Zaterdag 08/08/2020

AchtergrondCrisisbeheer

Directeur-generaal Volksgezondheid: ‘Bij een tweede coronagolf zit er beter één piloot in de cockpit’

Pedro Facon: ‘In Duitsland hebben ze ook deelstaten, maar kan de federale overheid finaal wel beslissen.'Beeld Francis Vanhee

De aanpak van corona in de Vlaamse woon-zorgcentra is niet alleen belemmerd door getreuzel, maar ook door geldingsdrang van de Vlaamse overheid. Dat stelt de directeur-generaal bij de FOD Volksgezondheid Pedro Facon. ‘We boden Vlaanderen op een bepaald moment aan om de crisis in de woon-zorgcentra te coördineren, maar onze hulp werd vlakaf geweigerd.’

Aan de vooravond van de Vlaamse feestdag kwam een federale topambtenaar de Vlaamse overheid een bolwassing geven. “Bij een tweede golf van corona in ons land zou er beter maar één piloot in de cockpit zitten”, zuchtte Pedro Facon gisteren ergens halfweg zijn getuigenis in de commissie die de coronacrisis in de woon-zorgcentra onderzoekt. De baas van de FOD Volksgezondheid ergerde zich de voorbije maanden naar eigen zeggen blauw aan de eindeloze discussies over bevoegdheden en de geldingsdrang van de deelstaten. “Waarom organiseren we ons tijdens de volgende crisis niet zoals in Duitsland? Daar hebben ze ook deelstaten, maar kan de federale overheid finaal wel beslissen.” 

Facon is ervan overtuigd dat het op die manier vlotter zou lopen. Nochtans schermden Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) en minister-president Jan Jambon (N-VA) de voorbije maanden vaak met het argument dat veel fouten of vertragingen hun oorsprong vonden bij het federale niveau. Facon trachtte die paraplu aan stukken te trekken. Hij gaf daarvoor verschillende voorbeelden. “Dat er geen federale noodvoorraad aan mondmaskers was voor de woonzorgcentra? Evident, want de woonzorgcentra zijn een Vlaamse bevoegdheid en iedere overheid moet voorraden aanleggen voor zijn eigen instellingen.” 

Vlaanderen bleef echter tot begin maart wachten op aanvoer vanuit een federale voorraad die niet bestond. Ook voor het contactonderzoek heeft Beke volgens Facon onterecht gewacht op de federale overheid. “Vlaanderen heeft die bevoegdheid al sinds 1980.” Beke verklaarde eind april nochtans dat hij ‘verontwaardigd’ was toen hij vernam dat hij verantwoordelijk was voor het opzetten van het contactonderzoek. Microbioloog Emmanuel Andrè – ook aanwezig in de commissie – onderstreepte dat er kostbare tijd is verspild: “Men had weken vroeger aan het contactonderzoek kunnen beginnen.”

Samenwerking geweigerd

Het absolute toppunt van de geldingsdrang van de regio’s was volgens Facon het moment waarop ze een uitgestoken hand van de federale overheid vlakaf weigerden. “Op 27 maart hebben we in de Risk Management Group een reeks aanbevelingen opgesteld om de crisis in de woon-zorgcentra aan te pakken. We wilden dat vanuit het federale niveau ook graag coördineren, maar dat werd geweigerd. Ik betreur dat. Op 6 april is de nota zelfs resoluut van tafel geveegd. Men wou absoluut dat de woon-zorgcentra via de regio’s werden gecoördineerd. Ik vond dat geen goed idee. Want wat gebeurde er? Wallonië, Brussel en Vlaanderen begonnen elk hun eigen teststrategie te ontwikkelen. Ook de registratie van de covid-cijfers deden ze elk op een andere manier. Volgens mij kon dat beter georganiseerd worden via een interfederale werkgroep zodat er wat eenheid ontstond. Ik heb dat op 9 april nogmaals aangereikt als oplossing, maar het is geweigerd. Jammer.” 

De getuigenis van Facon schetst geen fraai beeld van de samenwerking tussen de verschillende beleidsniveaus in ons land. Al lijkt het erop dat het gekibbel zich tijdens de crisis voornamelijk heeft afgespeeld tussen de politieke beleidsmakers en minder tussen de ambtenaren. Dat getuigde alvast Karin Van Mossevelde, CEO van zorgorganisatie i-Mens, die mee in de Vlaamse Task Force voor de woon-zorgcentra zat. “Veel Vlaamse ambtenaren hebben keihard en goed gewerkt. Als het uiteindelijk niet efficiënt liep, dan moet je misschien vooral kijken naar de top. Naar wie de leiding had en wie de definitieve beslissingen nam.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234