Donderdag 01/10/2020

Natuur

Dieren moeten wijken voor toeristen in grootste natuurgebied van Nederland

Konikpaarden grazen in de Oostvaardersplassen in Flevoland.Beeld AFP

De Oostvaardersplassen, het enige stukje echt ongerepte natuur van de Lage Landen, is een dorre, saaie vlakte geworden. Dat is althans wat het provinciebestuur van Flevoland vindt. De raadsleden willen de duizenden paarden, runderen en herten die er nu leven weghalen om het gebied aantrekkelijker te maken voor toeristen.

Vier jaar geleden waren de Oostvaardersplassen nog het indrukwekkende decor voor de documentaire De nieuwe wildernis. Die film deed het niet alleen goed in de cinema, de prachtige beelden zorgden ook voor een toeloop in het natuurgebied. Maar na het topjaar 2014 lopen de bezoekerscijfers langzaam maar zeker terug. Logisch, vinden een aantal SGP- en VVD-politici. In het zesduizend hectaren grote natuurgebied tussen Almere en Lelystad lopen op piekmomenten zowat 4.000 heckrunderen, konikpaarden en edelherten rond. Die hebben de Oostvaardersplassen kaalgevreten, klinkt de kritiek. Waardoor er nu alleen nog een troosteloos en vooral saai steppegebied overblijft. 

En dat terwijl toeristen op het vlak van decorum net van afwisseling houden. In de Oostvaarderplassen mag de natuur bovendien zijn gang gaan, zonder menselijke interventie. De kadavers van de herten bijvoorbeeld worden niet weggehaald. Kwestie van de aaseters ook een hapje te gunnen. Ook bijvoederen is geen optie, er lopen dan ook vaak uitgemergelde dieren in het park rond. Allemaal dingen die toeristen liever niet zien.

Ingrijpende make-over 

Deze week zette de provincieraad het licht op groen voor een ingrijpende make-over van de Oostvaardersplassen met als baseline 'meer recreatie, minder grazers'. Delen van het park die nu niet toegankelijk zijn, zouden in de toekomst opengesteld worden voor het grote publiek en het aantal grote grazers wordt fel ingeperkt zodat ook bomen en struiken de kans krijgen te groeien zonder meteen opgevreten te worden. Het plan stuit op felle weerstand van natuurliefhebbers en zet de verhouding tussen ecologische en economische belangen op scherp. 

Volgens Martin Hermy, die aan de universiteiten van Leuven en Gent natuurbehoud doceert, is dat een wereldwijde trend. “Ook natuurgebieden moeten tegenwoordig opbrengsten genereren.”

Dat hoeft niet altijd op een ecologische ramp uit te draaien weet Ignace Schops. Hij is voorzitter van de Europarc Federation. Dat houdt zich bezig met het verzoenen van toerisme en natuur. “Er is veel mogelijk, zolang je maar het belang van de natuur als uitgangspunt neemt.” 

Net daarom is het een slecht idee om bezoekers nu plots vrij rond te laten lopen in een natuurgebied als de Oostvaardersplassen. “Wandelaars beginnen dan de wilde paarden eten toe te stoppen waardoor die niet meer weglopen maar net rond de wandelpaden blijven hangen”, voorspelt Hermy. Wanneer de rust te hardnekkig wordt verstoord dreigt bovendien de zeearend, toch een van de pronkstukken van het park, zijn biezen te pakken. 

Niet zonder gevaar

Ook voor de wandelaars zelf is te veel vrijheid niet zonder gevaar. “Stel je maar eens voor dat een loslopende hond er voor zorgt dat zo'n kudde runderen op hol slaat. Daar wil je echt niet tussen terechtkomen.”

Dat betekent niet dat er geen toeristische mogelijkheden zijn. Nu al worden bijvoorbeeld huifkarritten door het hart van het park georganiseerd die het ecologisch evenwicht niet verstoren. Je hoeft toeristen ook niet per se tot in het ongerepte deel van het park te loodsen weet Schops. “De meeste mensen zijn bang van echte natuur. Meestal zijn ze al lang tevreden met een wandeling in de buurt van het bezoekerscentrum.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234