Vrijdag 14/05/2021

Dikke onzin of toch niet?

Kun je ook met overgewicht fit en gezond zijn? En vermindert fitheidstraining het risico op een hartinfarct, ondanks je overtollige kilo's? Terwijl gezondheidsexperten fysieke oefening aanmoedigen, staan heel wat artsen argwanend ten opzichte van het 'dik maar fit'-concept.

Het idee dat je 'dik maar fit' kunt zijn, was lang controversieel. Nu lijkt een nieuwe studie, tot dusver de meest omvangrijke in zijn soort, erop te wijzen dat wanneer zwaarlijvige mensen of mensen met overgewicht geen andere gezondheidsproblemen hebben, ze nog steeds meer kans maken om een hartaandoening te ontwikkelen dan mensen met een normaal gewicht.

Dat de zwaarlijvigen in kwestie geen last hadden van diabetes, een hoge bloeddruk of een hoog cholesterolgehalte en bijgevolg 'metabolisch gezond zwaarlijvig' waren, maakte daarbij weinig verschil. Zolang ze obees waren, liepen ze in vergelijking tot metabolisch gezonde mensen met een normaal gewicht een matig hoger risico op een hartaanval, een bijna 50 procent hoger risico op een coronaire hartziekte (storing van de doorstroming in de kransslagaders) en een dubbel zo hoog risico op hartfalen dan .

'The bottomline is dat metabolisch gezonde zwaarlijvigheid niet bestaat', meent dr. Rishi Caleyachetty van het College of Medical and Dental Sciences aan de Universiteit van Birmingham (Engeland), de hoofdauteur van de paper in het Journal of the American College of Cardiology. 'Obesitas is geen onschuldige lichaamsconditie' luidt zijn conclusie.

Critici beweren dat die analyse, gebaseerd op de medische elektronische data van 3,5 miljoen Britse patiënten die opgevolgd werden van 1995 tot 2015, een aantal zaken over het hoofd ziet. Medische data van artsen registreren de levensstijl niet en brengen dus ook niet het effect van eetgewoonten in rekening, zeggen ze. En de classificatie van de gewichtscategorieën aan de hand van de body mass index maakt geen onderscheid tussen vet en spieren. Maar het belangrijkste punt van kritiek is dat dergelijke analyses geen rekening houden met het fitheidsniveau of de fysieke activiteit van de persoon.

Hartfalen

Andere studies hebben ook een groter aantal gevallen van hartfalen vastgesteld bij zwaarlijvigen, zegt dr. Carl Lavie, arts aan de John Ochsner Heart and Vascular Institute van New Orleans. Maar op het vlak van coronaire hartziekten zijn studies die zowel gewicht als fysieke fitheid meenemen in het onderzoek, tot de conclusie gekomen dat, althans voor licht zwaarlijvige mensen, 'fitheid belangrijker is dan obesitas', en hij besluit: "Voor de meerderheid van mensen met overgewicht of milde zwaarlijvigheid hoeft de alarmbel nog niet te rinkelen, zolang ze maar uit het laagste fitheidsniveau wegblijven."

Dr. Caleyachetty is het ermee eens dat het gebrek aan informatie over fitheid en oefening in het grootschalige onderzoek 'een belangrijk voorbehoud' rechtvaardigt. "Mensen die metabolisch gezond, zwaarlijvig en zeer actief zijn, lopen wellicht minder risico om een cardiovasculaire ziekte te ontwikkelen", geeft hij toe.

De critici van het onderzoek beweren dat dit een belangrijke boodschap is om uit te dragen, omdat veel mensen het makkelijker vinden om zich aan een regime van fitheidsoefeningen te houden dan aan een regime om gewicht te verliezen en daarna op peil te houden.

Maar Jennifer W. Bea, een assistent-professor geneeskunde aan de Universiteit van Arizona en coauteur, vraagt zich af of iemand tegelijk zwaarlijvig en 'metabolisch gezond' kan zijn. "Obesitas is op zichzelf al een metabolische storing", zegt ze.

Groter risico

Uit het onderzoek mag in geen geval worden afgeleid dat de factor gewicht doorslaggevend is, want een andere vaststelling is dat mensen met een normaal gewicht maar met één enkele risicofactor als diabetes, hoge bloeddruk of een hoog cholesterolgehalte, eigenlijk een groter risico op coronaire hartaandoeningen lopen dan gezonde zwaarlijvige mensen.

Een van de boodschappen van deze nieuwe paper 'is dat metabolische gezondheid belangrijk is, ongeacht je gewicht', stelt dr. Bradshaw, een epidemoloog aan de Berkeley Universiteit van Californië. Hij betreurt dat mensen met een normaal lichaamsgewicht en een metabolisch probleem weinig advies meekrijgen over hun levensstijl, terwijl ze die ingrijpend zouden moeten aanpassen.

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234