Dinsdag 27/07/2021

Column

Dilemma

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

In deze column nodigt Joost Vandecasteele uit naar 'een wondere wereld die enorm op de onze lijkt'. Vandecasteele is auteur, theatermaker, komiek en met zijn roman Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij winnaar van De Debuutprijs 2010. Zijn column verschijnt tweewekelijks op woensdag.

Lieve linkse, lakse kerk. Als je mij zoekt, ik zit hier. In een geïdealiseerde versie van een dorp, met blanke buren langs alle kanten, met een eekhoorn op je terras, met typisch Hollandse verschijnselen als ongeloofwaardige gehandicapten op van die opgefokte rolstoelen, met beelden uit Noorwegen op de televisie naast de open haard en een onwisbaar gevoel van een cliché te zijn. Maar zo voel ik mij vaak.

Al sinds het begin van deze formatiecrisis, omdat ik net als zoveel soortgenoten geconfronteerd word met een dagelijks dilemma: hoe durf ik mezelf als progressief te bestempelen als ik bij hetzelfde kamp behoor als vastgeroeste belgicisten en andere nostalgische krachten die eentalige stickers plakken als "Ne touchez pas à mon pays"? Of ligt het aan de tegenpartij, de conservatieve garde die zich de term 'verandering' heeft toegeëigend zoals thrillerschrijvers het woord 'spannend' hebben opgeëist?

Na maanden van onduidelijkheden, niet gerespecteerde deadlines, verwijten en cynisme heeft één vraag zich ontdaan van alle ranzigheid en overstemt het alle andere kwesties: willen we dit land nog? Een vraag met twee mogelijke antwoorden die elk een nieuwe vraag genereren. Zo ja, op basis van wat? Zo nee, wat doen we dan met Brussel? De rest is jammer genoeg bijzaak geworden.

Zoals mijn atheïsme gebaseerd is op pure ratio, wat mij altijd in een nadeel zal stellen tegenover gelovigen die zich beroepen op een gevoel wat niet weerlegd kan worden met welk argument ook, zo is mijn overtuiging in vooruitgang gestoeld op dezelfde logica. Verandering is nodig, omdat technologie, sociologie en economie dat afdwingen, zowel op internationaal als op nationaal vlak. De ingezette koers richting Vlaamse onafhankelijkheid is onstuitbaar, het omgekeerde nastreven lijkt regressie, en dus per definitie conservatief.

En toch hoor ik niet thuis of ben ik niet welkom - schrappen wat niet past - bij deze Vlaamse bewustwording, toch voel ik in haar kern geen streven naar echte verandering of vooruitgang. Alsof we de verloederde Belgische kathedraal ontmantelen om in haar ruïne de Vlaamse tempel van weleer tevoorschijn te halen met wraakzuchtige goden. En ik staar mij niet blind op de vendelzwaaiers en de internetfora, ik kijk gewoon naar het Vlaanderen dat mij wordt aangeboden en als inwoner/consument heb ik het recht om te zeggen: "Het staat mij niet aan, wat heb je nog liggen?" Of mag dat niet, mensen van de meerderheid? Is het te nemen of te laten, dit rechts Vlaanderen?

Ik maak mij weinig illusies over mijn persoonlijke invloed. De harde culturele besparingen in Nederland maken duidelijk dat zelfs de meest eloquente, meest geliefde en meest aanwezige artiesten niet bestand zijn tegen totale politieke desinteresse. En aangezien de boegbeelden van deze nieuwe Vlaamse voorvechters al met zo veel misprijzen ieder artistieke kritiek wegwuiven, is er weinig hoop op een respectvolle behandeling. Maar toch is Vlaanderen ook mijn land, zit zijn geschiedenis, zijn onderwijs, zijn religie, zijn ongemak, zijn potentie in mijn genen verweven naast mijn haarkleur en slechte ogen. Ik ben hier gekweekt en hier gebleven. Jaren geleden kreeg ik de kans iemand te volgen naar Los Angeles om samen een scenaristenduo te vormen. Momenteel werkt hij voor een pornotijdschrift en ik heb zijn aanbod afgewezen, omdat hier meer mogelijk leek, omdat ik weiger te geloven dat ik de enige in mijn soort ben en omdat een Vlaamse identiteit meer inhoudt dan wat haar grootste partij voorschotelt.

Het valt niet te ontkennen dat een meerderheid in Vlaanderen rechts heeft gestemd. Het valt niet te ontkennen dat de linkse partijen zich te gedeisd houden - met af en toe uitzonderingen als Pascal Smet met zijn hervormingen voor kleinere kleuterklassen - maar betekent dat dat er geen minderheid bestaat met een even legitieme inspraak inzake dit onafhankelijke Vlaanderen in wording? Ik denk het niet.

Dus ik geef mij over, ik bied mij aan, ik buig nederig, ik pis op de grenzen, of wat dan ook ik moet doen om mij te strippen van enige belgicistische neiging, ik doe het. En welke term ook verzonnen zal worden om Europa niet bang te maken, het zal aanvoelen als een onafhankelijk Vlaanderen. En laten we dan vanaf nul beginnen, ook al voelt het zo geruststellend om alles Franstalig, links en artistiek met een dedain te benaderen. Hallo meerderheid, ik ben het, geen dreigement, enkel een belofte van een aanwezigheid in dit permanente politieke debat. En in tussentijd troost ik mij met het feit dat ik niet het vreemdste ouderlijk lijf heb in het peuterbadje van het subtropische zwemparadijs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234