Maandag 08/03/2021

Die rare terugspeelbal en de container vol Gueuze en Kriek

Het was een hoogdag voor het vaderlandse voetbal. Voor de allereerste keer won een Belgische club een Europese beker. Het was 5 mei 1976. Een van de cruciale momenten in de finale Anderlecht-West Ham United (4-2) op de Heizel was de flodderbal waarmee verdediger Frank Lampard in de 42ste minuut terugspeelde naar zijn keeper. Robbie Rensenbrink kon de bal oppikken en Anderlecht 'opnieuw in de wedstrijd brengen'. Vijfentwintig jaar later blijkt dat kort na de finale een container vol bier van brouwerij Belle Vue naar Londen vertrok met als referentie 'Lampard'. Een oude koe uit de gracht? Een onschuldig geschenk? Of toch nog iets anders?

Frank Van de Winkel

Snikheet is het in die zomer van 1976, maar de Belgische sportlui doen het internationaal uitstekend. Lucien Van Impe schrijft de Ronde van Frankrijk op zijn naam, Freddy Maertens wint in diezelfde Tour acht ritten en de groene trui én wordt later ook nog wereldkampioen. In het Canadese Montréal leveren de Olympische Spelen België zes medailles op. En de Rode Duivels? Die laten het Europese kampioenschap aan zich voorbijgaan. In het clubvoetbal loopt het wel op rolletjes. Club Brugge sneuvelt in de Uefabeker pas in de finale. In de eindstrijd bij de bekerwinnaars doet Anderlecht beter door op woensdag 5 mei West Ham United te kloppen. Het is de eerste keer dat een Belgisch team een Europabeker verovert.

Maar 25 jaar later rijzen vragen. De Morgen sprak met twee mannen die onafhankelijk van elkaar verklaren dat ze in 1976, kort na de wedstrijd, betrokken waren bij een transport van een lading van brouwerij Belle Vue, het bedrijf van toenmalig Anderlecht-voorzitter Constant Vanden Stock. De bestemmeling was niemand minder dan de verdediger van West Ham die de hele Europese voetbalpers over zich heen kreeg vanwege die ene cruciale blunder die zijn ploeg de felbegeerde beker had gekost.

Norbert Hallemeersch werkte van 1970 tot 1981 bij Mat, een internationaal transportbedrijf in Zeebrugge. "Mat was bekend als de transporteur voor Leyland, de fabrikant van de Mini Cooper-wagens", zegt Hallemeersch. "Het hoorde bij de tien grootsten op Engeland. Elke dag was er wel een vrachtwagen of dertig, veertig op de baan. Ik plande in die tijd de transporten richting Engeland en Duitsland, en bepaalde welke chauffeur wanneer en waar een lading moest ophalen."

De bestelorders werden op een andere manier geplaatst dan nu. "Internet, e-mail en gsm moesten nog worden uitgevonden: het was de periode van de telexen. In mijn bureel kreeg ik in de zomer van 1976 op zekere dag een telex met deze vermelding: 'Please collect 1x 30 foot container at Belle Vue Anderlecht, reference Lampard'. Ik gaf een chauffeur de opdracht om de 800 of 900 kartons te laden bij brouwerij Belle Vue in Brussel. Rechtstreeks contact met de brouwerij had ik niet. Het was Mat Londen dat onze exportafdeling vroeg de bestelling te checken. Zij belden dan naar Belle-Vue met de vraag wanneer wij konden laden. De transactie deed bij mij een belletje rinkelen, omdat Belle Vue in het voetbal een bekende naam was als shirtsponsor van Anderlecht. Ik had ook op de televisie naar de finale gekeken. Anderlecht heeft toen op de Heizel in Brussel West Ham United geklopt met 4-2."

Wanneer vond het biertransport plaats?

"Kort na die finale, hoogstens een maand later. Het ging om een dertigvoetcontainer. Hoeveel de lading waard was, is moeilijk te zeggen, maar voorzichtig gerekend moet het om twintigduizend liter bier gegaan zijn. De lading, waarschijnlijk Gueuze en/of Kriek, bevatten flesjes van 25 of 33 centiliter. Reken dat de groothandelaar per flesje twintig frank betaalde. Je komt minstens aan zo'n zestigduizend flesjes. Maal twintig levert dat ongeveer 1.200.000 frank op."

Dat is dus de minimale nominale waarde van de lading. Bij de verkoop in de kleinhandel komt daar zeker 30 procent bij. Totale verkoopwaarde van de lading: minimaal 1.600.000 frank. Als het verhaal klopt, natuurlijk.

Hallemeersch' toenmalige collega Charles N. is de tweede, zij het iets minder spraakzame getuige in het verhaal. "N. was een Schotse collega van me", vertelt Hallemeersch. "Hij was in 1967 in België blijven hangen en heeft nog bij Racing Mechelen gevoetbald, onder anderen met Rik De Saedeleer." Naar eigen zeggen was N. de eerste Schotse voetballer in de Belgische competitie.

Hallemeersch: "Na RC Mechelen heeft-ie in de derde klasse bij VG Oostende gespeeld, daarna in de provinciale afdelingen bij Heist. Het moet in 1973 of 1974 geweest zijn dat N. bij Mat in dienst kwam als clarkist. Zijn vrouw werkte er als secretaresse. Charles maakte snel promotie omdat hij vloeiend Engels sprak. Hij kreeg een commerciële functie en bezocht half België. Hij was ook de contactman met Engeland en Schotland. Hij deed de opvolging, als een lading niet op tijd was afgeleverd. Een paar weken na de bewuste levering sprak ik er toevallig met hem over. 'Wat was dat hier voor Vanden Stock?', vroeg ik. 'Ja', zegt hij, 'dat was een container voor Frank Lampard'. Ik zeg: 'Frank Lampard, die van West Ham?' 'Ja, ja', zegt hij, 'hij heeft een drankencentrale, in Tilbury, in de buurt van Londen.' Ik stond hier aanvankelijk niet echt bij stil. Maar toen ik vier jaar geleden las wat er allemaal gebeurd was bij Anderlecht-Nottingham (Constant Vanden Stock heeft de scheidsrechter toen meer dan waarschijnlijk omgekocht, FVdW) begon ik na te denken. Ik vond het vreemd dat we tot 1981, toen ik het bedrijf verliet, nooit ofte nimmer nog zijn moeten gaan laden bij Vanden Stock. In het verleden hadden we nooit zaken met hem gedaan. Kort na de match moest dat ineens wel. Dat klonk zo, ja... (begint te lachen)."

Misschien was het wel een geschenk, een gul gebaar van Vanden Stock aan de ongelukkige verliezer?

Hallemeersch: "Wablieft? Twintigduizend liter bier, dat is geen geschenk meer hé. Voor je dat verkocht hebt! De zaak leek me nog vreemder toen ik stilstond bij het verloop van de wedstrijd. Lampard trapte in die wedstrijd één of twee keer flagrant over de bal. Eén keer leidde dat tot een tegendoelpunt. Tijdens de rust is hij vervangen."

Wanneer we de samenvatting van de wedstrijd gaan bekijken die de toenmalige BRT maakte, blijkt dat inderdaad een van de cruciale fasen in de wedstrijd te zijn: de terugspeelbal van het nummer drie, Frank Lampard, naar doelman Day in de 42ste minuut. Lampard heeft zonet een verre kruispass onderschept. Anderlecht-speler Peter Ressel jaagt hem op om hem de bal te ontfutselen. Lampard kan de bal rustig buitentrappen. Hij doet het niet.

Toenmalig Anderlecht-spits Robbie Rensenbrink vertelt: "Die linksback gaf een korte en te zachte terugspeelbal. Ressel pakte hem op, tikte naar mij en ik scoorde: 1-1. Die terugspeelbal vond ik wel een beetje stom, dat kon eigenlijk niet. Ik vond het wel wat opvallend, ja. Voor de rest is me bij die speler niets opgevallen. Omkoperij zou wel een zware beschuldiging zijn, maar een andere keer is het wel gebeurd, dus schijnt er wel iets aan de hand te zijn. Anderzijds is er zoveel jaloezie..."

In het andere kamp krijgen we 25 jaar na datum Trevor Brooking te spreken, een toenmalige ploegmaat van Lampard. Hij ziet het allemaal anders: "Die slechte pass kwam er door een plotse blessure aan de rug. Franks studs bleven hangen, hij kreeg een hernia als ik me niet vergis. Twee mensen beweren dat er nadien een lading bier van Anderlecht naar Frank is gegaan? He did have a pub, dat is waar, maar over zo'n verhaal heb ik toch nooit iets gehoord hoor."

Ook op de website van West Ham United is de verloren Europacup-finale niet vergeten. De club rangschikt Lampard bij de grootste spelers die er ooit aan het werk zijn geweest. Lampard speelde voor de Hammers van 1967 tot 1985, trad 551 keer aan in competitieduels en 114 maal in bekermatchen. In 1980 verzekerde hij zijn ploeg met een goal van een finaleplaats in de Cup Final. En, zo lezen we op de website: "Dat magische moment hielp hem de ongelukkige herinnering uitwissen van de Europabeker-finale in 1976, waarin hij een zware blessure opliep toen West Ham het gelijkstellende doelpunt incasseerde. Toen Frank de bal terugspeelde, raakten de noppen van zijn schoenen klem in het gras. Toen Anderlecht scoorde, crepeerde hij van de pijn door een blessure aan de buikspieren, die na de match om een snelle behandeling vroeg."

Bij de VRT laten we de band nog eens terugspoelen. Er is helemaal niets te zien van een 'creperende' Lampard. Na het tegendoelpunt van Rensenbrink heeft hij nog de kracht om naar zijn doelgebied terug te lopen en daarna nog twee tot drie minuten te spelen. Drie minuten later volgt de rust, waarin Lampard wordt vervangen. Ook de verslaggever van Het Laatste Nieuws stelt zich daags na deze hoogdag voor het Belgische voetbal vragen: '"at bezielde Lampard toch bij het geven van zijn pass achteruit?"

Kan zijn vroegere ploeggenoot Trevor Brooking ons voor de vuist weg vertellen dat Lampard destijds uitbater was van "een pub", dan is de website van West Ham iets vager omtrent wat Lampard na 1985 ging doen. Hij stopte "...to concentrate on his varied business interests."

Hallemeersch: "Normaal moet er een eenmalige factuur geboekt zijn door Mat Londen. en moet de container begeleid zijn door een vrachtbrief, die vanzelfsprekend het ordernummer of de referentie Lampard vermeldde. Vooral omdat het om alcohol ging. Er moet ook een uitvoerdocument voor de douane bestaan hebben." Navraag leert dat deze documenten in de regel vijf jaar bewaard bleven, niet langer.

Charles N. vraagt zich in een eerste reactie aan onze redactie af of het hier misschien niet "om een cadeau ging". Hij ontkent het verhaal niet, integendeel. Maar veel woorden wil hij er niet aan vuil maken. Ook wanneer we hem een tweede keer te spreken krijgen blijft hij duidelijk in de feiten, maar voorzichtig in de conclusies.

Is er in 1976 al dan niet een lading bier vertrokken van Belle Vue in Brussel naar Lampard in Tilbury?

"Ik weet ervan. Maar het is al van 1976 geleden. U haalt oude koeien uit de gracht en u kunt het niet bewijzen. En iedereen kan een fout maken."

De inmiddels hoogbejaarde Constant Vanden Stock kregen we niet te pakken, zijn zoon en opvolger bij Anderlecht Roger wel. "Ik kan het mijn vader altijd vragen, maar het verhaal klopt niet. De naam Lampard is me niet onbekend. Ze beweren dat hij Anderlecht heeft geholpen, maar dat is zeker niet waar. Trouwens, in 1976 deden we nog maar heel weinig export, en niet naar Engeland. Die bewering moet komen van mensen die Anderlecht of de familie Vanden Stock in een slecht daglicht willen stellen."

Gisterochtend vroeg Roger Vanden Stock ons om even langs te komen op zijn kantoor. Hij vindt het "zeer onaangenaam dat iemand van 87 jaar wordt aangevallen", zijn vader met name. "Ik heb hier met mijn vader niet over gesproken. Hij zal zeer geschokt zijn. En ook als dit verhaal maar voor een half procent zou kloppen, zal de schade voor voetbalclub Anderlecht aangericht zijn. Blijkbaar komt dit verhaal van twee typen die van nergens komen. U begrijpt dat we hierover met onze advocaten zullen praten."

Maar Anderlecht heeft wel een voorgeschiedenis, denken we maar aan de wedstrijd tegen Nottingham in 1984.

Vanden Stock: "Dat is niet bewezen, die zaak ligt nog altijd in proces."

Na zijn afscheid in 1985 dook Frank Lampard in 1994 weer in de Premier League op toen zijn schoonbroer Harry Redknapp, vader van Liverpool-speler Jamie, hem aanstelde als assistent-manager bij West Ham. Deze zomer verliet het duo de club, en voor zover we konden nagaan is Lampard niet meer rechtstreeks bij het voetbal betrokken. Onrechtstreeks wel nog: zijn zoon Frank (23) voetbalt bij Chelsea, en is ondertussen ook Engels international.

Frank Lampard (toen 28, nu bijna 53) bleef voor een maand lang onbereikbaar voor commentaar. Hij zou in Romford, Essex, wonen, maar daar heeft hij een geheim telefoonnummer. Bij West Ham wil men ons ook niet helpen. Persverantwoordelijke Peter Stewart: "Ik heb Frank Lampard na uw telefoontje gevraagd of u in contact kon komen met hem om na te kaarten over de match van 1976. Dat is niet mogelijk. U zegt me nu dat twee mensen beweren dat er een dranktransport heeft plaatsgevonden in vreemde omstandigheden. Ik zal Frank contacteren, maar hij zal zeker niet reageren. Fax uw eventuele vragen maar naar ons, we bezorgen ze dan aan onze advocaten. Dit is een zware beschuldiging, u moet rekening houden met juridische actie. Absolute disgraceful!"

Hier zou dus wel eens gedonder van kunnen komen.

Norbert Hallemeersch: "Tja, als dat transport koosjer was, mag het bestaan ervan toch wel geweten zijn?"

Transporteur Norbert Hallemeersch: 'Twintigduizend liter bier, dat is geen geschenk meer, hé! De zaak leek me nog vreemder toen ik stilstond bij het verloop van de wedstrijd. Frank Lampard trapte één of twee keer flagrant over de bal'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234