Donderdag 17/10/2019

Directe confrontatie tussen aartsvijanden Iran en Israël dreigt

Israelisch premier Benjamin Netanyahu tijdens zijn wekelijkse kabinetsvergadering in Jeruzalem. Beeld AFP

De aartsvijanden Israël en Iran komen in het Syrische strijdperk steeds dichter tegenover elkaar te staan. Iran dreigde dinsdag met vergelding voor een Israëlische luchtaanval op een militaire basis in Syrië, maandag in alle vroegte. Zeven Iraniërs zijn daarbij volgens de regering in Teheran omgekomen.

Israël heeft volgens premier Benjamin Netanyahu in het verleden al ‘tientallen doelen’ in Syrië beschoten, maar ‘nu is er sprake van een directe confrontatie met Iran’, schreef de krant Haaretz.

Iraanse militairen hebben zich de afgelopen jaren op tal van Syrische legerbases gevestigd. Onder de doden van maandag was zelfs een officier van de Revolutionaire Garde, het militaire elitekorps van Iran. Naast Rusland is Iran de andere militaire pilaar waarop het regime van de Syrische president Bashar al-Assad rust: met advies en manschappen heeft Teheran zijn oude bondgenoot in Damascus in het zadel gehouden tijdens de zeven jaar durende burgeroorlog.

De beschieting van legerbasis Tiyas speelt zich af tegen de achtergrond van berichten over een zoveelste gifgasaanval van het Syrische bewind op eigen burgers. Israël constateerde verontrust dat Syrië kennelijk nog steeds over chemische wapens beschikt, en zelfs in staat is die te produceren. De grootste angst van Israël is wellicht dat chemische wapens in handen vallen van Hezbollah-strijders en Iraniërs die oprukken richting de Israëlische grens. In Israëlische militaire kringen wordt al gesproken over ‘de eerste noordelijke oorlog’, waarin Israël zowel aan de grens met Syrië als Libanon ten strijde trekt.

Drones

Israël volgt de uitbreiding van de Iraanse stellingen met argusogen. Jarenlang hebben de Iraanse leiders met de vernietiging van Israël gedreigd. Iran beschikt over drones die het Israëlische luchtruim kunnen binnendringen – zoals in februari bleek. De onbemande toestellen kunnen met wapens uitgerust worden. Ook kunnen de door Iran bewapende strijders van de fundamentalistische Hezbollah-beweging vanuit Syrië of Libanon raketten afvuren op Israël. Het Israëlische leger heeft herhaaldelijk konvooien op Syrische bodem beschoten die geavanceerde wapens voor Hezbollah zouden vervoeren.

Volgens Israëlische inlichtingendiensten beschikt Hezbollah over meer dan 100.000 raketten. Het arsenaal is met Iraanse steun opgebouwd sinds de tweede Libanese oorlog tussen Hezbollah en Israël, in 2006. Het strijdperk was zuidelijke Libanon, de bakermat van Hezbollah. Sinds het begin van de Syrische burgeroorlog in 2011 trokken duizenden Hezbollah-strijders naar Syrië, waar ze zich schaarden zich aan de kant van Assads leger.

Een nieuwe oorlog met Hezbollah zal ‘onherroepelijk leiden tot de vernietiging van Libanon’, zegt de vooraanstaande Israëlische commentator Ben-Dror Yemini. ‘Israël zal niet dulden dat de ‘radicale islam’ zich uitbreidt nabij zijn grenzen.’ Hezbollah is niet alleen de dominante militaire factor in Libanon, maar speelt ook een belangrijke politieke rol in het land.

Volgens Yemini kon Iran extra steun bieden aan Hezbollah en andere terroristische groeperingen in het Midden-Oosten dankzij de versoepeling van sancties tegen het land. Miljarden dollars en euro’s stroomden richting Teheran sinds het internationale akkoord van 2015, dat is bedoeld om de nucleaire aspiraties van Iran een halt toe te roepen. Israël heeft dat door de Amerikaanse president Barack Obama gesloten akkoord nooit zien zitten.

Mijnenveld

Hoe hard Israël wil handelen tegen Iraanse aanwezigheid in Syrië is onduidelijk. Een interventie ligt minder voor de hand, omdat Israël zich nooit in het politieke en militaire mijnenveld heeft willen begeven. Naast Iraniërs opereren er Turkse en Russische troepen, en er is de door de VS geleide internationale coalitie die de terreurgroep IS bestrijdt, zowel vanuit de lucht als op de grond.

President Donald Trump heeft onlangs gezinspeeld op terugtrekking van Amerikaanse troepen, en dat heeft de onrust van de Israëli’s doen toenemen. Het versterkt de macht van Iran.

Cruciaal voor Israël is de relatie met Rusland, de facto de machtigste speler in Syrië. Rusland stelde Israël verantwoordelijk voor de aanval op de luchtmachtbasis. Maar felle kritiek bleef uit. Wel beklaagde Moskou zich erover niet tevoren geïnformeerd te zijn, ook al hebben Rusland en Israël een hotline voor zulke gevallen. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet dinsdag weten dat de Israëlische ambassadeur is ‘uitgenodigd’ voor een gesprek – niet ‘ontboden’, wat een veroordeling inhoudt.

Iraanse bases in Syrië.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234