Donderdag 21/01/2021

Die onbetrouwbare volwassenen

JEUGDROMAN. Bij monde van een vroegrijpe, introspectieve tiener dissecteert Meg Rosoff andermaal de menselijke psyche, en hoe die verlangt naar vriendschap, waarheid en troost.

De Brits-Amerikaanse Meg Rosoff won in april de Nobelprijs voor jeugdliteratuur: de Astrid Lindgren Memorial Award, zoals de bekroning officieel heet, is meer dan 500.000 euro waard.

Laatbloeier Rosoff (59) kreeg die vette cheque voor haar volledige oeuvre, al telt dat tot nu 'slechts' acht boeken. Maar wát voor een boeken! Romans als Hoe ik nu leef of Wat ik was zijn grensverleggende, diepmenselijke en ontroerende werken waarin ze "in sprankelend proza schrijft over de zoektocht naar betekenis en identiteit in een eigenaardige en bizarre wereld", zoals de jury haar terechte keuze motiveerde.

Het toeval wil dat gelijktijdig met het winnen van die gegeerde prijs twee nieuwe boeken in ons taalgebied van Rosoff verschijnen: Jonathan gaat los, voor volwassenen, en Mij niet gezien, een cross-overboek voor 15-plussers.

Van die eigenaardige en bizarre wereld, zoals de jury haar werk omschreef, is in dat laatste jeugdboek op het eerste gezicht amper sprake. Rosoff houdt het in Mij niet gezien opvallend beheerst en, zeg maar, eerder gewoontjes. Maar schijn bedriegt...

'De eerste Mila was een hond. Een bedlingtonterriër', zo spreekt de 12-jarige Mila de lezer aan in de openingszin. Mila maakt die vergelijking omdat ze, net als honden, over de gave beschikt om via observatie mensen te 'lezen' ('Als iemand boos, verdrietig of teleurgsteld is, zie ik dat zo duidelijk als was het een lichtreclame'). Die hooggevoeligheid in combinatie met haar brandende nieuwsgierigheid maken van haar een intelligente, vroegrijpe puber.

Zelfs vader is een leugenaar

Samen met haar vaak verstrooide vader Gil reist ze naar New York waar ze diens jeugdvriend Matthew zouden bezoeken. Maar wanneer ze aankomen blijkt die er al enkele dagen vandoor. En niemand die weet waar hij uithangt, tot ontsteltenis van zijn vrouw Suzanne en hun hond Honey.

Als een volleerde speurder tracht Mila, met haar opmerkelijke gaven, te achterhalen wat er gebeurd kan zijn, en vooral waarom. Rosoff maakt er aanvankelijk een beetje een lichtvoetige detectivestory van, waarbij ze zich amuseert om net genoeg puzzelstukjes prijs te geven zodat de lezer bij de les blijft. Maar wanneer Mila ontdekt dat zelfs haar eigen vader haar heeft belogen, en Matthew toch weer boven water komt, krijgt het verhaal almaar wrangere trekjes, en neemt de complexe psychologie van de hoofdpersonages de bovenhand.

Mila ontdekt dat volwassenen soms onbeholpen, onbetrouwbare wezens zijn die er een zootje van maken. Dat zelfs de beste vrienden elkaar in nood niet altijd begrijpen, laat staan kunnen helpen. En dat zelfs een feilloos speurderstalent om mensen en dingen te doorgronden, niet altijd opgewassen blijkt tegen het grillige, soms pijnlijke mysterie dat 'leven' heet.

Mij niet gezien is geen Rosoff grand cru: een teveel aan onbenullige anekdotiek doet het ritme soms stokken, meer schrappen had hier wonderen gedaan. Ook de tweede verhaallijn, de vriendschap tussen Mila en Catlin die in flashbacks wordt verteld, komt niet helemaal tot bloei.

Maar dat Rosoff kan schrijven, daar twijfelt geen hond meer aan, en nu en dan vang je ook hier weer glimpen op van dat betoverende meesterschap waarvan ze eerder al zo veel blijk gaf.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234