Woensdag 12/08/2020

Dikke Van Dale weer in boekvorm

Voor taalvirtuozen en -puristen wordt 2015 een jaar om naar uit te kijken: volgend jaar verschijnt er een gloednieuwe Dikke Van Dale. Op papier, jawel. Voor u de uitgevers van dit woordenboek van zelfmoordneigingen verdenkt, een papieren woordenboek is ook anno 2014 geen anachronisme.

Tien jaar hebben de liefhebbers er op moeten wachten, maar volgend jaar ligt de vijftiende uitgave van de Dikke Van Dale - officieel het 'Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal' - in de winkel. De nieuwe uitgave valt min of meer samen met het 150-jarige bestaan van het monumentale woordenboek, dat eind deze maand gevierd wordt. De laatste papieren editie dateert al van 2005 en telde toen 4.464 bladzijden. Sindsdien werd er wel twee keer per jaar een digitale update gepubliceerd.

"Ik kan me voorstellen dat nogal wat mensen de wenkbrauwen zullen fronsen bij dit nieuws", reageert Geert Joris, algemeen secretaris van de Taalunie. "Een dergelijk woordenboek in drie boekdelen nu nog uitbrengen op papier, het komt in deze digitale tijden misschien over als commerciële zelfmoord, maar zelf ben ik daar niet zo van overtuigd. Natuurlijk zal dit voor Van Dale geen grote cashkoe meer worden, maar een dergelijk papieren woordenboek blijft sowieso een interessant marketinginstrument. Los daarvan grijpt een beperkte groep gebruikers, waaronder ikzelf, af en toe toch terug naar de papieren versie en is het belangrijk dat ook de zogenaamde digital natives opgroeien met het idee dat je ook een boek kan openslaan om iets op te zoeken.

"Neem nu het groene boekje, waarvan er volgend jaar ook een nieuwe papieren uitgave verschijnt. Niet iedereen was overtuigd van het nut daarvan, maar vanuit de Taalunie heb ik gepleit voor een papieren versie en de bevoegde ministers in België en Nederland zijn me daarin gevolgd. Ook vandaag zijn er nog altijd flink wat mensen die niet constant een internetverbinding hebben."

Hoeveel papieren exemplaren van de Dikke Van Dale er vandaag nog over de toonbank gaan, is niet bekend, maar voor het aantal online-licenties in Vlaanderen en Nederland staat de teller intussen op ruim 3,2 miljoen.

Binnen de sowieso al krimpende boekenmarkt zitten papieren woordenboeken al een tijdje in de hoek waar de zwaarste klappen vallen. Dat hoeft nochtans niet te betekenen dat er geen vraag meer zou zijn naar de expertise die dat soort boeken vertegenwoordigen en die de uitgevers ervan ook in huis hebben.

Collector's item

"Integendeel zelfs", stelt Geert Joris. "De Taalunie bezit de rechten op nogal wat vertaalwoordenboeken en we zijn nu volop aan het bekijken hoe we die eventueel kunnen uitbrengen in een papieren-online combinatie. De online basisversie zou dan bijvoorbeeld gratis kunnen zijn, met een extra betalend niveau erbovenop voor meer professionele gebruikers. Ik denk daarbij in eerste instantie aan vertalers, maar je zou ervan versteld staan hoeveel overheden of grote bedrijven vandaag nood hebben aan allerlei vormen van correcte taalinformatie. Dat is een markt waarin ook Van Dale ongetwijfeld een belangrijke rol zal spelen."

Ook André Vandorpe, directeur van Boek.be, ziet een nieuwe papieren uitgave van de Dikke Van Dale in de eerste plaats als een extra instrument om een zo breed mogelijk publiek te bereiken. "Je mag vooral niet onderschatten hoe belangrijk dit is om je merk onder de aandacht te brengen en te houden, niet in het minst omdat dit woordenboek ook visueel echt iets vertegenwoordigt.

"Het gedrukte boek heeft het knap lastig, maar we evolueren duidelijk naar een cumulatief model waarin print en online elkaar aanvullen in functie van de markt en het gebruik. Als uitgever kan je het je niet veroorloven om niet op de twee te blijven inzetten."

Zowel Joris als Vandorpe zijn ervan overtuigd dat een beperkte schare echte taalliefhebbers uitkijkt naar deze nieuwe papieren uitgave. "Voor sommige mensen is het gewoon prettig om een dergelijk lijvig werk in de boekenkast te hebben, al was het maar vanuit het idee dat dit woordenboek misschien ooit wel een echt collector's item zal worden."

Traditioneel is het bij een nieuwe Van Dale ook altijd uitkijken naar de nieuwe woorden die zullen opduiken. Hoofdredacteur Ton den Boon lichtte wat dat betreft al een heel klein stukje van de sluier op. "Pas in de herfst zal de redactie van het woordenboek daarover echt knopen doorhakken. Het lijkt me evenwel heel waarschijnlijk dat 'jezidi' en 'jezidisme', naar de religieuze minderheid die nu bedreigd wordt door de moslimextremisten in Irak, de nieuwe uitgave zullen halen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234