Donderdag 21/10/2021

Onderwijs

Directeurs streng over eigen school: "Ooit stort hier een gebouw in"

null Beeld © Yann Bertrand
Beeld © Yann Bertrand

Onvoldoende voorbereid op de 21ste eeuw. Zo streng oordelen de meeste directeurs over hun eigen school. De vaak verouderde gebouwen zijn niet energiezuinig, de klassen zitten te vol en het onderhoud is te duur.

De staat van de Vlaamse en Brusselse schoolgebouwen is allicht de grootste erfenis die Hilde Crevits (CD&V) als minister van Onderwijs moet meetorsen. Er is circa 4,7 miljard euro nodig om de wachtlijsten weg te werken. Het lijkt daarom een meevaller dat de kwaliteit van de scholen de voorbije vijf jaar nagenoeg stabiel is gebleven. Dat blijkt uit de tweede Schoolgebouwenmonitor, een bevraging van het Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (AGIOn) bij schooldirecteurs uit alle onderwijsnetten, die gisteren in de onderwijscommissie in het Vlaams Parlement werd voorgesteld.

Toch zijn juichberichten niet op zijn plaats. Te vaak zijn de gebouwen verouderd: zo dateert 30 procent van voor 1950 en is amper 6 procent na 2008 gebouwd. Het aantal containerklassen is oververtegenwoordigd. "Van het totale park is 9 procent voorlopige units", zegt AGIOn-stafmedewerker Geert Leemans. "Bijna de helft daarvan stamt uit 1990 of vroeger. Zij bestaan dus veel langer dan de bedoeling is."

undefined

Instabiel

Over het algemeen geven de directeurs hun eigen gebouwen een nipte voldoende. Maar die score neemt af als wordt gekeken hoe voorbereid de scholen zijn op 21ste eeuwse uitdagingen. Daarmee doelt AGIOn onder meer op multi-inzetbaarheid van ruimtes, kostenefficiëntie, toegankelijkheid voor mensen met een handicap en energiezuinigheid. Zo heeft 38 procent van de scholen geen drempelvrije toegang en maakt slechts 1,5 procent gebruik van alternatieve energie. Wat betreft isolatie van vloeren, muren en plafonds is de situatie nog zorgwekkender.

Daar blijft het evenwel niet bij. In iets meer dan een tiende van de scholengroepen is er niet of amper voldaan aan de algemene veiligheid van de gebouwen. Bijna even vaak is de constructie (7 procent) volgens de directeurs zelfs instabiel. Tegelijkertijd zitten de lokalen (over)vol en hebben vier op de tien scholen geen aparte ruimtes voor gespecialiseerde vakken als ICT of muziek.

"De afgelopen jaren zijn onze directeurs bewust van gemaakt van de nood aan comfort en energiezuinigheid", zegt Dirk Vanstappen, directeur investeringen bij de katholieke koepel VSKO. "Dat zal er ten dele voor hebben gezorgd dat de perceptie negatiever is dan vijf jaar geleden. Er is veel geld nodig om te overleven en nog meer om het tij te keren. Want op dit moment zijn we niet in staat om kwaliteitsvol onderwijs aan te bieden in goede gebouwen. Het is cynisch, maar als het zo doorgaat, dan zal er ooit een grote calamiteit, zoals de instorting van een schoolgebouw, gebeuren."

Boel proberen recht houden

Een uitspraak die veel directeurs zullen beamen. De afgelopen vijf jaar is vanuit de overheid 567 miljoen euro aan bouwprojecten toegekend. Vaak gaat het om dringende investeringen kleiner dan 250.000 euro, die uiteindelijk voor minder kwaliteitswinst zorgen. Verwonderlijk is dat niet, aangezien scholen zelf een deel van de kosten moeten dragen en een ruime meerderheid naar eigen zeggen over onvoldoende geld beschikt. Daarbij eisen ook de schoonmaak- en energiekost een hoge tol.

"Een investering in energiezuinigheid rendeert op lange termijn, maar daarvoor moet eerst geld worden vrijgemaakt", zegt Vanstappen. "Jaarlijks krijgen we een derde van de benodigde middelen, wat ervoor zorgt dat de achterstand blijft toenemen. In andere sectoren zou het personeel op straat komen en het werk neerleggen. We hadden ook gehoopt op een inhaaloperatie, maar dat is er niet van gekomen. Nu belooft de Vlaamse regering tegen het einde van deze legislatuur extra geld. Tot die tijd proberen wij de boel recht te houden."

Crevits stelt dat de monitor de grote nood aan investering toont. "Er wordt intens gewerkt aan het masterplan scholenbouw, waarmee we verder tegemoet willen komen aan de nood aan nieuwe of vernieuwde gebouwen. Bovendien worden er de volgende jaren minstens 200 nieuwe gebouwen gerealiseerd via het programma 'Scholen van morgen'."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234