Dinsdag 14/07/2020

Die met de diepste zakken alweer voor de rechter

De ouders van Yuki L., het elfjarige meisje uit Riemst dat werd aangevallen door een roedel losgebroken honden, doen wat steeds meer burgers proberen: de overheid voor de rechter slepen. Terecht, vinden experts.

Na eerst de hondenkweker en de burgemeester van Riemst te hebben gedagvaard, doet Anthony Godfroid, de advocaat van de ouders van Yuki L. (zie kader), hetzelfde met de Belgische staat. Zowel de federale overheidsdienst Volksgezondheid, waar de dienst Dierenwelzijn is ondergebracht, als veearts Eric Van Tilburgh, die er als topambtenaar werkt, zal zich moeten verantwoorden voor de burgerlijke rechter. "Door mismanagement heeft de FOD zich niet afdoende van zijn taken gekweten. Een elfjarig meisje is daardoor voor de rest van haar leven verminkt."

Het is de eerste keer dat de FOD zo'n dagvaarding oploopt, maar niet voor de staat en haar werknemers. Die worden volgens experts publiekrecht steeds vaker voor de rechter gesleept. Eerder dit jaar had een ambtenaar van Wegen en verkeer het nog vlaggen. De man werd gedagvaard voor nalatigheid: hij zou in 2011 een put in het wegdek in Waasmunster als "niet-prioritair" hebben gecatalogeerd. Een week later verloor een vrachtwagenchauffeur, toen hij in die put reed, de controle over het stuur, waardoor hij een dodelijk ongeval veroorzaakte.

"Verkeersongevallen liggen het vaakst aan de basis van dit soort rechtszaken", stelt professor Hendrik Vuye van de Universiteit van Namen. Maar het kan dus evenzeer om andere redenen. Die toename is een gevolg van een mentaliteitswijziging. "De burger wordt steeds minder verdraagzaam en meer kritisch en mondig. Ten opzichte van andere burgers, maar ook van de staat. Voor hen is de overheid een actor als een andere: ook die moet verantwoording afleggen als het misloopt."

Maar hoe ver strekt die verantwoordelijkheid? Kun je de overheid ook dagvaarden voor een val over een losse stoeptegel? Voor een belangrijke afspraak die je mist door vertragingen bij de NMBS? "Voor de overheid gelden dezelfde regels als voor de burger: er moet een fout vastgesteld worden en er moet schade geleden zijn. Daarnaast moet er een oorzakelijk verband tussen die twee bestaan", stelt professor Ingrid Boone van de faculteit rechtsgeleerdheid (KUL).

Boone stipuleert het belang van een causaal verband. Maar dat is een heel ruim begrip, geeft ze toe. "In ons land gaan de aansprakelijkheidsregels ver." Een voorbeeld: een slachtoffer van een auto-ongeval klaagde de andere bestuurder aan omdat hij in het ziekenhuis met hiv besmet bloed had gekregen. Hij kreeg gelijk.

Leiden zulke zaken ons niet te ver? Boone gelooft van niet. "We leven in een land waar de risico's erg gespreid zijn door de samenleving. De regels gaan ver, maar de aansprakelijkheidsverzekeringen ook. Vaak draaien de personen hier niet zelf voor op."

Ze vindt de zet van de ouders van Yuki L. slim. "De kans dat de ouders hun gelijk kunnen halen bij de kweker is minder groot: die heeft maar beperkte middelen, misschien geen verzekeraar. Je kunt dus maar beter ook hoger mikken en proberen het geld te halen waar het zeker zit. De overheid heeft diepe zakken."

Verminkt voor het leven door falende controle

Op 2 februari werd de elfjarige Yuki L. tijdens een fietstochtje in het Limburgse Riemst aange-

vallen door zeven bouviers en vier labradors die bij een kweker in de buurt waren uitgebroken. Het kind liep over het hele lichaam zware bijtwonden op.

Tijdens een controle daarna bleek dat de man geprobeerd had om 31 honden te verbergen en al tegen de lamp was gelopen met illegale kweekpraktijken. Op het moment dat een onderzoek tegen hem liep, zou de man een kweekvergunning hebben aangevraagd bij de dienst Dierenwelzijn. Die werd ook verleend. De ouders van het meisje stellen nu dat hun dochter voor het leven verminkt is omdat de dienst niet de nodige controles heeft gedaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234