Vrijdag 27/01/2023

'Die koe had helemaal geen BSE maar de kopziekte'

'Ik heb vanmorgen nog drie koeien op de weide gezet met precies dezelfde symptomen'

Frans Steenhoudt / Ruddervoorde en het mysterie van de dolle koe

Vijf jaar oud is ze geworden en sedert dinsdag de bekendste dode koe van 't land: de BSE-dolle koe van Ruddervoorde. Ze was voor de derde keer zwanger - vijf maanden ver - maar werd zonder pardon voor het hoofd geschoten, net als al haar onfortuinlijke lotgenoten op de boerderij. 'Die jongen is geruïneerd', reageert buurman-boer Luc Vanderschaeghe boos. Die jongen is Christophe Vandierendonck, eigenaar van de dolle koe, wiens veestapel enkele dagen geleden volledig vernietigd werd.

Het regent boven Ruddervoorde. Boer Vanderschaeghe zit bovenop zijn grote tractor en schept wat rode voederbieten in de laadbak. Hij heeft meer dan honderd koeien. De weide die aan zijn ouderlijk huis paalt, is leeg. Op die weide liepen enkele dagen geleden nog de koeien van boer Vandierendonck. "Ik hielp half februari de zieke koe van mijn gebuur in de weide zetten", wijst Vanderschaeghe naar de lege weide, terwijl hij mee binnenstapt bij zijn moeder. "Dat beest mankeerde niks. Het had last van stalmoeheid. Een koe die een hele winter op stal staat, doet soms een beetje raar. Ik heb deze morgen nog drie koeien op de weide gezet, allemaal met precies dezelfde symptomen als de koe van mijn buurman. Iedereen denkt tegenwoordig dat er maar één koeienziekte meer bestaat. Het is al BSE wat de klok slaat. Maar ook stalmoeheid zorgt voor gelijkaardig gedrag bij koeien. Net als de kopziekte. Kopziekte is hetzelfde als graskramp (grastetanie in het vakjargon, FSt) en is te wijten aan een gebrek aan magnesium."

Christophe Vandierendonck zelf staat er wat beteuterd bij. Door de spijlen van het grote hek van zijn boerderij staat hij ons te woord. "Ik laat niemand binnen", schudt hij zijn hoofd. Vandierendonck boert sedert 1990. Hij nam het bedrijf van zijn ouders over en kweekte voort met de aanwezige dieren. "Ook de koe waarvan men zegt dat ze BSE had, was eigen kweek. Ze werd geboren op het bedrijf. De inspecteurs van het landbouwministerie die hier aan de deur zijn geweest, begrijpen er ook niets van. Ze vrezen dat wat hier is gebeurd ook elders zal gebeuren."

Vandierendonck kreeg voor elk van zijn 48 koeien een vergoeding. "Genoeg om nieuwe koeien te kopen", grijnst hij. "Maar over het loonverlies dat ik nu lijd, wordt met geen woord gerept. Ik verdien nu niets meer. Hoelang ik dat zal volhouden, weet ik niet."

Een flinke boogscheut verder, bij een tankstation, verzamelen zich dagelijks de veeboeren uit de streek. In het Zwientje zitten nu amper vier mensen; geen van hen heeft iets te maken met de landbouw. De baas van het Zwientje - naast zijn café staat een speciale koeienbaskuul - is er niet gerust op. "Toen hier voor het eerst de varkenspest losbrak, zei men bij het ministerie ook dat er geen gevaar was. We hebben het resultaat gezien. Nu zeggen ze weer hetzelfde. Het is niet besmettelijk, melk drinken kan geen kwaad... Wat moeten we nog geloven?" Zijn klanten knikken instemmend.

"Er is natuurlijk geen gevaar voor de melk", bezweert ons boer Vanderschaeghe. "Men wil gewoon de boerenstiel kapot maken. Wij zijn de laatste generatie boeren van ons land. Ze gaan heel het boeltje dichtdoen in Vlaanderen."

"Wacht maar tot er weer eens oorlog komt", voegt zijn vader eraan toe. "Dan pas zal men weten hoe belangrijk de boer wel is. Maar dan zal het wel te laat zijn."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234