Zaterdag 19/10/2019

Auto-industrie

Dieselgate bereikt België: dealers ongerust, Audi A1 genoemd in schandaal

Consumentenorganisatie Test-Aankoop vraagt Volkswagen België "klaarheid en compensatie voor gedupeerde klanten" Beeld AP

Het dieselschandaal dijt uit naar Europa. Ook de in Vorst geproduceerde Audi A1 is mogelijk uitgerust met software die uitstootwaarden opsmukt. Met bekentenissen van Skoda en Seat is het hele bedrijf nu aangetast. En ook modellen als de Open Zafira en de BMW X3 stoten een pak meer kankerverwekkende stikstofoxiden uit dan is toegestaan. Een op de vijf auto's in ons land komt van het VW-concern.

Het zat eraan te komen: het dieselschandaal dat in de VS aan het licht kwam, heeft Europa bereikt. Niet alleen diesels van Volkswagen zijn bovendien veel vervuilender dan gedacht, ook de nieuwste personenauto's van veel andere merken overschrijden de strengste Europese norm voor vervuiling fors. Auto's als de Opel Zafira, BMW X3 en Audi A8 stoten in het dagelijks gebruik 10 tot 21 keer meer kankerverwekkende stikstofoxiden uit dan volgens de limiet is toegestaan. Dat blijkt uit een recente steekproef door het Brusselse onderzoeksinstituut Transport & Environment (T&E). De namen van de betrokken dieselauto's zijn niet eerder geopenbaard.

Slechts drie van de 23 geselecteerde diesels bleken aan de normen te voldoen. Uit het onderzoek blijkt dat veel van de allernieuwste 'schone' diesels (bouwjaar 2015) zelfs slechter presteren dan de oude, soepele uitstootnormen die vanaf het jaar 2000 golden. Opmerkelijk is dat de voertuigen de verplichte laboratoriumtest - die bepaalt of ze mogen worden toegelaten op de weg - gewoon hebben doorstaan.

Dat auto's in de praktijk zo veel slechter presteren dan in het lab, komt doordat fabrikanten in Europa creatief mogen omgaan met de regels. In de VS zijn tests veel strenger en wordt de uitstoot gecontroleerd door toezichthouders van de overheid. In Europa mogen autofabrikanten hun eigen instituten uitkiezen. Ook worden auto's die eenmaal zijn goedgekeurd niet onderworpen aan een praktijktest. Pogingen de tests strenger te maken, zijn de afgelopen jaren tegengewerkt door de machtige Europese autolobby.

Een Opel Zafira. Beeld Opel

Niet alleen Duitse wagens

Gemiddeld blijken diesels de huidige euro-VI-norm, die sinds een jaar geldt, met een factor vijf te overschrijden, aldus het onderzoek van T&E. Bij dagelijks gebruik komt in plaats van 80 milligram per kilometer gemiddeld 400 milligram stikstofoxiden uit de uitlaat. Bij stadsritten is de vervuiling gemiddeld nog eens twee keer zo groot.

Het zijn niet alleen Duitse auto's die veel meer schadelijke stoffen uitstoten dan beloofd. De dieselversies van de Franse modellen Citroën C4 Picasso en de Peugeot 308 zitten bijvoorbeeld beide vijf maal boven de huidige normen. Duitsland en Groot-Brittannië, landen die eerder juist lobbyden voor een zachte aanpak van de auto-industrie op milieugebied, kondigden gisteren aan dat dieselmodellen van diverse merken gecontroleerd gaan worden op de uitstoot van vervuilende stoffen. Het lijkt waarschijnlijk dat de keurmeesters ook dan forse overschrijdingen zullen vinden.

Eerder bleken grote verschillen ook te bestaan bij brandstofverbruik. Auto's halen in de praktijk zelden de officiële verbruikscijfers. Fabrikanten wordt toegestaan 'creatief' te opereren tijdens de tests. Zo mogen ze smallere banden monteren, naden afplakken om een lagere luchtweerstand te bereiken en mag bijvoorbeeld alle apparatuur aan boord, zoals de energievretende airco, worden uitgeschakeld.

Hierdoor is het gat tussen de officiële verbruikscijfers en de waarden die automobilisten in het dagelijks leven halen, opgelopen tot gemiddeld 40 procent. Auto's verbruiken dus bijna de helft meer brandstof dan kopers wordt voorgespiegeld, stelt T&E.

Ook in ons land

Ook bij Audi Vorst is hetzelfde type motor gebruikt dat bij Amerikaanse emissietests te positieve resultaten gaf. Het is niet duidelijk of de software in deze wagens is gebruikt, of om hoeveel auto's het gaat. "Het onderzoek loopt", meldt een Duitse woordvoerder van Volkswagen Group, waar ook Audi toe behoort.

Ook de politiek roert zich. Duits transportminister Alexander Dobrindt bevestigde dat Volkswagen Group in Europa uitstoottests heeft gemanipuleerd. Het gaat om dieselwagens met 2.0 en 1.6 liter dieselmotoren. In de VS betreft het 11 miljoen wagens. Voor Europa is nog geen cijfer bekend. De fraude kwam in de VS aan het licht na extra controles op auto's van de groep.

Het Spaanse Seat en producent Skoda, kleinere filialen binnen de Volkswagen-groep, hebben toegegeven dat ook zij malafide software hebben geïnstalleerd in een aantal dieselmodellen. Skoda geeft aan dat de fraude gebeurd is tussen 2009 en 2013.

Subsidies

Audi Vorst is een assemblagefabriek: onderdelen komen kant-en-klaar binnen, op de band wordt de wagen in elkaar gepuzzeld. Er rijden meer dan tienduizend A1-dieselwagens in ons land. Het aantal van dit type - diesel 2.0 TDI - wordt laag geschat, aangezien de meeste A1's met een lichtere motor worden uitgerust.

Volkswagen is met stip het populairste automerk in ons land. Samen met Audi is het goed voor een op de zes ingeschreven wagens. Met kleine broertjes Skoda en Seat erbij vertegenwoordigen ze zelfs meer dan 20 procent van het Belgische wagenpark.

Opmerkelijk: uitgerekend gisteren raakte bekend dat de federale regering 100 miljoen euro subsidies klaarhoudt voor Audi Brussels. Die zijn bedoeld om het nieuwe elektrische model naar ons land te halen. Ook de regionale regeringen leggen dan samen 35 miljoen euro bij.

Minister van Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V) onderzoekt de fraudezaak "uitvoerig, in samenspraak met de bevoegde diensten", klinkt het. Ook Vlaams minister Weyts (Mobiliteit, N-VA) heeft Volkswagen om bijkomende gegevens gevraagd. Als die onvoldoende klaarheid scheppen, wil hij een eigen onderzoek starten. Dat meldt VTM.

In Groot-Brittannië zijn al extra controles aangekondigd. Frankrijk gaat steekproeven organiseren 'voor alle bekende merken'.

Consumentenorganisatie Test-Aankoop vraagt Volkswagen België "klaarheid en compensatie voor gedupeerde klanten".

De Audi A1 Sportback wordt voorgesteld in Brussel. Beeld BELGA

Concurrenten ontkennen

VW-dealers reageren bezorgd op de ontwikkelingen. Ook voor hen is onduidelijk welke klanten mogelijk getroffen zijn. Invoerder Edward Bauwens van Y&N Claessens in Wilrijk benadrukt dat het voorlopig om een Amerikaans schandaal gaat. "Wij staan daarvan te kijken." Hij verkoopt Volkswagen, Audi en Seat. "Ook hier vragen klanten soms om auto's te testen op uitstoot. Nooit is ons iets opgevallen."

Bij verschillende VW-dealers is te horen dat zij zich afvragen hoe het bij concurrerende merken zit. BMW, Opel, Ford, Fiat Chrysler en Daimler Group kwamen snel met een forse ontkenning dat zij met uitstootwaarden sjoemelen.

De twee mannen die bij Audi en Porsche verantwoordelijk zijn voor onderzoek en ontwikkeling, zijn volgens persagentschap Reuters onderweg naar de uitgang. De topman van de Amerikaanse tak van Volkswagen zou vandaag volgen. Porsche-chef Matthias Müller heeft volgens Duitse media een meerderheid van de raad van bestuur achter zich. Hij kan vandaag aan het hoofd komen van Volkswagen Group.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234