Woensdag 25/11/2020

Dinosaurussen urineren niet

DOCUMENTAIRE

Gisteren werd de tweede aflevering van de spectaculaire BBC-dinosaurusserie Walking with Dinosaurs uitgezonden, maar de serie kan niet rekenen op algemeen gejuich. De BBC werd na de eerste aflevering, ruim een week geleden, overspoeld met e-mails van boze kijkers die de omroep ervan beschuldigden speculaties over de reptielachtigen te presenteren als feiten.

Nochtans is de serie een absoluut schot in de roos. Volgens de eerste cijfers, gepubliceerd in The Times, keken 13,2 miljoen mensen naar de eerste aflevering, ongeveer de helft van het Britse kijkerspubliek. Voor een wetenschappelijke documentaire is dat een monsterhit. De serie is dan ook adembenemend. Elke aflevering belicht een periode uit de ontwikkeling van dinosauriërs en doet dat in de stijl van de betere natuurdocumentaire. Enkele groepen of families dinosauriërs worden gedurende één seizoen door de camera gevolgd, net zoals in de National Geographic-documentaires een troep leeuwen en een roedel hyena's zouden worden gevolgd. Elk detail van het leven van de individuele dieren wordt belicht. De kijker volgt onder meer het leggen van de eieren, het verzorgen van de jongen, conflicten tussen verschillende dino-soorten, de jacht op prooien, de verdediging van het territorium...

Maar hoewel het dinosaurusverhaal absoluut adembenemend is, is het precies het realistische karakter van de documentaire dat de meest kritische kijkers heeft geërgerd. De BBC werd ervan beschuldigd alle wetenschappelijke principes te laten varen. Een kijker schreef: "De ergste misdaad die Walking with Dinosaurs pleegt, is het publiek verkeerdelijk te doen geloven dat iemand het antwoord heeft op alle vragen. Dat is niet zo. Dat resulteert in schitterende televisie, maar in belabberde wetenschap." Een andere kijker noemde de serie een "speculatieve hoop onzin. Ik had gehoopt op een feitelijke analyse, maar in plaats daarvan krijgen we een hutsepot van pseudo-sociaal gedrag te zien in de stijl van de laatste BBC-natuurdocumentaires".

Henri Gee, hoofdredacteur van het wetenschappelijke tijdschrift Nature, zei dat de serie op een onverantwoorde wijze statements voorstelt als feiten, terwijl daar geen echte bewijzen voor zijn. Zo is er kritiek op het knorrende koppel cynodonten uit de eerste aflevering. Die voorlopers van de zoogdieren legden weliswaar eieren, maar in de serie zoogden ze hun jongen ook en werd verduidelijkt dat ze een paarband vormden voor het leven. Die laatste twee stellingen kan de BBC niet hard maken, zei Gee aan The Times. De eerste aflevering toonde ook een dinosaurus die op een vrij spectaculaire wijze urineert om zijn territorium af te bakenen. Maar volgens Angela Milner, hoofd van de afdeling fossiele vertebraten in het Natural History Museum in Londen, blijkt dat de nog levende naaste verwanten van dinosauriërs - krokodillen en vogels - helemaal niet urineren.

De BBC had zich nochtans laten adviseren door meer dan honderd wetenschappers, paleontologen, paleobotanici, paleo-entomologen en paleoklimatologen. Een van de adviseurs, Michael Benton van de universiteit van Bristol, verdedigde zich door te stellen dat "elke vorm van wetenschap vertrekt van hypothesen en het nemen van risico's. Wetenschap die vertrekt van zekerheden is geen wetenschap". (JDZ)

Hevige kritiek op onwetenschappelijk karakter van BBC-dinosaurusserie

(Foto BBC)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234