Grimes hoe dan ook weinig aan de verbeelding over. "Pynk, like your fingers in my… maybe / Pynk is the truth you can't hide / Pynk, like your tongue going round… baby." Yep, als die hit in wording straks tijdens het ontbijt door de keuken schalt, zult u uw koters een en ander mogen uitleggen. Wij waren wat graag een vlieg op de muur geweest.

Dirty Computer - Janelle MonaeBeeld rv

Rolmodel

Elders springt Monáe cryptischer om met haar ontboezemingen. "It's like I'm powerful with a little bit of tender", zingt ze in de flashy funktrack 'Make Me Feel'. "An emotional, sexual bender." Het is een botergeil, retestrak poppareltje met een rinkelende gitaarriff die aan 'Kiss' van Prince doet denken, wat niet mag verwonderen omdat de betreurde paarse popster eraan meeschreef. Of Monáe écht een relatie heeft met de actrice Tessa Thompson die in de videoclip van het liedje meespeelt? Of zij nu gay, bi, tri of non-binary is, dat leest u ongetwijfeld op TMZ of bij Perez Hilton. Ons zal het een zorg wezen, vooral omdat Monáes boodschap draait om wederzijds respect en de geneugten van de romantische liefde, ongeacht het stempeltje dat de buitenwereld op je drukt.

Toegegeven, Monáe zou wél een fantastisch queer-rolmodel kunnen zijn: beroemd, Afro-Amerikaans, intelligent, sexy, uiterst fashionable, kunstzinnig. Laten we op dat vlak wat geduld met haar hebben. Dirty Computer is in eerste instantie een steengoede popplaat. Sommige liedjes zijn simpelweg om bij weg te smelten, zoals het tedere 'Don't Judge Me' (wat een song, wat een stem!). We tellen slechts één miskleun: de pathetische afsluiter 'American', een hyperactief huppelnummertje over hoe de zangeres zich ondanks alles toch nog Amerikaans voelt. Ach, niemand is volmaakt.

Koester haar!

Dirty Computer is nu uit bij Warner.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234