Vrijdag 27/11/2020

Drie vragen

Diederik Cops over gedeeltelijk Waals exportverbod voor wapens naar Saudi’s: ‘Dit is een koehandel’

Drie jongens wandelen in de Jemenitische hoofdstad Sanaa voorbij een door de Saudi's vernield gebouw.Beeld EPA

Wallonië heeft beslist om geen vergunningen meer af te leveren voor de verkoop van wapens aan de luchtmacht van Saudi-Arabië. Expert wapenhandel bij het Vlaams Vredesinstituut Diederik Cops vindt de boodschap vooral dubbel.

Wat is er precies beslist?

“De Waalse overheid heeft blijkbaar twee vergunningen geweigerd voor leveringen waarvan de luchtmacht van Saudi-Arabië de eindgebruiker zou zijn. Daarnaast gaat Wallonië ook de algemene lijn aanhouden dat het geen exportvergunningen meer goedkeurt voor het ministerie van Defensie in zijn algemeenheid, omwille van de rol die Saudi-Arabië speelt in het conflict in Jemen en het feit dat in dat conflict ook Belgische wapens opduiken.

“Maar voor de verkoop van wapens aan de koninklijke garde en de nationale garde van Saudi-Arabië ziet de Waalse overheid dan weer geen redenen om exportlicenties te weigeren. Zij argumenteren dat die wapens enkel dienen voor de bescherming van de koninklijke familie en de religieuze sites of voor binnenlands gebruik.”

Nochtans hebben die twee gardes ook geen al te goeie reputatie.

“Dat bleek vorig jaar nog uit het onderzoeksproject #Belgianarms van Knack, Le Soir en de VRT. Dat project heeft onlosmakelijk aangetoond dat de nationale en koninklijke garde evengoed actief zijn in Jemen. Zo zijn er onder andere beelden gevonden waarbij de nationale garde met pantservoertuigen, met geschutskoepel geleverd door het Waalse bedrijf John Cockerill, van op de Saudische grens richting Jemen aan het schieten was.

“Er doken ook beelden op van Houthi-rebellen die Belgische vuurwapens afkomstig van FN Herstal hebben veroverd op het Saudische leger en de nationale garde. De nationale garde geeft overigens ook zelf op haar officiële Twitter-account aan in Jemen actief te zijn.”

Waarom geeft de Waalse overheid dan zo’n dubbele boodschap?

“Omdat ze ergens gevangen zit. De druk op de Waalse overheid werd steeds groter. Heel wat andere landen besloten al om geen wapens meer uit te voeren naar de Saudi’s. Wallonië  is nog zowat de enige Europese exporteur van vuurwapens naar dat land. Het krijgt daar ook steeds meer kritiek voor. En ook de Raad van State schorste recent een aantal exportvergunningen. De Waalse regering, waar nu ook Ecolo inzit, moest dus wel een ethisch standpunt innemen. Dat ze niet meer willen exporteren naar het Saudische ministerie van Defensie moet dus gezien worden als een stap vooruit.

“Maar helemaal stoppen met de uitvoer naar Saudi-Arabië zou een heel grote impact hebben op de werkgelegenheid en de economie. Het land is al lang een heel belangrijke klant voor de wapenindustrie in Wallonië. Dat bleek onlangs nog maar eens in het nieuwe exportrapport van de Waalse regering. In 2018 bedroeg de vergunde Waalse wapenexport bijna 1 miljard euro. Daarvan gaat 280 miljoen euro naar Saudi-Arabië, waarvan het overgrote deel vuurwapens en munitie zijn, geproduceerd door FN Herstal. Zowel FN Herstal als John Cockerill hebben zware contracten lopen, waar ze nog lange tijd aan vast zitten. En dat maakt het heel moeilijk voor de Waalse overheid om nu een heel principieel en duidelijk standpunt in te nemen. De beslissing is dus een beetje een koehandel tussen humanitaire overwegingen en economische belangen.”

Diederik Cops.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234