Zondag 17/01/2021

Energie

Digitale meter mag niet langer terugdraaien voor eigenaars van zonnepanelen

Beeld BELGAIMAGE

Het Grondwettelijk Hof heeft de Vlaamse regeling rond de terugdraaiende elektriciteitsmeter vernietigd. Gebruikers mogen wel de voordelen behouden die ze tot op vandaag hebben genoten.

Eigenaars die voor het einde van 2020 zonnepanelen hebben geïnstalleerd, kunnen elektriciteit die ze niet direct verbruiken, opnieuw in het stroomnet injecteren. Op die manier draait hun teller terug. Omdat ze het stroomnet zo dubbel gebruiken, moeten de eigenaars wel een forfaitair bedrag voor de nettarieven en taksen betalen: het prosumententarief.

Sinds 2019 wordt de digitale elektriciteitsmeter uitgerold, die onder meer tot doel heeft om gebruikers aan te sporen hun zelf opgewekte energie te verbruiken op het moment van de productie. Om het installeren van zonnepanelen niet te veel af te remmen, werd er in een overgangsregime voorzien. Wie tot vorig jaar zonnepanelen liet installeren, kon ook met een digitale meter nog opteren om vijftien jaar gebruik te maken van een virtuele terugdraaiende teller.

Prosumententarief op de schop

Dat systeem is nu geschrapt door het Grondwettelijk Hof, in een procedure die was aangespannen door de Vlaamse energieregulator Vreg. Het Hof wijst erop dat Vlaanderen wel bevoegd is voor de distributienettarieven, maar niet voor het transmissienettarief, de vergoeding voor het hoogspanningsnet. Dat is een federale bevoegdheid. Door gebruikers van zonnepanelen vrij te stellen van al die tarieven, gaat Vlaanderen zijn boekje te buiten. Ook het prosumententarief houdt op te bestaan, omdat dat zijn bestaansreden louter aan het vernietigde compensatiemechanisme ontleent.

Gebruikers hoeven evenwel niets terug te storten van de voordelen die ze tot op vandaag hebben gekregen. Het Hof handhaaft de gevolgen vóór de datum van het arrest, “om de aanzienlijke administratieve problemen en de financiële lasten van de vernietiging voor de afnemers, leveranciers en distributienetbeheerders te beperken”. Er is evenwel “geen aanleiding om de gevolgen van de vernietigde bepaling ook voor de toekomst te handhaven”. 

Demir: ‘Onderzoeken welke opties er nog zijn’

“Op basis van de analyse van het vonnis trek ik vrijdag naar de ministerraad om met mijn collega’s van de Vlaamse regering te bespreken welke opties er nog zijn of niet meer zijn voor de getroffen gezinnen”, reageert Vlaams minister van Energie Zuhal Demir op het arrest van het Grondwettelijk Hof. Ze wijst erop dat een overheid betrouwbaar moet zijn tegenover de burgers.

“Duidelijk is alvast dat de regeling uit de vorige legislatuur nagenoeg volledig vernietigd wordt”, reageert Demir. “Na een eerste snelle screening, wordt de regeling niet met terugwerkende kracht vernietigd en zijn er geen gevolgen voor de eindfacturen uit het verleden. De uitspraak heeft wel gevolgen voor ongeveer 101.000 gezinnen die investeerden in zonnepanelen en over een digitale meter beschikken, die in de toekomst niet meer virtueel zal mogen terugdraaien. Indirect heeft het arrest mogelijk ook gevolgen voor ongeveer 470.000 installaties die nog een digitale teller moeten krijgen.”

Toch zegt Demir dat het arrest voor haar niet totaal onverwacht komt. “Dat is de reden waarom ik sinds mijn aanstelling vanuit het voorzorgsprincipe herhaaldelijk heb gewezen op de gevaren van een rush op de terugdraaiende teller én ook enkele energieleveranciers en -installateurs tot de orde heb geroepen wanneer die richting consumenten lieten uitschijnen dat het ging om een 15-jarige zekerheid zonder de procedure van het Grondwettelijk Hof te vermelden.”

‘Een dreun voor veel Vlamingen die kiezen voor hernieuwbare energie’

“Wij hebben ons indertijd onthouden bij de stemming van het decreet omdat er toen al opmerkingen waren van de Vreg”, zegt Bruno Tobback van sp.a. “Men heeft de voorbije jaren gedaan alsof alles in orde kwam, terwijl de onzekerheid al lang duidelijk was.”

Tobback geeft aan dat zonnepanelen ook zonder compensatie rendabel zijn, maar hij vraagt toch een nieuw systeem omdat er beloftes zijn gedaan aan de bevolking. Mogelijk bestaat de oplossing erin het transmissienettarief niet langer kwijt te schelden en ook het prosumententarief aan te passen.

Ook Johan Danen en Björn Rzoska van Groen vragen een nieuw systeem: “Dit is een dreun voor veel Vlamingen die kiezen voor hernieuwbare energie. We hopen oprecht dat mensen de kaart blijven trekken van zonnepanelen. Het is de toekomst. De Vlaamse regering moet ervoor zorgen dat het draagvlak voor hernieuwbare energie groot blijft. Daarvoor is er nood aan een rechtskader dat de doorbraak van groene en betaalbare energie voor zowel burgers als bedrijven blijft garanderen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234