Vrijdag 24/01/2020

Dierentuin wordt een tiende groter en pompt in tien jaar tijd 30 miljoen euro in ambitieus masterplan

Antwerpse Zoo breidt fors uit

De Zoo van Antwerpen breidt zijn grondgebied de komende jaren gevoelig uit. De dierentuin slaagde er na een ellenlange procedureslag in om 31 omliggende huizen op te kopen en af te breken, en kan nu met 10 procent groeien. Op tien jaar tijd investeert de Zoo 30 miljoen euro in een ambitieus masterplan.

DOOR JEROEN VERELST

Antwerpen l Uitbreiden was nodig om diersoorten die al een eeuwigheid te klein gehuisvest zijn een moderne woonst te bezorgen. 'Alle dieren', benadrukt Zoo-directeur Rudy Van Eysendeyk. "Niet alleen de kleurboekdieren."

De Antwerpse dierentuin is 165 jaar oud, en is volgens Van Eysendeyk uniek in zijn soort. "Het is de best bewaarde negentiende eeuwse dierentuin van de hele wereld." Maar dat unieke karakter heeft ook zo zijn nadelen. "De Zoo is een fantastisch monument. Voor alles geschikt, behalve voor het houden van dieren."

Van Eysendeyk verklaart zich nader. "De kennis over de dierenwereld is op 165 jaar tijd gigantisch veranderd. De wetenschap is er gigantisch op vooruitgegaan, we hebben veel meer inzicht gekregen in de psyche van onze dieren. Vroeger moest een dierentuin vooral zoveel mogelijk verschillende soorten tonen aan het publiek, het dier als attractie. Nu weten we natuurlijk dat dieren ruimte nodig hebben, en dat ze verkommeren als ze zonder soortgenoten moeten leven."

De Zoo van Antwerpen voerde de afgelopen jaren al ingrijpende veranderingen door. Het aantal soorten werd ingekrimpt, de verblijven werden groter. Maar een stadsdierentuin - ingesloten door een woonwijk, een monumentaal plein en een spoorlijn - botst eerder vroeg dan laat onvermijdelijk op zijn eigen grenzen.

Daarom vatte de Zoo-directie al een hele tijd geleden het plan op om een reeks huizen in de aangrenzende Ommeganckstraat en Ploegstraat te slopen. Eén probleem: in die huizen woonden mensen en die waren niet allemaal van plan om zomaar zonder slag of stoot hun eigendom aan de dierentuin te verkopen. "Een paar weken geleden hebben we de allerlaatste verkoopakte ondertekend", slaakt Van Eysendeyk een zucht van opluchting. "We hebben nu 31 huizen opgekocht, de meeste daarvan zijn ondertussen ook al met de grond gelijk gemaakt. We kunnen de Zoo de komende jaren uitbreiden met tien procent."

Buurt ontgoocheld

Voor wat hoort wat. In ruil voor de sloop van 31 huizen zou de Zoo sleutelen aan de relatie met de buurt. Geen hoge, blinde muur rond de dierentuin, maar een soort van doorkijk en doorsteek. De buurtbewoners tonen zich echter behoorlijk ontgoocheld over de plannen die nu op tafel liggen. De muur langs de Ommeganckstraat en Ploegstraat is op verschillende plaatsen wel open gemaakt, maar er valt geen dier te bespeuren vanop straat. Bovendien is er in de plannen ook geen spoor te bekennen van de beloofde tweede ingang naar de dierentuin.

Aan de eerste, en enige, ingang wordt in het masterplan van de Gentse architecten Robbrecht en Daem wel flink gesleuteld. De ticketbalie verschuift een heel stuk weg van het Astridplein en zal in de toekomst veel dieper in de Zoo liggen, voorbij de grote kiosk. "Zo creëren we een nieuw en uitgestrekt semi-publiek plein", legt Paul Robbrecht uit. "Semi-publiek, want om veiligheidsredenen moet het plein uiteraard afgesloten worden buiten de openingsuren van de dierentuin. Maar het blijft een belangrijke ingreep om de dierentuin open te trekken, te verzoenen met de stad."

De Zoo pompt de komende tien jaar dertig miljoen euro in de realisatie van het masterplan, drie miljoen euro per jaar. Als ook het laatste rechtstaande huis gesloopt is, verhuizen de giraffen en de okapi's naar een nieuw verblijf. "Die ingreep is het dringendst", verduidelijkt Van Eysendeyk. "Het zijn de enige twee soorten wiens verblijf nu nog niet beantwoordt aan de internationale regels."

De giraffen huizen samen met de olifanten in de anderhalve eeuw oude Egyptische tempel. Die moet op termijn omgetoverd worden tot een klein museum. "Hij is eigenlijk niet meer geschikt om dieren te herbergen", aldus Robbrecht. "De tempel heeft serieus afgezien van de enorme kracht van de olifanten."

Het masterplan wordt nu stap voor stap uitgevoerd, maar er blijft volgens Van Eysendeyk nog altijd ruimte over voor interpretatie. "Een dierentuin is nooit helemaal af. Er duiken voortdurend nieuwe inzichten op, de regels worden voortdurend strenger. Er zit niets anders op dan aanhoudend te blijven investeren." Architect Robbrecht kan zich vinden in die flexibiliteit. "Een zoo hertekenen vergt een heel andere aanpak, geen enkele opdracht heeft ooit zoveel inleving gevraagd van ons team. Dieren zijn heel bijzondere opdrachtgevers."

Directeur Rudy Van Eysendeyk:

De Zoo was voor alles geschikt, behalve voor

het houden

van dieren

n Een plattegrond van de Zoo, met links onderaan de ingang. De met een oranje stippellijn aangeduide zone wordt volledig vernieuwd.

n Als eerste wordt de ingang aan het Astridplein aangepakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234