Zaterdag 21/09/2019

Buitenland

Diepzeebodem gewild na vondst zeldzame metalen door Japan

Beeld Wikimedia

Japan vindt een schat aan grondstoffen voor telefoons en auto's in de Grote Oceaan. De rest van de wereld kijkt mee.

Annie M.G. Schmidt waarschuwde voor kruiwagens op de maan en instrumenten op Venus, maar eerst is de oceaan nog aan de beurt. Japan heeft namelijk een schat aan zeldzame metalen gevonden bij het eiland Minamitori in de Stille Oceaan, een voorraad waarmee de mensheid volgens onderzoekers eeuwen voort kan. Het gaat om grondstoffen die bijvoorbeeld worden gebruikt in mobiele telefoons en elektrische auto's.

Vanuit Tokio gezien is Minamitori een afgelegen stipje in de oceaan. Het is een atol, een ringvormig koraaleiland, met een oppervlakte van een vierkante kilometer. Maar de exclusieve economische zone eromheen is voor Japan van grote waarde. In een gebied van 2500 vierkante kilometer zit mogelijk 16 miljoen ton metalen in de diepzeemodder - stoffen zoals dysprosium en terbium. Deskundigen van Japanse universiteiten, bedrijven en regeringsinstituten publiceerden erover in het blad Scientific Reports.

Voor bijzondere mineralen is de wereld in grote mate afhankelijk van China, Congo en Chili. Daarom wordt ijverig gezocht naar nieuwe vindplaatsen. Japan is al bezig de zeebodem binnen de nationale wateren te ontginnen. Een robot, verbonden met een schip, graaft de bodem af.

In internationale wateren is mijnbouw nog niet toegestaan, zegt specialist Ann Vanreusel van de universiteit Gent. "Wel wordt er veel geëxploreerd om het potentieel in kaart te brengen en de techniek te ontwikkelen." Dat gebeurt onder coördinatie van de Internationale Zeebodem Autoriteit (ISA) van de Verenigde Naties. Veel landen hebben een licentie voor een gebied in het midden van de Stille Oceaan, grofweg tussen Hawaï en Mexico. Naast Rusland, Japan en China zijn dat bijvoorbeeld België, Frankrijk en Duitsland. Nederland niet. ISA stelt momenteel regels op voor de exploitatie. De verwachting is dat de eerste commerciële operaties pas over tien jaar plaatsvinden.

Milieuschade

Deze mijnbouw kan leiden tot een ernstige verstoring van het diepzeeleven, zegt Vanreusel. "Vooral de diepzeefauna, die niet erg talrijk is, maar wel divers, wordt bedreigd. Veel soorten zijn nog niet bestudeerd of beschreven." Het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en de universiteiten van Wageningen en Delft onderzoeken de gevolgen van diepzeemijnbouw voor het leven op de oceaanbodem.

Met een bak water van 25.000 liter bestudeert ingenieur Frans van Grunsven in Delft hoezeer het zeewater vertroebelt bij verschillende stromingen en bodemprofielen. Zowel het oppompen van grond als het terugpompen van de gefilterde modder zorgt voor vervuiling, zegt hij. Dit hindert de voedselopname van organismen als diepwaterkoralen.

Het onderzoek moet bedrijven helpen bij het vinden van nieuwe technieken, zegt Van Grunsven. Of de economische winst opweegt tegen de milieuschade is vervolgens een ethische en politieke vraag.

Lees ook: Grondstoffen in ruimte en oceaan verdienen bescherming per wet

Nu de jacht op grondstoffen zich uitbreidt naar de oceanen en het heelal verdient dat beginsel bredere erkenning, stellen Liesbeth Beneder en Richard Wouters van Bureau de Helling, het wetenschappelijk bureau van GroenLinks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234