Donderdag 04/03/2021

Dineren op vierenvijftig hoog: welkom in Mainhattan

Het cliché is torenhoog: Frankfurt zou een onleefbare, veramerikaniseerde stad zijn, tegelijk kil en hectisch. Dat klopt natuurlijk gedeeltelijk. De skyline is op Amerikaanse leest geschoeid. 'Mainhattan' grossiert in hippe designerbars voor yuppies waar de beursberichten van Bloomberg Channel cooler zijn dan de hipste videoclips. Er bestaat echter ook een Frankfurt op mensenmaat: dat van de Fressgasse, de Ebbelwei en de Stehtische.

Frankfurt, dat 's nachts ongeveer 650.000 inwoners telt, groeit overdag aan tot een klein miljoen. Pendelaars maken het verschil, bij de gratie van de banken en de talrijke beurzen. Frankfurt, dat al in de Middeleeuwen een traditie van geldwisselaars en kredietverleners kende, werd na de Tweede Wereldoorlog het hoofdkwartier voor het Marshallplan en de financiële hoofdstad van de Bondsrepubliek. Vanaf het einde van de jaren zeventig lijkt het hek helemaal van de dam en verrijzen de Hochhaüser er in een snel tempo, tot en met de hoofdzetel van de Europese Bank.

Het leuke is evenwel dat er ook een Frankfurt op mensenmaat bestaat. Pakweg twee metrohalten uit het centrum weg liggen dorpse buurten als Bornheim of Sachsenhausen. Langs de oever van de Main biedt een rij negentiende-eeuwse stadsvilla's onderdak aan evenveel musea. Dertig procent van de inwoners is allochtoon. Naast Turkse, Griekse, Italiaanse en Spaanse migranten wonen er in Frankfurt heel wat Amerikanen, Japanners en Koreanen.

Het valt dus nog wel mee met die wolkenkrabbers. De reglementen op de ruimtelijke ordening voorzien in de publieke toegankelijkheid van de gelijkvloerse ruimten en bepalen dat ieder torengebouw 1 procent van het budget aan plastische kunsten moet besteden. Zo kun je in de toren van de Hessische Landesbank een levensgrote video-installatie van Bill Viola bewonderen. Om de paar jaar kent de city zelfs een heus wolkenkrabberfestival: een weekend lang zijn alle torens tot boven op de platforms open voor het publiek. Livemuziek, cocktailbars en bungeejumpen maken het feest compleet. Een nieuwe datum is voorlopig nog niet in zicht. Wie deze zomer naar Frankfurt afreist, kan wel in het filmmuseum terecht voor een retrospectieve over indianenfilms uit de Bondsrepubliek en de DDR.

Wat moet je zien?

Klim met de lift 200 meter hoog naar het dakplatform van de Hessische Landesbank (Neue Mainzer Straße). Sir Norman Fosters Commerzbank piekt nog bijna 100 meter hoger. Rondom zie je de andere toppen van Mainhattan.

Neem ook een duik in het verleden van de bankiersstad. De St-Pauluskerk geldt als de bakermat van de Duitse democratie. In 1848 debatteerde hier de eerste wetgevende nationale vergadering (om een jaar later na 99 rumoerige zittingen alweer ontbonden te worden). Bezoek vooral ook de Kaisersaal van het gemeentehuis, dat schuilgaat achter de historische façades van drie laat-middeleeuwse burgerwoningen aan de Römerberg. In de raadszaal met de levensgrote portretten van 52 Duitse keizers vonden de kroningsbanketten plaats. De genodigden deden er zich te goed aan met worsten gevulde gegrilde os, en wijn die rijkelijk uit de fonteinen stroomde.

De meeste trapgevels op het marktplein zijn lang niet zo oud als ze op het eerste gezicht wel lijken. De hele oostkant van het marktplein lag immers in puin na een geallieerd bombardement in 1944. Ook heropgebouwd, maar zeker een bezoek waard is het geboortehuis van Goethe (Großer Hirschgraben 23-25). De auteur bracht er zijn jeugdjaren door en schreef er Die Leiden des jungen Werthers. Het achttiende-eeuwse meubilair geeft een beeld van de laat-barokke wooncultuur van de toenmalige gegoede burgerij.

Steek de Main over om langs de Museumsufer te flaneren. Op een rij vind je er het gros van de Frankfurtse musea, waaronder het Duitse architectuurmuseum en het filmmuseum. Een uitzondering qua locatie: het interessante Museum voor Moderne Kunst (Domstraße 10) heeft in zijn vaste collectie grote namen als Duchamp en Warhol, Beuys, Richter en Nauman. Popart neemt een centrale plaats in.

Waar te overnachten?

Keuze te over in het luxesegment: het centraal gelegen hotel Steigenberger Frankfurter Hof (Kaiserplatz 17) geldt sinds meer dan een eeuw als een topadres. Reken 220-400 euro voor een tweepersoonskamer in het renaissancekader van dit traditionele Grand Hotel. Voor 250-480 euro logeer je met zijn tweeën in het futuristisch ogende Maritim Hotel (Theodor-Heuss-Allee 3), een cirkelvormige building in de nabijheid van het terrein van de Frankfurter Messe. Goedkoper kun je terecht in Hotel Nizza (Elbestraße 10), een negentiende-eeuwse villa met een groen dakterras in de stationsbuurt (vanaf 115 euro), inclusief een ontbijt met een ruime keuze aan thee- en koffiesoorten. Of in dezelfde prijsklasse zit Hotel Villa Orange (Hebelstraße 1) en het kleinschalige Die Villa (Emil-Sulzbach-Straße 14-16).

Correcte middenklassers zijn hotel Hamburger Hof (Poststraße 10-12), in de onmiddellijke nabijheid van het station, of Maingau (Schifferstraße 38-40), met tweepersoonskamers in de prijsklasse tussen 70 en 170 euro.

Voor 72-92 euro logeer je met zijn tweeën in Pension Aller (Gutleutstraße 94), midden in de multiculti-buurt, de uitbaatster staat bekend als linkse activiste. 80-120 euro betaal je in hotel Zur Traube (Rosenbergerstraße 4), dat eruitziet als een romantisch peperkoekenhuisje. Voor de budgetreiziger signaleren we pension Backer (Mendelssohnstraße 92) - 40-50 euro voor twee. Ook de moderne jeugdherberg (Deutschherrnufer 12) beschikt over tweepersoonskamers (lidmaatschap vereist). Op tijd reserveren is een absolute must: Frankfurt is bekend om zijn talrijke internationale vakbeurzen. In sommige perioden is het bijna onmogelijk om een geschikte accommodatie te vinden.

Waar eten?

Liefhebbers van zuurkool en gegrild varkensvlees kunnen terecht in de uitgaansbuurt van de deelgemeente Sachsenhausen, waar de meeste Apfelweinwirtschaften (zie elders) zich bevinden: Restaurant Adolf Wagner (Schweizerstraße 71) is groot en luidruchtig en laat de gasten eten aan donkere houten tafels, Zum Gemalten Haus (Schweizerstraße 67) heeft als specialiteit gekookt varkensvlees, net als Kanonesteppel (Textorstraße 20). Alledrie liggen ze achter een binnenkoer waar in de zomermaanden een terras staat. Het authentieke Zur Sonne (Berger Straße 312) lokt door zijn ligging in de deelgemeente Bornheim een veelal lokaal publiek.

De traditionele Duitse keuken vind je ook bij Klosterhof (Weissfrauenstraße 3), en bij Mutter Ernst (Alte Rothofstraße 12), een gezellig en budgetvriendelijk bruin eetcafé dat bekendstaat om zijn prima Bauernbratwurst en Kartoffelsalat. Een beetje in dezelfde lijn ligt Marktstubb (Klein-Markthalle): goedkope dagschotels in een wat stoffig interieur, verfraaid met oude bewaarblikken en geëmailleerde reclameborden voor lokale koffiemerken. Het andere, kosmopolitische Frankfurt toont zijn ware gelaat in Living XXL (Kaiserstraße 29), een loungy megazaak in de kelderverdieping van de Eurotower: de tafels staan in een groot halfrond met drie niveauverschillen dat 's nachts gedeeltelijk in een disco verandert, drie aparte keukens koken respectievelijk Chinees, mediterraan en fusion. Een businesslunch kost er 8,90 euro (twee gangen) of 11,80 euro (drie gangen), met Bloomberg Channel op de tv-schermen. Coconut Groove (Kaiserstraße 53) heeft meer van dat: een trendy publiek, een 11 meter lange toog, open tot een stuk in de nacht met een Caraïbisch en Californisch getinte keuken, ambiance verzekerd. Nog meer mediterrane fusion in de gereconstrueerde belle époque van Restaurant Opera (Opernplatz 1): over het ruime balkon waken de beelden van de oude Goethe en de jonge Mozart. Hoger en panoramischer zijn Windows 25 , op de vijfentwintigste verdieping van het Japan-Center (enkel 's middags open), het Main Tower Restaurant & Bar (Neue Mainzer Straße 52-58) op de vierenvijftigste etage, de selfservice Dachterrasse Möwenpick (Kaufhaus Kaufhof, hoek Zeil). Bankbedienden en andere pendelaars tref je op het middaguur in dichte drommen in de Kalbschergasse, op zoek naar een snelle hap uit een van de delicatessenzaken en koffiebars. Niet voor niets heet de straat in de volksmond de Fressgasse: de talrijke Stehtische , hoogpotige tafels om staande aan te eten, vallen niet meer uit het straatbeeld weg te denken. Dé ultieme snelle hap in Frankfurt is natuurlijk de naar de stad genoemde worst. Alleen dit: in Frankfurt vraag je geen frankfurter maar een Gref-Völsings. Dat merk staat voor kwaliteit.

Apfelweinwirtschaften

Je herkent ze aan een groene loofkrans boven de voordeur: de traditionele etablissementen die cider van het vat - Ebbelwei zeggen ze in Frankfurt - serveren. Ebbelwei werd al gedronken in de tijd van Karel de Grote, maar piekte pas in het midden van de achttiende eeuw naar een ongeëvenaarde populariteit. Aan de basis van dat succesverhaal lag een lichte klimaatsverandering die de rijping van de druiven bemoeilijkte.

De traditie hield stand tot vandaag, want zelfs in de trendy cafés van de city kun je niet om de populariteit van de licht alcoholische goudgele drank heen. "Het eerste glas smaakt zurig, soms ronduit zuur. Vanaf het derde is het oké", laat een lokale kenner zich ontvallen in het wijnlokaal Zur Sonne (Berger Straße 312). Mijn tafelbuur eet er Gekochtes Rippchen mit Sauerkraut. Ik probeer een andere klassieker uit: Handkäse mit Musik, een magere kaas, bestrooid met ui en kummel, op smaak gebracht in een marinade van olie, look en wijnazijn. De Handkäse is ongeveer een handpalm groot, en voor de muziek zorgt de gesnipperde ui. De kunst bestaat erin om de glibberige kaas balancerend op een beboterde snee brood naar de mond te brengen. Dat de handen onvermijdelijk ingevet raken, mag geen bezwaar wezen: om ongelukken te vermijden, is de voet van het wijnglas geribbeld. Even alomtegenwoordig als de Handkäse is de fameuze grüne Soße, een saus op basis van zeven verse tuinkruiden, naargelang het seizoen (onder andere kervel, bieslook en peterselie). "Met traditie alleen red je het niet meer", zegt de kenner, "in de Apfelweinwirtschaften zoeken de koks tegenwoordig een delicate balans tussen de pure traditie en een verfijndere keuken. In sommige etablissementen wordt de Ebbelwei ook niet langer op houten vaten bewaard. Opslag in stalen tanks geven hem een minder zurige smaak." Maar één ding staat vast: voor de traditionalist is een Süßgespritzter, een mix van cider en limonade, absoluut uit den boze.

Hoe erheen?

Driemaal daags kun je met de hogesnelheidstrein ICE (Intercity Express) van Brussel (Zuid) rechtstreeks naar Frankfurt (Hauptbahnhof) in 3.45 uur.

Info: tel: 02/528.28.28; internet: www.nmbs.be, de infokantoren van alle grote NMBS-stations.

Info

Duitse Nationale Dienst voor Toerisme, Gulledelle 92, 1200 Brussel. Tel. 02/245.97.00, fax: 02/245.39.80, e-mail: gnto@d-z-t.com. Handige websites: www.germany-tourism.de, www.frankfurt-tourismus.de.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234