Vrijdag 27/05/2022

Dienstenrichtlijn zorgt voor onrust bij vakbonden

Minstens dertigduizend demonstranten uit hele EU protesteren in Straatsburg

Brussel / STRAATSBURG

Eigen berichtgeving

Gorik Van Holen

Het Europees Parlement stemt donderdag over de omstreden dienstenrichtlijn, die het voor bedrijven uit de EU gemakkelijker maakt om met hun eigen personeel opdrachten uit te voeren in andere lidstaten. Tegenstanders vrezen dat de vrijmaking van de dienstenmarkt onze sociale verworvenheden in gevaar brengt. En ook in dit debat steekt de vrees voor een toevloed van spreekwoordelijke Poolse loodgieters de kop op.

Tienduizenden vakbondsmilitanten uit de hele Europese Unie kwamen gisteren op straat in Straatsburg in een ultieme poging om de zogenaamde Bolkesteinrichtlijn van de tafel te vegen. Met die richtlijn wil de Europese Commissie de Europese dienstenmarkt vrijmaken, zodat bedrijven uit de meest uiteenlopende sectoren vlotter aan de slag kunnen in andere lidstaten. Een bouwbedrijf uit pakweg Tsjechië kan nu ook al opdrachten uitvoeren in ons land, maar stuit daarbij op allerlei administratieve en logistieke belemmeringen. De regels in de diverse lidstaten verschillen te sterk, terwijl veel landen de toegang van buitenlandse bedrijven tot hun dienstenmarkt doelbewust bemoeilijken.

De dienstenrichtlijn moet die barrières wegwerken, zodat vrijwel iedereen, van architecten en advocaten tot traiteurs en reclamemakers, zijn diensten ongehinderd over de landsgrenzen kan aanbieden. Volgens voorstanders kan de Europese economie daar alleen maar wel bij varen. Ongeveer 70 procent van de economische omzet in de EU bestaat uit diensten, maar slechts een fractie daarvan overschrijdt de grenzen van de individuele lidstaten. Een recent rapport van het Nederlandse planbureau voorspelt dat het Europese bbp met 0,3 tot 0,7 procent kan groeien en dat de consumptie met 0,8 tot 1,6 procent kan toenemen als de oorspronkelijke richtlijn integraal wordt ingevoerd. Andere studies spreken over een potentieel van 600.000 nieuwe jobs.

Tegenover die economische groeiverwachting staat de vrees dat de richtlijn het sociale model in de oude West-Europese lidstaten in het gedrang brengt. Vakbonden vrezen dat Oost-Europese bedrijven hier komen werken met personeel dat tewerkgesteld is aan de loon- en arbeidsvoorwaarden van hun land van herkomst, die een stuk onder de Belgische minimumvereisten liggen. "Dat zogenaamde land-van-oorsprongbeginsel leidt onvermijdelijk tot sociale dumping", zegt ABVV-topman Xavier Verboven vanuit Straatsburg. "Europa moet ons model uitvoeren naar de nieuwe lidstaten. Bolkestein doet het tegenovergestelde en zorgt voor een neerwaartse harmonisering van de regelgeving. Bovendien stellen we in België strenge eisen aan de geleverde diensten, bijvoorbeeld in ziekenhuizen of in de bejaardenzorg. Als die normen zouden wegvallen, zou ook de kwaliteit van de diensten zelf erop achteruitgaan."

Sp.a-europarlementlid Anne Van Lancker, die de hele weg die de dienstenrichtlijn tot hiertoe heeft afgelegd op de voet volgde, is optimistischer. "In de compromistekst die nu voorligt, zijn voldoende garanties opgenomen. Dienstenaanbieders die hun eigen werknemers meebrengen, zullen de arbeidswetgeving moeten naleven van het land waar ze de opdracht uitvoeren." Van Lancker verwacht daarom dat de dienstenrichtlijn geen grote gevolgen zal hebben voor de Belgische arbeidsmarkt. "De richtlijn zal niet leiden tot een vloedgolf van goedkope buitenlandse arbeiders", zegt ze. "Evenmin zal ze de schimmige constructies regulariseren die vandaag worden opgezet om buitenlandse werknemers goedkoper in dienst te nemen."

Het blijft echter afwachten of het compromisvoorstel waarover Van Lancker het heeft, het donderdag haalt. "De afloop is moeilijk te voorspellen", zegt VLD-europarlementslid Dirk Sterckx. "Het is me zelfs nog niet helemaal duidelijk wat het compromis nu precies inhoudt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234